Кіріспе

Алжир генерал (1937-2023) генерал-майор Халед Неззар (خالد نزّار; 25 желтоқсан 1937 - 29 желтоқсан 2023) - алжирлік генерал және Алжирдің жоғары мемлекеттік кеңесінің мүшесі. Ол Батна аймағындағы Серианадағы Тлет дуарында дүниеге келген. Оның әкесі Рахал Неззар француз армиясының бұрынғы офицері, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ауыл шаруашылығына бет бұрған. 1941 жылы анасы қайтыс болды.

Әскери мансап

Жергілікті жергілікті мектепте (école indigène) оқығаннан кейін Неззар Колеадағы әскерлердің балалары үшін мектепке ауыстырылды, содан кейін француз армиясына қосылды, ал алжирдегі Страсбург әскери мектебінде оқыды, онда офицерлер дайындалды. Ол тәуелсіздік соғысының соңғы жылдары ұлтшыл FLN күштеріне қоныс аудармай тұрып, француз күштерінде алғашқы дайындық пен тәжірибе жинаған бірнеше алжирлік кәсіби сарбаздардың бірі болды. 1962 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Неззар жаңа Алжир армиясында қалып, қатардан көтеріле бастады. 1964 жылы М. В. Фрунзе атындағы әскери академияда әскери дайындық алу үшін Мәскеуге кетті. 1965 жылы оралғаннан кейін Ұлттық қорғаныс министрлігінің материалдық бөлімінің директоры болып тағайындалды. Хуари Бумедьен төңкерісінен кейін көп ұзамай ол Айн Сефра маңындағы Сахараның 2-ші мотоатқыштар әскерінің бастығы болды. 1968 жылы ол Мысырға Мысыр-Израиль бақылау сызығын күзетуге жіберілді, ол кезде (Алты күндік соғыстан кейін) тұрақты артиллериялық бомбалаулар мен әуе бомбалауларына куә болды. Мысырдан оралғаннан кейін ол Бискрада кеңестердің көмегімен Алжирдің алғашқы десанттық жасағын даярлауға тағайындалды. 1975 жылы ол Париждегі École supérieure de guerre-де қосымша оқудан өтті; бұл кезде ол подполковник болды. Ол екінші курста оқуын аяқтамай қайтып келді, өйткені Батыс Сахара мәселесі бойынша Марокко-Алжир қақтығысының шыңында Тиндуфтағы әскерлерге басшылық етуге шақырылды. Ол келесі жеті жылды Бехар-Тиндуф ауданында өткізді. Чадли Бенджедид билікті қолға алғаннан кейін Неззар Тиндуфтан шығысқа жіберілді, бұл шешімге ол наразы болды. Ол тез арада жоғары шенге көтеріліп, 1988 жылы Алжирдегі Айн Нааджадағы құрлық әскерлерінің қолбасшысы болды, онда ол "Қара қазан" тонауларын басуда маңызды рөл атқарды.

Саяси мансап

Неззар 1990 жылы шілде айында Қорғаныс министрі болды. Өзінің естеліктерінде ол осы кезеңде уақытша премьер-министр Молуд Хамруш пен президент Чадли Бенджедидке қарсылық білдіргенін айтады, оларды өздерінің билігін арттыру үшін Ислам құтқару майданымен тиімді "қосылып отыр" деп айыптайды. 1991 жылы Ислам құтқару майданының сайлаудағы жеңісінен кейін ол Ларби Белкхермен бірге сол кездегі президент Чадли Бенджедидті биліктен шығарып, сайлауды жоюды шешкен жетекші генералдардың бірі болды, бұл Алжирдің Азамат соғысының басталуын белгіледі. 1991 жылы қаңтарда құрылған жаңа уақытша басқарушы орган - Жоғары мемлекеттік кеңес (ЖШК) мүшесі болды. 1993 жылы ақпанда ол Эль-Биарда (Алжир) өлтіру әрекетіне ұшыраған жоқ, ал бес айдан кейін, жоғары сот төрайымының өкілеттігі аяқталған кезде, ол өз лауазымынан бас тартты. 1999 жылы ол (алжирлік генерал үшін ерекше) француз тілінде жазылған және араб тіліне аударылған естеліктерін жариялады.

Жеке өмір

2001 жылдың қазан айында Халед Неззардың ұлы Лотфи әкесін сынға алған Le Matin журналының журналисі Сид Ахмед Семианға шабуыл жасады. Ол оған бірнеше рет қауіп төндірген. Незар үш күннен кейін ұлының әрекеті үшін кешірім сұрады; оның ұлы ақырында сотта кінәлі деп танылды және 12 евро айыппұл төледі. 2002 жылы Незар Парижде диссидент офицер Хабиб Суадианы жамандау үшін сотқа берді. Суадия оны "мыңдаған адамның өлтірілуіне жауапты" деп айыптап, оны және басқа да генералдарды соғысты бастау және Қарулы ислам тобының қолына тиесілі қырғын жасау үшін кінәлады. Сот басталған кезде Париждегі тоғыз алжирлік Неззарға қарсы азаптау мен адамгершілікке жатпайтын қарым-қатынас туралы шағымдар берді; ол дипломатиялық оқиғаға ұшырағысы келмейтінін айтып, оларды бағалаудан бұрын Парижден кетті. Сот Суадианың кінәсіз екенін мойындады.

Өлім

Неззар 2023 жылы 29 желтоқсанда 86 жасында Алжирде қайтыс болды.