Кіріспе
Идеялар мен әрекеттерді "әдеттегі" деп қарастыратын әлеуметтік процестер. Нормализация - бұл идеялар мен әрекеттерді "әдеттегі" деп қарастыратын және күнделікті өмірде "табиғи" деп саналатын әлеуметтік процестерді білдіреді. Адамдар әртүрлі мінез-құлық көзқарастарын қалыпты деп қабылдайды, мысалы, жақынынан айырылған адамға қайғыру, қауіптен аулақ болу, адам жеуге қатыспау.
Normalization refers to social processes through which ideas and actions come to be seen as 'normal' and become taken for granted or 'natural' in everyday life. There are different behavioral attitudes that humans accept as normal, such as grief for a loved one, avoiding danger, and not participating in cannibalism.
Фуко
Нормализация ұғымын Мишель Фуконың еңбектерінде, әсіресе оның тәртіптік билік туралы түсінігі аясында "Дисциплина және жазалау" еңбегінде табуға болады. Фуко терминін қолданғандай, нормаландыру идеалды мінез-құлық нормасын құруды қамтиды, мысалы, дұрыс солдат тұруы, жүріп өтуі, қару-жарағын ұсынуы және т.б. керек, бұл өте егжей-тегжейлі анықталады, содан кейін осы идеалды ұстанатын немесе одан ауытқу үшін адамдарды марапаттау немесе жазалау. Фуконың пікірінше, нормализация - бұл Фуко "тәртіптік билік" деп атаған ең аз күш жұмсау арқылы ең жоғары әлеуметтік бақылауды жүзеге асырудың барлық тәсілдерінің бірі. Тәртіптік билік 19 ғасырдың барысында пайда болды, әскери казармаларда, ауруханаларда, паналау орындарында, мектептерде, фабрикаларда, кеңселерде және т.б. кеңінен қолданыла бастады, сондықтан қазіргі қоғамдағы әлеуметтік құрылымның маңызды аспектісіне айналды. 1978 жылы Франция колледжінде өткен "Қауіпсіздік, аумақ, халық" лекциясында Фуко нормализацияны былайша анықтады: "Нормализация ең алдымен белгілі бір нәтижеге байланысты құрылған модельді, оңтайлы модельді қоюдан тұрады, ал тәртіптік нормализацияның жұмысы адамдарды, қозғалыстарды және іс-әрекеттерді осы модельге сәйкес келтіруге тырысудан тұрады, қалыпты - дәл осы нормаға сәйкес келетін, ал қалыпты емес - нормаға сәйкес келмейтін. Басқаша айтқанда, тәртіпті қалыпқа келтіруде негізгі және басты нәрсе - қалыпты және қалыптан тыс емес, ол норма. Яғни, норманың бастапқыда талап ету сипаты бар және норманы және нормадан тыс нәрсені анықтау және анықтау осы нормаға байланысты мүмкін болады.
Нормализация процесі теориясы
Нормализация процесі теориясы - негізінен медициналық социологияда және ғылым мен технология зерттеулерінде, ойлаудың, жұмыс істеудің және ұйымдастырудың жаңа тәсілдері күнделікті жұмысқа енгізілетін әлеуметтік процестерді түсіну үшін негіздеме беру үшін қолданылатын орта диапазон теориясы. Нормализация процесі теориясының тамыры денсаулық сақтау саласындағы технологиялық инновацияларды эмпирикалық зерттеуде, әсіресе күрделі интервенцияларды бағалауда жатыр. Нормализация процесінің теориясы төрт негізгі саланы қамтиды: (i) үйлесімділікті тудыратын сезімді қалыптастыру, (ii) мінез-құлыққа байланысты танымдық қатысуды көрсету үшін ақыл-ой іс-әрекетін ұйымдастыру, (iii) ұжымдық іс-әрекет арқылы мінез-құлықты іске асыру және (iv) рефлективті мониторинг арқылы мінез-құлықты бағалау және бейімдеу. Нормалдастыру процесін жүзеге асыруды "НПТ құралдар жиынтығы" арқылы зерттеуге болады. text = Мысалы, жауаптар интервенцияның қатысушылар үшін "мағыналы" екенін (Кохеренстік) көрсетеді, бірақ қатысудың нақты аспектілері (Когонтивті қатысу) төмен болып көрінеді, бұл қатысуды кеңейтуге немесе қатысушылардың интервенцияны іске асыру міндеттемелерін арттыруға бағытталған қосымша күш-жігерді ұсына алады.