Кіріспе
Емтихан Бірыңғай сертификатталған мемлекеттік есепші емтиханы (CPA емтиханы) - АҚШ-тың сертификатталған мемлекеттік есепшілері болғысы келетін адамдарға берілетін емтихан. CPA емтиханын барлық елу мемлекеттің, сонымен қатар Колумбия округінің, Гуам, Пуэрто-Рико, АҚШ Виргин аралдары мен Солтүстік Мариан аралдарының реттеуші органдары қолданады. CPA емтиханын Американың сертификатталған бухгалтерлер институты (AICPA) әзірлейді, жүргізеді және бағалайды. Ол Prometric тест орталықтарында Ұлттық бухгалтерлік кеңестер қауымдастығы (NASBA) серіктестігімен ұйымдастырылады.
The Uniform Certified Public Accountant Examination (CPA Exam) is the examination administered to people who wish to become U. S. Certified Public Accountants. The CPA Exam is used by the regulatory bodies of all fifty states plus the District of Columbia, Guam, Puerto Rico, the U. S. Virgin Islands and the Northern Mariana Islands. The CPA Exam is developed, maintained and scored by the American Institute of Certified Public Accountants (AICPA) and administered at Prometric test centers in partnership with the National Association of State Boards of Accountancy (NASBA).
Емтиханның мазмұны
CPA емтиханы - төрт бөлек бөлімнен тұратын 16 сағаттық емтихан. Барлық үміткерлер үш негізгі бөлімді және өздері таңдаған пәнді бөлімді алуы керек. Бір күнде екі бөлімнен немесе әр бөлімнен екі бөлек күнде өтуі мүмкін. Әрбір емтиханның егжей-тегжейлі шолуы төмендегідей:
Нәрселеу
ISC-ден басқа, әр бөлімнің ұпайлары бірнеше таңдаулы сұрақтар (MCQ) мен тапсырмаға негізделген симуляция (TBS) арасында тең салмақта болады. Оның орнына, МТС-ға 60% және ТБС-ға 40% салмақ беріледі. Емтихан 0 мен 99-ға дейін бағаланады, әр бөлімнен өту үшін ең аз 75 балл қажет. Бағалаудың есебі сұраққа дұрыс жауап беру және сұрақтың салыстырмалы қиындық деңгейіне негізделеді.
Емтиханды ашу
Емтиханның сипатына байланысты AICPA кез келген емтихан алушыға, бұрынғы немесе қазіргі, "ерекше мінез-құлық" жасауға тыйым салады, оны AICPA фотосуретке түсіру, жазу немесе жаттап алу сияқты тәсілдер арқылы емтихан мазмұнын ашу деп анықтайды.
Емтиханға қатысуға жарамдылық
Бірыңғай CPA емтиханына қатысу үшін адам АҚШ-тағы 55 мемлекеттік бухгалтерлік кеңестерінің бірімен осыған лайық деп танылуы керек. Мемлекеттік кеңестердің талаптары әр түрлі, бірақ әрқашан АҚШ бакалавриат дәрежесін және белгілі бір есептік курстық кредиттерді қамтиды. Сонымен қатар, кейбір штаттар талапкерлердің емтихан тапсыру алдында қосымша бір жыл оқуды (бакалавриат немесе магистратура деңгейінде болуы мүмкін) аяқтауын талап етеді, ал әр мемлекет сертификаттаудан бұрын қосымша бір жыл оқуды аяқтауын талап етеді. Бес жылдық күндізгі оқумен тең білім беру талабы "150 сағаттық ереже" (150 колледж семестрлік бірлігі немесе оған тең) деп аталады.
Бармақ іздерін алу
AICPA және NASBA талаптары бойынша емтихан тапсырушылар әрбір емтихан алдында жеке басын анықтау мақсатында саусақ іздерін алады. AICPA және NASBA жариялаған есептеріне сәйкес, барлық жиналған саусақ іздері Интернетте ChoicePoint/Reed Elsevier (Identico Systems) компаниясына сақталу үшін бірден жіберіледі.
Ақылы қызметтер
Бірыңғай CPA емтиханына түсу ақысы әр штатта әр түрлі.
Сынау терезелері
2020 жылдың 1 шілдесінен бастап CPA емтиханы үшін үздіксіз тестілеу жүзеге асырылды, яғни тестілеуге қол жетімді емес тұйық кезеңдер енді жоқ. 2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұл тек CPA емтиханының негізгі бөлімдері үшін ғана жарамды болып қала береді. Тәртіптік бөлімдер тек әр тоқсанның бірінші айына ғана қол жетімді.
