Tuzla International Airport

Кіріспе

Тузла халықаралық әуежайы - Босния мен Герцеговинаның Тузла қаласына жақын Живинице қаласында орналасқан әуежай. Тузла халықаралық әуежайы - Сараево халықаралық әуежайынан кейін Босния мен Герцеговинадағы екінші ірі әуежай. Босния мен Герцеговинаның арзан бағалы әуежайлар орталығы ретінде белгілі, өйткені ол босниялықтар, диаспора және көршілес елдердің саяхатшылары Хорватия мен Сербия. Әуежай азаматтық әуежай, сонымен қатар әскери әуе базасы болды.

Алғашқы жылдар

Тузла халықаралық әуежайы бір кездері бұрынғы Югославиядағы ең ірі әскери әуежай болған. 350-шы барлау авиациялық эскадрильясы бір уақыт бойы сол жерде белсенді болды. 1990 жылдардың басында, әлі Югославияда және Босния соғысының алдында Югославияның Air Commerce авиакомпаниясы Сараево мен Тузладан Австрия мен Швейцарияға коммерциялық рейстерді орындады. 1992 жылы ол Біріккен Ұлттар Ұйымының қорғаныс күштерінің бақылауына алынды, ал 1996 жылдан бастап Дейтон келісімін іске асыруды қадағалаумен айналысатын IFOR-тің негізгі орталығы болды. 1998 жылы Тузла кантоны Тузла халықаралық әуежайын азаматтық әуежайға айналдырды. Тузла халықаралық әуежайы 1998 жылы 10 қазанда азаматтық әуежай және әскери әуеайлақ ретінде ашылды. 2006 жылғы 1 желтоқсанда халықаралық әскери күштерді толықтай алып тастағаннан кейін, Тузла халықаралық әуежайы Халықаралық азаматтық авиация ұйымы енгізген барлық техникалық талаптар мен стандарттарды іске асыруды бастады.

2000-шы жылдардан бері дамуы

Соңында 2008 жылғы 5 маусымда Тузла халықаралық әуежайы бір жылға жарамды халықаралық әуе тасымалында қоғамдық әуежайларды пайдалану туралы уақытша сертификат алды. БиХ-дағы азаматтық авиацияның уәкілетті мекемелері жүзеге асырған жалпы аудиттен кейін 2009 жылғы 5 маусымда Тузла халықаралық әуежайы халықаралық әуе тасымалында қоғамдық әуежайды пайдалану сертификатын шексіз мерзімге ие болды. База ашылғаннан кейін Wizz Air әуе компаниясының Тузладан ұшатын бағыттары 9 -ға дейін көтерілді, оның ішінде жазғы ұшу кестесінде аптасына 22 рейс. 2016 жылдың 2 маусымында Turkish Airlines Cargo Тузладан Стамбулға Ататүркке рейстерді жүзеге асыруды бастады. Түркия үкіметі Босния мен Герцеговинадан импорттауға 15000 тонна жаңа ет пен ет өнімдерін квоталады. 2016 жылы Airbus A330 жүк ұшақтарымен 90 ұшу жоспарланған. Бұл сол кездегі Босния мен Герцеговинаға және одан ұшуға арналған жалғыз кең денелі ұшақ рейсі болды. 2016 жылдың 31 тамызында Wizz Air өзінің екінші ұшағын 2017 жылдың 27 наурызынан бастап Тузла әуежайына орналастыратынын мәлімдеді. 2017 жылдың наурызынан бастап әуекомпания Тузладан Германиядағы Кёльн/Бонн, Фридрихсхафен және Нюрнберг, Словакиядағы Братислава және Швециядағы Вексжоға бес жаңа рейсті жүзеге асыруды бастады. Wizz Air сондай-ақ 30 қазаннан бастап Тузла мен Лондонды Ұлыбританиядағы Лутон, 31 қазаннан бастап Даниядағы Биллунд және 17 желтоқсаннан бастап Берлинді Шенефельдті байланыстыратын ең жаңа бағытын жариялады. Апталық рейстердің жалпы саны 43 рейске дейін өсті, олар 7 елдегі 16 бағытқа қызмет көрсетеді. 2016 жылдың 2 қарашасында Тузла халықаралық әуежайы терминалдың кеңейтілуі мен қайта жаңартылуының басталғанын жариялады. Жаңа ғимараттың қуаты жылына 700 000 жолаушыны қабылдайтын болады деп болжалды. Қайта құру 2019 жылдың мамыр айында аяқталды. 2017 жылдың қарашасында Wizz Air Лондон Лутон, Нюрнберг және Братиславаға ұшуды тоқтатты. 2017 жыл Тузла әуежайы үшін есігін ашқаннан бері рекордтық жыл болды, ол алғаш рет жарты миллион жолаушыдан өтті. 2018 жылдың маусым айында Wizz Air Тузладан Германиядағы Карлсруэге / Баден-Баденге рейстерді жүзеге асыруды бастады. 2021 жылдың мамыр айында Ryanair Тузладан Визге және Карлсруэ / Баден Баденге екі бағытты іске қосуды жоспарлады, болашақта Стокгольмге, Лондонға, Мальтаға және Меммингенге мүмкін болатын бағыттар. Алайда үкімет бұл рейстерге рұқсат бермеді. 2021 жылдың 12 тамызында Wizz Air өзінің үшінші базалық ұшағын Тузлада орналастыратынын және 2021 жылдың желтоқсанында Милан Мальпенса мен Нюрнбергке екі жаңа бағыт ашатынын мәлімдеді. 2023 жылы Wizz Air өзінің базасын жабуды және Тузладағы қызметін азайтуды жариялады. 2023 жылдың 18 желтоқсанында грек тасымалдаушысы Lumiwings Тузладағы базасын ашып, Эсбьергке, Халмстадқа, Маастрихтке, Саарбруккенге және Стокгольмге Skavsta рейстерін жүргізді. Стамбулдың 5 наурызда ұшырылуы жоспарланған, бірақ Lumiwings кейіннен ұшыруды тоқтатты және 27 ақпанда базаны толық тоқтатудан бұрын, Стокгольм Skavsta рейстерін нашар жүктемелердің арасында тоқтатты.

