Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Бет" ("Пари") - Антон Чеховтың 1889 жылы жазған қысқа әңгімесі. Бұл әңгімеде банкир мен жас заңгер бір-бірімен өмір бойы түрмеде отырудан гөрі өлім жазасы жақсы ма, әлде жаман ба деген әңгімеге байланысты ставка жасайды. Банкир адвокат өз еркімен он бес жыл бойы жалғыздықта қалуға болмайтынын айтады.
"The Bet" ("Пари") is an 1889 short story by Anton Chekhov about a banker and a young lawyer who make a bet with each other following a conversation about whether the death penalty is better or worse than life in prison. The banker wagers that the lawyer cannot remain in solitary confinement voluntarily for a period of fifteen years.
Жарияланым
1888 жылы 17 желтоқсанда "Петербургская газета" редакторы Николай Худеков Чеховтан газетке әңгіме жазуды сұрады. Чеховтың "Көбелекші мен шайтан" романының 25 желтоқсанда жарық көретінін естігенде, "Новое время" баспасының редакторы Алексей Суворин ашуланды. Жаңа жыл қарсаңында Суворинге ұқсас аңыз шығарамын деп уәде берген Чехов 22 желтоқсанда жазуды бастады және 30-да әңгімені пошта арқылы жіберді. Ол үш бөлімге бөлініп, 1889 жылдың 1 қаңтарында No. "Новае Время" журналының 4613-шы саны, "Әңгіме" (Сказка) деп аталады. Жаңа атаумен, "Бет", түпнұсқа мәтіннің 3-бөлігімен қайта қаралып, кесіліп, ол 1899-1901 жылдары Адольф Маркс баспасында жарияланған Чеховтың жинақталған шығармаларының 4-томына енгізілді. Чехов бұл қателіктің себебін 1903 жылы былай деп түсіндірді: "Мен дәлелдемелерді оқып отырғанда, мен аяқтың ұнамай қалғанына көз жеткіздім, ол тым суық және қатыгез болды".
On 17 December 1888 Nikolai Khudekov, editor of the Peterburgskaya Gazeta, asked Chekhov to write a story for the newspaper. Learning that Chekhov's "The Cobbler and the Devil" was to be published on 25 December, Alexey Suvorin, the Novoye Vremyas editor, took offense. Promising to produce a similar kind of fable for Suvorin before New Year's Eve, Chekhov began writing 22 December and on the 30th sent the story by post. Divided into three parts, it appeared in the 1 January 1889, No. 4613 issue of Novoye Vremya, titled "Fairytale" (Сказка). With a new title, "The Bet", revised and cut with part 3 of the original text now gone, it was included in Volume 4 of Chekhov's Collected Works, published in 1899–1901 by Adolf Marks. Chekhov explained the reason for the omission in 1903: "As I was reading the proofs, I came to dislike the end, it occurred to me that it was too cold and cruel."
Сюжет
Әңгіменің басында банкир он бес жыл бұрын жасаған ставкасын еске алады. Сол күні оның қонақтарында өлім жазасы туралы пікір айтылды; банкир оны өмір бойы түрмеде отырудан гөрі адамгершілікке байытады деп қарады, ал жас заңгер бұған келіспей, өлімнен гөрі өмір бойы түрмеде отыруды таңдайтынын айтты. Олар бір шартқа келісті: егер заңгер он бес жыл бойы толығымен оқшауланған жағдайда өмір сүрсе, банкир оған екі миллион рубль төлейді. Адвокат басқа адамдармен тікелей байланыста болмайды, бірақ сыртқы әлеммен байланыс орнату үшін жазбалар жаза алады және қалаған жұбаныштарды алады. Банкирдің үйіндегі қонақүйде тұрып, адвокат алдымен жалғыздық пен күйзелістен зардап шегеді, бірақ ақырында көптеген тақырыптарды оқып, зерттей бастайды. Адвокат оңашалықты пайдаланып, өзін әр түрлі жолмен тәрбиелейді және көтереді. Жылдар өте келе банкирдің байлығы құлдырай бастайды. Банкир егер ол жеңіліп қалса, оның ақшасын төлейтінін біледі. Он бес жылдық мерзім аяқталатын күннің таңертеңінде банкир заңгерді өлтіруге шешім қабылдайды, бірақ оны қатты әлсіреп, үстелдің жанында ұйықтап жатқанын көреді. Адвокат жазған жазбада ол материалдық игіліктердің өткінші екенін және Құдайдың құтқарылуы ақшадан әлдеқайда құнды екенін білгендіктен, ойыннан бас тартуды шешкені айтылған. Банк қызметкері шошып, қобалжып, заңгердің басын сүйіп, төсегіне оралады. Банкир таңертең оянғанда, күзетші адвокат терезеден шығып, мүлкін тастап кетіп, ставкадан бас тартқанын айтады. Айтпақшы, банкир бұл ақшаны қаумалап қояды.
As the story opens, a banker recalls the occasion of a bet he had made fifteen years before. Guests at a party that he was hosting that day fell into a discussion of capital punishment; the banker viewed it as more humane than life imprisonment, while a young lawyer disagreed, insisting that he would choose life in prison rather than death. They agreed to a bet: if the lawyer could spend fifteen years in total isolation, the banker would pay him two million rubles. The lawyer would have no direct contact with any other person, but could write notes to communicate with the outside world and receive whatever comforts he desired. Confined to a lodge on the banker's property, the lawyer suffers from loneliness and depression at first but eventually begins to read and study in a wide range of subjects. The lawyer takes advantage of the solitude to educate and amuse himself in various ways. Over the years, the banker's fortunes begin to decline. The banker realizes that if he loses, paying off the bet will lead to bankruptcy. In the early hours of the day when the fifteen year period is to expire, the banker resolves to kill the lawyer, but finds him greatly emaciated and sleeping at a table. A note written by the lawyer reveals that he has chosen to abandon the bet, having learned that material goods are fleeting and that divine salvation is worth more than money. Shocked and moved after reading the note, the banker kisses the lawyer on the head and returns to bed. When the banker wakes up later that morning, a watchman reports that the lawyer has climbed out the window and fled the property, forfeiting the bet. To prevent the spread of rumors, the banker locks the note in his safe.