Кіріспе

Ренессанс кезеңінің сурет салу техникасы

Сфумато (/lang//s//f//uː/'/m//ɑː//t//oʊ/ sfooMAHtoh, sfuˈmaːto; , яғни 'елеусіз') – түстердің арасындағы өтуді жұмсартуға арналған сурет салу техникасы, адам көзі назар аударатын аймақтан тыс немесе фокуссыз жазықтықты имитациялайды. Бұл Ренессанс дәуірінің канондық сурет салу тәсілдерінің бірі. Леонардо да Винчи сфуматоның ең көрнекті шебері болды, ол оптика және адам көруі саласындағы зерттеулері мен камера обскурамен тәжірибелеріне негізделген. Ол осы техниканы көптеген туындыларында қолданды, соның ішінде "Тас арасындағы Мадонна" және әйгілі "Мона Лиза" картинасында. Ол сфуматоны "сызықтар мен шекарасыз, түтіндей" деп сипаттады. Өнер тарихшысы Марсия Б. Холлдың, кең танылған теориясына сәйкес, сфумато – итальяндық Жоғары Ренессанс суретшілерінің қолдануындағы төрт түс салу тәсілінің бірі, оларға кангианте, кьяроскуро және унио да кіреді.

Техника

Бұл техника – түстер мен тон арасында жұмсақ өтуді жасауға арналған, нақтырақ кескінге қол жеткізу үшін қолданылатын нәзік көлеңкелеу. Көбінесе ол жарықтан қараңғыға дейін сызықтар мен шекараларсыз біртегіс градиенттер жасау арқылы қолданылады. Бұл техника адам бетін шынайы бейнелеу үшін ғана емес, сонымен қатар керемет атмосфералық эффектілер құру үшін де пайдаланылды. Леонардо да Винчи бұл әдісті түстерді сызықтар мен шекараларды қолданбай, "түтіндей" араластыру деп сипаттаған.

Практикалаушылар

Леонардо мен оның ізбасарларынан, сондай-ақ оны жиі қолданған Леонардескилерден басқа, Сфумато әдісін шебер қолданған тағы да бірнеше суретші болды: Корреджо, Рафаэль және Джорджоне. Рафаэльдің "Шалғынды Мадоннасы" оның ең танымал мысалы, әсіресе Мәриямның бетіне назар салсақ. Леонардескилер қатарында Бернардино Луини мен Фуниси де бар. Джорджоненің "Үш философ" картинасында да Сфумато қолданылған деседі.