Finally, on 5 June 2008, Tuzla International Airport obtained a provisional Certificate for Public Airport Use in international air transportation valid for one year. After general audit implemented by authorized institutions of Civil Aviation in BiH, on 5 June 2009, Tuzla International Airport obtained a Certificate for Public Airport Use in international air transportation with unlimited period of validity. After base opening, total Wizz Air destinations from Tuzla jumped to 9, including 22 weekly departures in the summer flight schedule. 2 June 2016, Turkish Airlines Cargo began operating flights from Tuzla to Istanbul–Atatürk. The Turkish government allocated a quota of 15,000 tons of fresh meat and meat products to import from Bosnia and Herzegovina. Total of 90 flights with Airbus A330 freighter aircraft were planned for 2016. This was the only wide body aircraft flight operating to and from Bosnia and Herzegovina at the time. On 31 August 2016, Wizz Air announced that it would base its second aircraft at Tuzla Airport as of 27 March 2017. From March 2017, the airline started operating five new services from Tuzla to Cologne/Bonn, Friedrichshafen, and Nuremberg in Germany, Bratislava in Slovakia and Växjö in Sweden. Wizz Air also announced its newest route connecting Tuzla with London–Luton in the United Kingdom beginning 30 October, Billund in Denmark beginning 31 October, and Berlin–Schönefeld beginning 17 December. Total number of weekly flights increased to 43 round trip flights, serving 16 destinations in 7 countries. On 2 November 2016, Tuzla International Airport announced the start of terminal expansion and reconstruction. Capacity of the new building was projected to host 700.000 passengers per year. The reconstruction was finished in May 2019. In November 2017, Wizz Air stopped flying to London Luton, Nuremberg and Bratislava. 2017 was the record year for Tuzla Airport since it opened its doors, passing half a million passengers for the first time ever. In June 2018, Wizz Air started operating flights from Tuzla to Karlsruhe/Baden Baden in Germany. In May 2021, Ryanair planned to launch two routes from Tuzla to Weeze and Karlsruhe/Baden Baden with potential future routes to Stockholm, London Stansted, Malta and Memmingen. However, the government did not approve the flights. On 12 August 2021, Wizz Air announced that it would base its third base aircraft in Tuzla and open two new routes to Milan Malpensa and Nuremberg in December 2021. In 2023, Wizz Air announced that it would close its base and lower its operation in Tuzla. In 18 December, 2023, the Greek carrier Lumiwings launched a base in Tuzla, with flights to Esbjerg, Halmstad, Maastricht, Saarbrucken and Stockholm Skavsta. Istanbul was also scheduled to be launched on 5 March, but Lumiwings later cancelled the launch and discontinued Stockholm Skavsta flights amidst poor loads before fully discontinuing the base on 27 February.

