Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шри-Ланка билері Шри-Ланкада классикалық және халық билерінің бірнеше стилі бар.
Sri Lankan dances
There are several styles of classical and folk dance in Sri Lanka.
Вес биі
"Вес" биі, ең танымал, ежелгі тазарту рәсімінен, Кохомба Якума немесе Кохомба Канкариядан пайда болды. Бұл би ешқашан дінге жатпайтын, тек еркектер ғана орындайтын.
"Ves" dance, the most popular, originated from an ancient purification ritual, the Kohomba Yakuma or Kohomba Kankariya. The dance was propitiatory, never secular, and performed only by males.
Наянди биі
Наянди костюміндегі билер Кохомба Канкария фестивалінің алғашқы дайындық кезінде, шамдарды жағу және жындарға тамақ дайындау кезінде өнер көрсетеді. Биші ақ шапан мен ақ шапан киіп, кеудесіне бұрандалы әшекейлер, белбеу, мойнына бұрандалы қатарлар, күміс шынжырлар, мыс иық табақшалар, аяқ байламдары мен джинглирлер киеді. Бұл әсем би, ол Маха Вишну (Вишну) және Катарагама Девалес ғибадатханаларында салтанатты жағдайларда орындалады.
Dancers in Naiyandi costume perform during the initial preparations of the Kohomba Kankariya festival, during the lighting of the lamps and the preparation of foods for the demons. The dancer wears a white cloth and white turban, beadwork decorations on his chest, a waistband, rows of beads around his neck, silver chains, brass shoulder plates, anklets, and jingles. This is a graceful dance, also performed in Maha Visnu (Vishnu) and Kataragama Devales temples on ceremonial occasions.
Уддекки биі
Уддекки - өте беделді би. Оның аты uddekki, құдайлар адамдарға берген деп есептелетін, шамамен жеті және биіктік, құм сағаты пішіндес кішкентай лакталған қол барабаннан шыққан. Екі барабанды Исуара құдайы, ал дыбысты Вишну берген деп есептеледі; аспапты Сакраның нұсқауларына сәйкес жасады және құдайлардың көктегі сарайында ойнады. Бұл аспапта ойнау өте қиын. Биші өз биін орындаған кезде, әр түрлі би биін шығарып, өлең айтады.
Uddekki is a very prestigious dance. Its name comes from the uddekki, a small lacquered hand drum in the shape of an hourglass, about seven and high, believed to have been given to people by the gods. The two drumskins are believed to have been given by the god Iswara, and the sound by Visnu; the instrument is said to have been constructed according to the instructions of Sakra and was played in the heavenly palace of the gods. It is a very difficult instruments to play. The dancer sings as he plays, tightening the strings to obtain variations of pitch.
Пантеру биі
Пантеру биі Паттини құдайымен байланысты. Пантеруа - барабансыз домбыраға ұқсас, мыстан жасалған дөңгелек музыкалық аспап. Ол "Алууа" деп аталады. Пантерууаның шеңберінің көлемі 28 дюйм. Бұл биді ежелгі патшалар соғыста жеңіске жету үшін қолданған.
Pantheru dance is associated with goddess Pattini. Pantheruwa is a round musical instrument made from Brass, similar to a Tambourine without a drumhead. The place where it's held is called 'Alluwa' Circumference of a Pantheruwa is usually 28 inches. This dance was used by ancient kings to signify victory in a battle.
Сабарагаму билері (Сабарагамува натум)
Билер әдетте Ратнапурада орындалады, олар жергілікті тұрғындар өте құрметтейтін Саман құдайына табынумен байланысты. Сабарагамуа стиліне 32 негізгі би жатады.
The dances are usually performed in Ratnapura, relating to the worshipping of God Saman much revered by local people. There are 32 main dances in Sabaragamuwa Style.
Бхаратанатьям
Бхаратанатйам - Тамил Надудан шыққан, бірақ көптеген шри-ланкалықтар орындаған классикалық би түрі. Бұл индуизмнің (Шри-Ланкадағы индуизм) діни тақырыптары мен рухани идеяларын, әсіресе шивизмді және жалпы индуизмді білдіреді.
Bharatanatyam is an Classical dance form that originated in Tamil Nadu but also performed by numerous of Sri Lankans. It expresses Hindunism (Hindunism in Sri Lanka) religious themes and spiritual ideas, particularly of Shaivism and in general of Hinduism.
