Кіріспе

Солосмастханалар - Буддистердің пікірінше, Будданың сапары арқылы киелі етілген Шри-Ланкадағы 16 қасиетті орын. Шри-Ланканың ежелгі буддалық және тарихи дереккөздері Будданың үш рет елге келгенін растайды. Бұл үш сапар ежелгі "Махавамса" хроникасында егжей-тегжейлі баяндалған. Бұған қоса, "Пуджавалия", "Самантапасадика" және "Бутсарана" сияқты басқа да дереккөздерде осы сапарлар туралы айтылады. Бірақ бұл мәселені дәлелдейтін сенімді дереккөз жоқ. Өзінің заманында профессор Сенарат Паранавитана археологиялық дәлелдердің жоқтығынан Будда Шри-Ланкаға келгенін айта алмайтынын мәлімдеді. Махавамсада ол якшаларды жеңіп, оларды Гири аралына жібергендігі айтылады, осылайша Будда Дхамманың "бар даңқымен" үстем болатынын білген елде буддизмнің құрылуына негіз болды. Будда Шри-Ланкаға екінші рет ағартушылыққа жеткеннен кейін бесінші жылы Нагадипаға барды, онда ол Нага патшалары Чулодара мен Маходараның арасында зергерлік орындық туралы дауды шешті. Оқығаннан кейінгі сегізінші жылы Будда 500 монахпен бірге үшінші және соңғы сапармен елге келді. Бұл сапар Келанияға болды және Маниаккика есімді Нага патшасының шақыруымен болды, ол Буддадан бұрынғы сапар кезінде өз патшалығына келуін сұрады. Маниаккиканың үйінде Дхарма туралы баяндамадан кейін Махавамса Будданың Самантакута, Дива Гухава, Дигхавапи және қазір Джая Шри Маха Бодхи, Руванвелисая, Тхупарамая және Села Цетия тұрған жерлерге барғандығын жазған. Сол жерлерде будда патшалары салған ескерткіш ступалар болғандықтан, басқа жерлер Солосмастханаға қосылған болуы мүмкін. Анурадхапура мен Полоннаруваның құлдырауынан кейін Солосмаштананың көп бөлігі қаңырап бос қалды. Тек ХХ ғасырда ғана олардың барлығы Сангха мен Буддистердің назарына түсіп, қайта жаңғыртылды. Буддистер арасында Солосмастхананы мадақтайтын пали гатта қолданылады. Бұл гатта барлық Солосмастханалар тізімі келтірілген, әсіресе Буддаға құрбандықтар шалған кезде айтылады.

Солосмастан

Атауы Пали атауы Құрылыс күні Орналасқан жері Сурет Махиянгана Раджа Маха Вихара Махиянгам Будданың өмір сүрген кезінде салынған, бұл Шри-Ланкада салынған алғашқы ступа. Ғибадатханада Будданың жергілікті басшы Саманға, кейіннен буддалық құдайға, 9 айдан кейін аралға алғаш рет келген кезінде берген шашы бар. Б.з.д. 6 ғасыр Махиянгана, Ува Нагадипа Пурана Вихарая Нагадипам Будда Шри-Ланкаға екінші сапары кезінде асыл тастармен қапталған таққа қатысты дауды шешу үшін араласып, араласқан жерде соғысқан екі Нага патшасы Чулодара мен Маходара салған. Бұл таққа кейін осы ступаға орын берілді. Нагадипа, Солтүстік провинция Келания Раджа Маха Вихара Кальянам Нага патшасы Маниаккика салған ғибадатханада Будданың Шри-Ланкаға үшінші және соңғы сапары кезінде қасиетті тақта орналасқан. Виджаябаху І өзінің билігі кезінде қажыларға арналған демалыс үйлерін салған. 519/520 б.з.д. Ратнапура ауданы, Сабарагамува Дива Гухава Судагала, Сабарагамува Диегавапи Раджа Маха Вихараядиඝвапи Дигхавапи Садда Тисса будданың монументтерін сақтап, будда өзінің соңғы сапары кезінде арханттармен бірге экстаздық медитацияға шомылған. Сетиянка Мутианганам Деванампия Тисса Будданың ескерткіштерін сақтаған. Бұл жерді Будда құрметіне арнап, бірнеше сәт бойы экстаздық медитация жасады. Тисса Махавихаранка Каван Тисса салған. Бұл Рухунадағы ең үлкен ступалардың бірі. Сильпасена Пиривена осы жерде болған.ජය ශ් රී මහා බොධිය Бодхи Бодха ағашының оңтүстік тармағы Бодха Гаяда, оның астында Будда ағартушылыққа қол жеткізді. Бұл жерлер Деванампия Тиссаның тұсында отырғызылған. 288 б.з.д. Анурадхапура, Солтүстік Орталық провинция Мирисаветия Вихара Марикаваттиям Дутугамуну салған. Б.з.д. 2-ғасыр Анурадхапура, Солтүстік Орталық провинция Руванвелайсая Суварнамали Маха Сети Дутугамуну ескерткіштердің әсерлі жинағын салған. Тупарама - Деванампия Тиссаның алғашқы құрылымы. Бұл ғибадатханада Будданың оң жақ кірешегі орналасқан. 246 б.з.д. Анурадхапура, Солтүстік Орталық провинция Абаягири вихара Абаягири Валагамбаның патшалықты шетелдік узурпаторлардан қайтарып алуын еске алу үшін 15 жыл бойы таққа отырған жерінде Жайындар ғибадатханасының орнында салынған. Бұл ступада Будданың монументтері мен алтын жапырақта жазылған Трипитака сақталған. Б.з.д. 2-ғасыр Анурадхапура, Солтүстік Орталық провинция Джетаванарамая. Махасена бастаған және оның мұрагері Сиримегаванна аяқтаған Джетаванам құрылысын. Будданың бел белбеуін кигенін қасиетті деп санайды. Села Каитиам Ланжа Тисса. Арахат Махинда Теро Деванампия Тиссамен кездесіп, оны буддизмге айналдырған жер. Бұл жерде "Рома" деп аталатын, қаш аралығындағы қасиетті шаштың қалдығы сақталған. Тахакакарагамакам Мұнда алғаш рет Махасена патша салған ғибадатхана алтын орындықты қоршап тұрды, ол жерден Будда уағыз айтты, шаштың бір бұрышы және ханзада Сиддхартха Ұлы бас тарту кезінде шашын кесу үшін қолданған патшалық семсер (магул кадуа). Б. з. б. III ғасыр Монарагала, Ува