Терминал

1998 жылы ашылған жолаушылар терминалы ғимараты ең көп жолаушы сағатына 350 жолаушыны қабылдай алады. Терминал келу және кету үшін бір қақпамен, жолаушыларды тіркеу үшін екі бақылау-каунтпен, мүгедек жолаушылар үшін қызмет көрсетумен, билеттермен және басқа жолаушылармен жабдықталған және рентген машиналарымен жабдықталған шекара күзетінің (SBS) бақылауы (24 сағат) және кедендік бақылаумен жабдықталған. Босния мен Герцеговина Федерациясының Үкіметі жаңа терминал ғимаратының бастапқы жоспарлары мен жұмыстарына 2016 жылы 2 миллион КМ (шамамен 1 миллион евро) бөлуді шешті, ал Тузла кантонының Үкіметі жаңа және жақсартылған кіру жарықтандыру жүйесін орнатуға 500.000 КМ қамтамасыз етті. Көптеген көлік жалға беру агенттіктерінің кеңселері әуежайда орналасқан, сондай-ақ әуежайда автомобильдерді ұзақ мерзімді паркингпен қамтамасыз етеді.

Алжапқыштар

Тузла әуежайының үш перроны бар, қазіргі уақытта екеуі пайдаланылуда: Тузла халықаралық әуежайы ИКАО-ның ILS CAT I ретінде жіктеледі.

Жолаушылар санының өсуі

Year/Month January February March April May June July August September October November December Year total Change202419,17117,16214,73713,15864,22867.1%202358,30448,32653,07667,15268,44264,79572,07970,08828,11818,82515,34117,899582,44522,8% 2022 23,368 14,630 22,194 40,361 41,322 40,207 50,027 51,426 42,688 44,713 50,651 52,151 474,336 58.6% 2021 12,394 8,427 11,650 13,969 19,880 23,006 45,983 48,630 32,970 35,027 21,600 25,473 298,999 26.6% 2020 35,188 36,588 17,665 0 100 19,456 32,008 28,813 19,509 17,120 9,505 12,473 228,425 61.4% 2019 36,341 30,658 35,679 56,276 52,425 59,581 67,794 66,732 56,412 54,018 35,484 41,617 593,083 1.5% 2018 40,563 35,976 43,112 52,638 49,371 53,709 67,438 65,364 56,062 50,122 30,763 39,471 584,589 9.0% 2017 26,554 23,105 29,116 50,763 47,701 49,662 63,173 63,788 52,816 51,556 37,432 40,178 535,834 72.1% 2016 19,234 19,939 23,598 25,261 27,324 26,673 32,229 31,046 27,793 27,621 23,619 27,061 311,398 20.2% 2015 12,960 12,005 14,474 17,311 18,082 21,563 33,666 33.007 28,900 27,167 22,462 17,427 259,074 71.2% 2014 8,276 6,455 7,289 9,495 9,343 12,195 19,887 19,253 16,.967 16,299 12,363 13,531 151,353 146.0% 2013 1 0 0 0 455 6,251 11,868 11,000 9,071 8,673 7,359 6,835 61,513 1367.7% 2012 8 0 51 13 2 854 1,762 1,243 195 59 4 0 4,191 7.4% 2011 0 0 12 54 8 1.143 1.506 965 10 426 403 0 4,527 N/A

Жолаушылар бағыты бойынша статистика

+ Тузла әуежайының жолаушылар саны бағыт бойынша (2019) Рейтинг Аэропорт жолаушылар саны % өзгерісі2018/20191 66.762 4,212 65.606 8,22 3 55.489 5,264 52.095 2,645 6 41.872 5,177 40.605 4,578 9 33.134 0,1010 + Тузла әуежайының жолаушылар саны бағыт бойынша (2018) Рейтинг Аэропорт жолаушылар саны % өзгерісі2017/20181 64.060 29,402 60.621 21,773 58.570 3,734 50.751 0,355 41.184 30,166 39.812 4,607 38.830 17,608 36.930 20,699 33.168 25,1310 25.322 0,73 + Тузла әуежайының жолаушылар саны бағыт бойынша (2017) Рейтинг Аэропорт жолаушылар саны % өзгерісі2016/20171 26,461 26,722 25,813 25,322

Жүк тасымалы статистикасы

ЖылЖүкті (т) Жүкті (т) Жүкті (т) Жүктің жалпы саны (т) 2017249.6 249.620166.065,923.836.062,092015219.55716.689236.246201455.55953.793109.392

Жер үсті көлігі

Тузла әуежайы шығыста Калесияға, батыста Живиницеге апаратын қосалқы жолдың жанында орналасқан. Сараево, Тузла және елдің басқа қалаларына аста жол содан жалғасады.