Жетілмеген бөлімдер
Егер үміткер бір бөлімнен өтпесе, оны қайтадан қабылдау үшін айыппұл төленбейді, тек қайтадан емтихан төлемі және "30 айлық ереже" бойынша басқа бөлімдер үшін кредиттер мерзімі аяқталуы мүмкін. Бір тестілеу терезесінде сәтсіз бөлімді қайта қарауға рұқсат етілмейді. 2020 жылдың 1 шілдесінен бастап AICPA ережелерін өзгертіп, үнемі тестілеуге мүмкіндік берді. 30 айлық уақыт бірінші емтихан бөлімін тапсырған күннен басталады. Егер қалған бөлімдер келесі 18 ай ішінде тапсырылбаса, бірінші бөлімнің кредиті жоғалады және келесі бөлім тапсырылған күн мақсатты күн болады. Мысалы: Егер сіздің аудиторлық бөлімнен өткен сыныптың шығарылу күні 2010 жылдың 5 ақпаны болса және Бизнес орта тұжырымдамалары бөлімінің күні 2010 жылдың 8 сәуірінде болса, бұл аудиторлық бөлім үшін кредитті сақтау үшін сіз қалған бөлімдерді 2011 жылдың 5 тамызында немесе одан бұрын тапсыруыңыз керек дегенді білдіреді, әйтпесе осы бөлім үшін емтихан кредиті аяқталады және қалған бөлімдер, оның ішінде аудиторлық бөлім, 2011 жылдың 8 қазанында немесе одан бұрын тапсырылуы керек. Сіз соңғы емтиханға қатысқан күн 18 ай ішінде емтихан тапсырған күнді анықтау үшін қолданылады.
Құпиялылық
1996 жылдан бастап Бірыңғай ПКК емтиханы құпия емтихан болып табылады. Бірыңғай ПК-нің емтиханына қатысатын барлық адамдар, оның ішінде үміткерлер, қойылған нақты сұрақтардың мазмұнын жарияламау туралы құпиялылық келісімге қол қоюы тиіс.
Халықаралық біліктілік емтиханы (IQEX)
Кейбір шетелдегі білікті бухгалтерлер Халықаралық біліктілік емтиханына (IQEX) қатыса алады. Бұл бірыңғай CPA емтиханына балама болып табылады. 2018 жылдан бастап бұл құқықты Австралиядағы Чартерлі бухгалтерлер институты (ICAA), Канаданың Чартерлі кәсіби бухгалтерлері (CPA Canada), Ирландияның Чартерлі бухгалтерлері (CAI), Шотландияның Чартерлі бухгалтерлер институты (ICAS), Мексиканың Контадорлар қоғамдық институты (IMCP), Гонконгтың сертификатталған бухгалтерлер институты (HKICPA), Жаңа Зеландияның Чартерлі бухгалтерлер институты (NZICA) және CPA Australia иеленеді.
АҚШ-тан тыс кандидаттар
АҚШ-тан тыс кандидаттарға бірыңғай CPA емтиханына қатысуға ешқандай нақты кедергі жоқ: АҚШ-тан тыс жерлерде CPA емтиханына қатысуға болады, бірақ тек таңдалған елдерде, қазіргі уақытта Бахрейн, Бразилия, Англия, Ирландия, Германия, Жапония, Ливан, Кувейт, Шотландия және Біріккен Араб Әмірліктері. Көптеген штаттар АҚШ-қа жат білім беру анықтамаларын қабылдайды, бірақ оларды әдетте Ұлттық аттестациялық бағалаушылар қауымдастығының мүшесі бағалауы керек. Кейбір штаттар шетелдік академиялық аттестат қызметтерін немесе Дүниежүзілік білім беру қызметтерін ұсынатын арнайы бағалаушыларды артық көреді, ал Иллинойс штатының бухгалтерлік есеп басқармасы аттестаттарды бағалауды өзі жүргізуді жөн көреді. Мемлекеттік комиссиялардың шамамен үштен бірі Бірыңғай ПКА емтиханына үміткердің сол штатта тұрып немесе жұмыс істегенін талап етеді. Алайда, олардың көпшілігі үшін тұрғылықты жер талап етілмейді. АҚШ-тың бірнеше штаттары (мысалы, Алабама штатының мемлекеттік бухгалтерлік кеңес) үміткердің АҚШ азаматы немесе тұрақты тұрғыны (жасыл карта иесі) және кем дегенде 19 жаста болуы керек. 2018 жылдың 1 қазанынан бастап Англия, Ирландия, Шотландия және Германияның таңдалған қалаларындағы тест орындары талапқа сай кандидаттарға CPA емтиханын ұсына бастады.
It is possible to sit for the CPA Exam outside the USA but only in select country locations, which currently include Bahrain, Brazil, England, Ireland, Germany, Japan, Lebanon, Kuwait, Scotland, and the United Arab Emirates. Most states will accept non U. S. education credentials, however they must normally be evaluated by a member of the National Association of Credential Evaluators. Some states prefer specific evaluators, such as Foreign Academic Credential Services or World Education Services, while the Illinois State Board of Accountancy prefers to conduct credential evaluations itself. Approximately one third of the state boards require a candidate for the Uniform CPA Exam to be living or working in that state. However, the majority have no residence requirement. A few U. S. states (such as the Alabama State Board of Public Accountancy) require the candidate to be a U. S. citizen or Permanent resident (Green card holder), and at least 19 years of age. As of October 1, 2018, testing sites in select cities of England, Ireland, Scotland, and Germany began offering the CPA Exam to eligible candidates.
Қарап тексеру әдістері
Есептік есепшіге емтиханға дайындалудың түрлі жолдары бар. Көптеген үміткерлер AICPA-ның бірнеше таңдаулы сұрақтар мен тапсырмаға негізделген симуляцияларды қамтитын CPA Review курсын қолданады. Кандидат ПКК емтиханына қалай дайындалатыны оның өз еркі.