Ібілістің биі
"Жын билері" - кейбір ауруларды көзге көрінбейтін қолдар туғызады және науқасты сауықтыру үшін оларды қуып кету керек деген кең таралған сенімге жауап беру әрекеті. Егер бір адамның немесе отбасының жағдайы нашар болса, ауыл тұрғындары бұл адамның немесе отбасының көрінбейтін адамдар тарапынан қысымға ұшырап отырғанына сенеді. "Товиль" рәсімі - бұл жауап. "Товил" - бұл отбасымен және көршілерімен ғана шектелген немесе бүкіл ауылды қамтитын қарапайым рәсімдер, мысалы, "гам мадува" немесе "девол мадува" сияқты құдайларға табынумен тығыз байланысты. Бетперде киген бишілер "Маха Сохон Самайама" және "Гара Якума" деп аталатын екі белгілі "товил" рәсімдеріне қатысады. "Маха Сохона" деген сөзді естігенде, адамдар қорқады, өйткені ол зираттардың жындысы деп есептеледі. Орындаушы өзін аюға ұқсатып, маска мен киім киеді. Көбінесе "товил" "санни" биін қамтиды, онда билеушілер бетперде киеді. "Даха ата санния" дегеніміз - әрқайсысы үшін жауапты жын-шайтан бар он сегіз ауру. Әр түрлі кейіпкерлерді бейнелейтін бетперде киген бишілер белгілі бір рәсімдерде жүріп-тұруда қатысады. Кейінгі кезде балалардың және жасөспірімдердің Весак кезінде көшеде өнер көрсетуі үшін киетін маскалары пайда болды. Бұл қойылымдар "олу бакко" деп аталады, себебі олар үлкен маскалар киеді, бұл қойылымдар жас адамдарды қызықтырады. Жай ғана айтылатын шайтан биі ертеңгісін сахнаны салу, сәндеу және костюмдерді дайындаумен басталады. Орындаушылар күрделі сахнаны құрастырады, содан кейін би басталады. Сахна жаңадан кесілген табиғи материалдардан, мысалы, кокос пальмасы мен банан ағашының сабақтарынан жасалған қабырғадан тұрады. Өңірге және қолда бар материалдарға байланысты сахнаны балшық балшықпен қаптауға болады. Билерді домбырашылар сүйемелдеп, олар да рәсімнің басталғанын жариялайды. Әуеннің ерекшелігі көршілердің барлығы да келіп, ойынға қатысатынын көрсетеді. Әдетте, бұл рәсім таң атқанша жалғасады, бишілер бетел жаңғағының шырынын ішіп, ұйықтап қалмау үшін кокаин ішеді. Билер бірнеше күн бойы жалғаса алады.
The "Devil Dances" are an attempt to respond to the common belief that certain ailments are caused by unseen hands and that they should be chased away for the patient to get cured. If an individual or a family is not doing well, the village folk believe that it's because that person or the family is being harassed by unseen hands. A 'tovil' ceremony is the answer. The 'tovil' can be a simple ritualistic ceremony at home restricted to family and immediate neighbours or involving the whole village like the 'gam maduva' or the 'devol maduva' which is closely linked to the worship of gods. Masked dancers take part in at least two of the well known 'tovil' ceremonies referred to as the 'Maha Sohon Samayama' and the 'Gara Yakuma'. The mention of 'Maha Sohona' frightens the people since he is believed to be the demon of the graveyards. The performer disguises himself as a bear and wears a mask and a dress to resemble one. Often the 'tovil' involves the 'sanni' dances where all the dancers wear masks. The 'daha ata sanniya' refers to eighteen ailments with a demon being responsible for each one of them. Dancers wearing masks depicting different characters take part in processions while at certain ceremonies. Of later origin are the masks worn by children and teenagers at street performances during Vesak. Popularly known as 'olu bakko' for the simple reason that oversize masks are worn, these performances keep the younger folk, in particular, entertained. The simple version of the devil dance ritual usually starts in the morning with the building of the stage, decorations and preparation of the costumes. The performers build an intricate stage before which the dancing commences. The stage consists of a wall made of freshly cut natural materials such as coconut palm tree and banana tree trunks. Depending on the region and the available materials the stage may also be coated with clay mud. The dances are accompanied by drummers which also herald the begin of the ritual. The distinctive sound ensures all neighbours turn up to take part. The full ritual usually lasts until the morning, with the dancers consuming betel nut juice and drinking coke to stay awake. Dances can however also go on for multiple days.
Халықтық билер (дәстүрлі)
Классикалық би түрлерінен басқа, халықтық билер де бар, олар халықтық іс-шаралар мен мерекелермен байланысты. Лекэли (таяк биі), калагади (қазан биі), рабан (қол барабаны) және полкату (кокос) қазіргі уақытта кең тараған халық билері болып табылады.
