Кіріспе

Жаваламүки, немесе Жаваламүки, сондай-ақ Жаваладжи - Химчаль Прадеш штатының Кангра ауданындағы ғибадатханалы қала және нагар мәхесі. Бұл жерде, Харидуардағы сияқты, индустар шежірелері сақталады. Қала өзінің атауын Жаваламухиде орналасқан қасиетті Жаваламухи ғибадатханасынан алады. Фируз-шах Туғлак Нагаркоттың жорығы кезінде осы ғибадатхананың кітапханасынан 1300 санскрит қолжазбаларын жинап, оларды парсы тіліне аудартып, мұндай аударманы жасаған алғашқы сұлтан болды.

География

Жаваламұқының орташа биіктігі 610 метр.

Демография

2001 жылғы халық санағында Джаваламухидің тұрғындарының саны 4931 адам болды. Ерлер - халықтың 52%, ал әйелдер 48% құрайды.

Жауалухи қаласының аумағы

2001 жылғы Үндістан санағының мәліметтері бойынша қазіргі ғибадатхана алтынмен қапталған күмбезден, түрлі шыңнан және күміс кіреберіс есіктен тұрады. Ғибадатхана Дхауладар тау тізбегінде орналасқан. Жаламухи тәңірі киелі үйдің ішіндегі жартастың кішкентай жарығынан шығатын мәңгілік от ретінде табынады. Навадургаларды бейнелейтін тоғыз отқа ғибадат ететін. Өрт қашан және қайдан басталғаны белгісіз. Ғалымдар ғибадатхананың астында жер асты жанартауы бар екенін және оның табиғи газы жалын ретінде жартастан жанып шығатынын болжаған. Мұғол династиясының императоры Акбар бірде жалынды сөндіруге тырысты, оларды темір дискімен жауып, тіпті оларға су шашып, от қаланы өртеп жібере ме деп қорқып қалды. Бірақ от бұл әрекетті жойды. Содан кейін Акбар ғибадатханаға алтын шатыр (хатри) сыйлады. Алайда, күдікті кенеттен құлап, алтыннан әлемге әлі күнге дейін белгісіз басқа металл пайда болды. Осы оқиғадан кейін оның құдайға деген сенімі нығая түсті. Жыл сайын мыңдаған паломниктер діни мұраны көруге келеді. Ғибадатхана Дхарамшала Шимла жолындағы кішкентай шұңқырда Жаваламұхи жолының теміржол станциясынан 20 км қашықтықта орналасқан және жыл сайын жүздеген мыңдаған қажыларды тартады. Ғибадатхананың алдында шағын платформа және үлкен мандапа бар, онда Непал патшасы ұсынған үлкен қола қоңырау ілінеді. Әдетте сүт пен су құдайға, ал абхишека ондағы қасиетті отқа ұсынылады. Бұл тәңірдің прасады рабри немесе қалың сүт, мисри немесе қант, маусымдық жемістер мен сүттен жасалған Бхог. Жалынның алдында шаль мен әшекейлер салынған Шри-Янтра бар. Бұл рәсімнің әр түрлі кезеңдері бар және ол күні бойы жалғасады. Әр күні бес рет арти, күніне бір рет хаван және Дурга Саптасати орындалады. Арт үшін ғибадатхана таңғы сағат 11.00-ден 12.00-ге дейін және кешкі сағат 06.00-ден 07.00-ге дейін ашық болады. Махаража Ранжит Сингх 1815 жылы ғибадатханаға барып, ғибадатхананың күмбезі алтынмен қапталған. Жаламухи ғибадатханасынан бірнеше метр жоғарыда алты фут тереңдікте және үш фут шеңберде жатқан шұңқыр бар. Бұл шұңқырдың түбінде бір жарым метр тереңдікте орналасқан, ыстық су үнемі бүркіп тұратын басқа шұңқыр бар. Ғибадатхана 51 Шакти-питаның бірі болып саналады. Бұл - Дурга құдайының ең танымал ғибадатханаларының бірі.

Шежірелік тізілімдер

Жаваламұхидегі индустар шежірелері - бұл пандалар ұстап отырған паломшылардың шежірелері.

Жаваламүкі ғибадатханасы - Шакти-пит

Бұл ғибадатхана "Шакти-пиета" деп аталады. Сатидің тілі осы жерден құлаған деп есептеледі. Шәкті-питтар - алғашқы ана құдай - Ади Парашақтидің ғибадатханасы. Әр Шакти-питада Шакти мен Шактидің жұбайы Шиваның инкарнациясы Бхаираваға арналған ғибадатхана бар. Бұл жерде Жаламухи - Шакти, ал Унмата - Бхаирава. Дакша-яга мен Сатидің өзін-өзі өртеуінің ежелгі санскрит әдебиетінің қалыптасуында үлкен маңызы бар және ол тіпті Үндістанның мәдениетіне де әсер етті. Бұл "Шакти-пиета" ұғымының дамуына және сол арқылы "Шактизмді" нығайтуға әкелді. Пурандағы көптеген аңыздар дақша-яғнаның пайда болу себебін айтады. Бұл шайвизмдегі маңызды оқиға, Парвати Сатидің реинкарнациясы ретінде пайда болды және Шивамен неке құрып, Ганеша мен Картикеяны дүниеге әкелді, бұл Шиваны грихаста (үй иесі) етті.