Кіріспе

Fokker S.13 Universal Trainer - екі қозғалтқышлы, екі винтті, жаттығу мақсатындағы ұшақ. Бұрынғы голландтық Fokker ұшақ өндірушісі жобалаған және өндірген. Ол 1949 жылы алғаш рет ұшты, бірақ өндіріске енгізілген жоқ. Оның прототипі сыйға берілуден бірнеше жыл бұрын ұшырылған.

Тарих

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы жылдары Фоккер ұшақтарды дамыту жөніндегі ұлттық институттың көмегімен қайта тірілді. Фоккер оқу ұшақтарына сұраныс көп болады деп күткен, сондықтан бірнеше жоба жасалды. Олардың бірі S13 деп аталды. Бұл модель Universal Trainer деп аталды, ол бірнеше қозғалтқышты, навигацияны, парадроппен және радиотелефониямен үйретуді үйрететін жаттықтырушы болды. Fokker сонымен қатар S.13W деп аталатын су операциялары үшін нұсқаны қарастырды. Бұл нұсқаның өлшемдері сәл өзгеше және өнімділігі төмен болды, негізінен қону тетігін ауыстырған жүзушілердің арқасында. Сондай-ақ, азаматтық мақсаттағы нұсқасы да қарастырылды. PH NDW (PH NEI деп өзгертілді) деген тіркемесі бар прототип 1949 жылы алғашқы ұшуын жасады. Ұшақ оңай және берік екені дәлелденді. Ұшу сынақтары сәтті өтті және Голландия қарулы күштері ұшақты сатып алуға ниетті болды. Сатып алу туралы шешім қабылдамас бұрын, Голландия қарулы күштеріне өзара қорғаныс көмек келісімшарты (MDAP) бойынша Beechcraft Model 18s тегін берілді. Басқа тараптар S.13 бағдарламасына қызығушылық танытпағандықтан, Fokker бағдарламаны тоқтатты. 1953 жылы NIV-ге көшірілген жалғыз S.13 болды. Көп жылдан кейін ұшақ корпусы қазіргі Делфт технология университеті деп аталатын ТЭ Делфт аэроғарыш факультетіне берілді. Осы кезеңде Фоккер сонымен қатар басқа оқу ұшағы, реактивті қозғалтқышпен Fokker S.14 Machtrainer жұмыс істеді, ол 1955 жылы Голландияның әуе күштерімен қызметте болды.

Тактикалық тарихы

Голландия қарулы күштерінде S.13 ұшағы ешқашан пайдалануға берілмеген, бірақ Фоккер S.13 прототипін әскери ливреямен қолданды. Сондықтан S.13 D101 ретінде ұшып кетті. 1953 жылдың ақпан айында болған су тасқыны кезінде D 101 кемесі Валькенбург әскери-әуе стансасынан фототалдау үшін пайдаланылды.

Қалдықтар

Қазіргі кезде S.13-дің кейбір қалдықтары бар. Кокпит бөлімі Тексел әуежайындағы Аэронавтика және соғыс мұражайында орналасқан. Артқы бөлім Авиодромы авиация мұражайына тиесілі, бірақ қазіргі уақытта көрмеге қойылмайды.