Кіріспе

Хау шахтасы - темір дәуіріндегі адам қолымен жасалған жер асты камерасы. Ол Шотландияның Оркни аралдарындағы Танкернесс аймағында орналасқан. Хоу (көне скандинав тіліндегі "хаугр" сөзі "барроу" дегенді білдіреді) атауының шығу тегі толық анықталмаған. Сарапшылар оның 2000 жыл бұрын темір дәуірінде салынған деп есептейді. Бұл құдықтың ішкі жағы темір дәуіріне ұқсас.

Сипаттама

Қабырғалары қақпақтай етіп орнатылған, ал 29 баспалдақ тастан жасалған еденге жетеді. Кіреберіс кішкентай төбенің басында орналасқан және бұл жердің айналасында темір дәуірі мен одан бұрынғы іс-әрекеттердің белгілері бар. Тас баспалдақтар жартылай жерге түседі, онда олар өздеріне айналады және одан әрі сатылар камераға түседі. Бұл камераның диаметрі шамамен 4 метрден асады, ал биіктігі 4 метрден асады. Бұл бөлмеге кіретін төменгі баспалдақ биік, сондықтан ол цистернаға ұқсас көрінеді. Жартылай қону кезінде бір-бірінен жоғары екі қосалқы камера/жол ашылады. Құрылыстың басым бөлігі әсем салынған құрғақ тас қабырғалармен қапталған.

Ашылу

Ол алғаш рет 1946 жылы зерттелді және темір дәуірі брошасы деп қате анықталды. 1940-шы жылдардағы қазба жұмыстары аяқталғаннан кейін, Хоу кеніші жабылып, 50 жылға жуық уақыт бойы қол сұғылмай, ұмытылып қалды. 1999 жылы жерді сол кездегі жер иесі Дуглас Патэрсон қайтадан ашқан. Ол сол жылдар бойы толған материалдарды алып тастап, ашылудың үстінде ағаштан кіреберіс жасады. Ол бөлмеге төмен қарай баспалдақ жасап, қонақтарды кіргізіп отырды. 2000 жылдың маусым айында археологиялық телебағдарламаның Time Team тобы Хоу шахтасына қазба жұмыстарын жалғастыруға және құрылысты зерттеуге көмектесу үшін келді. Оның қалай жасалғанын анықтау үшін, Тайм-Тим жақын маңдағы шағын көшірмесін жасатты. Сонымен қатар, жерді қоршап тұрған арықтардың бөліктері, сондай-ақ, келушілерге осы жерге жетуге мүмкіндік беретін балшық жолмен бірге қазылған. Хау кенішінің жасы мен мақсаты туралы нақты қорытындылар жасалмаған.