Кіріспе

1848 жылы Федор Достоевскийдің "Шырша мен үйлену тойы" (Ёлка и свадьба, Yolka i svad'ba) – орыс жазушысы Федор Достоевскийдің 1848 жылы жарық көрген әңгімесі. Бұл әңгіме Жаңа жылдық кеш балындағы бір қонақтың баяндауымен келген. Ол мерекелік кештің қонағы болып келген, балалардың біріне ерекше қызығушылық танытатын маңызды тұлғаны байқайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға осыдан бес жыл бұрын, жаңа жыл мерекесінде басталады. Бұл балалардың балалық шағы ретінде бай кәсіпкердің ұйымдастырған жаңа жыл мерекесі болатын. Оның басты мақсаты - ересектерге бизнесті талқылауға мүмкіндік беру. Тойдың құрметті қонағы - Джулиан Мастакович, оған басқа қонақтар құрметпен қарады. Айтқыш - бұл тойдағы тағы бір қонақ, өзін "шетелдік" деп атаған, басқалармен талқылауға шаруасы жоқ адам. Бұл оған басқа қонақтарды, соның ішінде балаларды да байқауға мүмкіндік берді. Балалардың әрқайсысы ата-аналарының әлеуметтік жағдайына сәйкес сыйлықтар алды: "өте бай іскердің" 11 жасар қызы жақсы қуыршақ алды, ал жесір үй басқарушысының ұлы балаға қызығушылығы аз кітабы бар. Кейін гувернанттың ұлы басқа балалармен ойнауға тырысты, бірақ оны қорлады, ақырында анасы басқа балалардың ойынға араласпауын айтты. Гувернантаның ұлы басқа бөлмеге барып, бай қыз бен оның қуыршағымен ойнауға кірісті. Тойда бай қыздың әкесі оған 300 мың рубль сыйлық ретінде бөлген екен. Айтқыш, байқамай, Джулиан Мастаковичтің 16 жасқа толғанға дейін қыздың қалыңдықтың күтілетін өсуін есептеуін бақылады, содан кейін қалыңдықтың 500 000 рубльге жететінін анықтады. Содан кейін Мастакович қызға жақындап, оның басын сүйді, бұл қыздың кері қайтуына себеп болды. Ол қызды асырауға тырысқанда, қыз гувернантаның ұлына көмек сұрап жүгінді, бірақ Мастакович оны қуып жіберді. Мастакович біреудің жақындағанын естіп, бөлмеден шығып кетті. Содан кейін Мастакович мұғалімнің ұлына назар аударып, оны үстелдің астына қарай қуды. Көп ұзамай Мастакович пен қыздың ата-анасы басқа қонақтардың қуанышына орай әңгімелесіп жатыр. Соңғы көрініс қазіргі уақытта өтеді. Айтқыш шіркеудің жанынан өтіп бара жатып, үйлену тойын көреді. Басында күйеу жігітті танымаса да, ол тез арада оның Мастакович екенін түсінеді. Қазір 16 жасар қыз келін болып көрінеді. Аңгемеші оның сұлулығын, кінәсіздігін және некеге деген ризасыздығын айтады. Кейін баяндамашы көпшіліктің қыздың қалыңдықты 500 000 рубль деп есептегенін естіді. Айтқыш бұл неке Мастакович үшін жақсы бизнес-келiсiм болған деген тұжырымға келеді.

Фильмге бейімделу

«Рождестволық шыршы және той» атты туынды Уилл Уоллес 2000 жылы осы атпен фильмге бейімдеді.