Apart from the classical dance forms there are also folk dances, which are associated with folk activities and festivities. Leekeli (stick dance), kalagedi (pot dance), raban (hand drum), and polkatu (coconut) are folk dances prevalent at the present time.
Би-драма
Төменгі елдерде Колам деп аталатын би драмасы да бар, онда орындаушылар жануарлар немесе патшалар немесе жоғары лауазымды адамдар сияқты адамдарды бейнелейтін маска киеді. Колам - бұл салт-дәстүр емес, ойын-сауық және әлеуметтік сатира. Ғалымдар Колам Санни Якума деп аталатын ырым-жырымнан пайда болған болуы мүмкін деп болжайды, кейіннен ол ырым-жырым элементтерінен тәуелсіз би драмасына айналды.
There is also in the low country a dance drama called Kolam, in which the performers wear masks depicting animals or people such as kings or high officials. The Kolam provides amusement and social satire rather than ritual. It has been suggested by scholars that Kolam may have developed from the ritual known as Sanni Yakuma, later becoming a dance drama independent of ritual elements.
Қазіргі және кейінгі билер
Классикалық би түрлері көптеген ғасырлар бойы қалыптасқан және буддизмнің пайда болуынан және оны сингаль халқының б.з.д. Бұл рәсімдер мен рәсімдер ауыл шаруашылығы өркениетінің құндылықтарын, наным-сенімдерін және әдет-ғұрыптарын көрсетеді. Буддизмге дейінгі халықтық діндер пайда мен баталарды беруге қабілетті, сонымен қатар қайғы мен ауруларға себепші болуы мүмкін деп саналатын әртүрлі құдайлар мен жындарға сенуден тұрады. Сондықтан оларды құрбандықтар мен рәсімдер арқылы немесе жын-перілер арқылы тазарту керек еді. Кандян биінің репертуары Кохомба Канкария деп аталатын ырымға негізделген. Бұл ырым жеке қиыншылықтардан немесе індет сияқты қоғамдық апаттардан арылу үшін Кохомба деп аталатын тәңірді кешіру үшін орындалады. Бұл рәсім қазір сирек орындалса да, оның орындалуына байланысты әртүрлі билерді Канди Перахерада және Канди қаласында жыл сайын өткізілетін діни мәдени іс-шарада, Далада Малигавада орналасқан Будданың қасиетті тіс монументінің құрметіне, қасиетті тіс ғибадатханасында көруге болады. Рухуну биінің репертуары Девол Мадуваның құдайлық / жын-шайтан Деволды татуластыру үшін және Рата Якума және Санни Якума деп аталатын әр түрлі жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты жын-шайтандармен байланысты. Сапарагаму биі Гам Мадува деп аталатын рәсіммен байланысты, ол Паттини құдайының ризашылығын білдіреді. Бұл жақсы өнім алу, жамандықты жою немесе жұқпалы аурудан құтылу үшін жасалады.
The classical dance forms are associated with performance of various rituals and ceremonies which are centuries old and are based on folk religion and folk beliefs going back to before the advent of Buddhism and its acceptance by the Sinhalese people in the 3rd century BC. These rituals and ceremonies reflect the values, beliefs and customs of an agricultural civilization. The pre Buddhistic folk religion consisted of the belief in a variety of deities and demons who were supposed to be capable of awarding benefits and blessings, but also causing afflictions and diseases. Accordingly, they had to be either propitiated or exorcised with offerings and the performance of rituals and ceremonies. The repertoire of Kandyan dancing has its origins in the ritual known as the Kohomba Kankariya, which is performed to propitiate the deity known as Kohomba for the purpose of obtaining relief from personal afflictions or from communal calamities such as pestilence. Although this ritual is rarely performed at the present, the various dances associated with its performance could be seen in the Kandy Perahera, and annual religion cultural event which takes place in the city of Kandy in honour of the sacred tooth relic of the Buddha housed in the Dalada Maligawa, the Temple of the Sacred Tooth. The repertoire of Ruhunu dancing has its origins in the rituals of the Devol Maduwa used to propitiate the Deity/demon Devol and in exorcistic rituals known as the Rata Yakuma and the Sanni Yakuma associated with various demons who are supposed to cause a variety of afflictions and incurable illnesses. Saparagamu dancing is associated with the ritual known as the Gam Maduwa, which is performed to propitiate the goddess Pattini. The purpose is to obtain a good harvest or to ward off evil or to be rid of an infectious disease.