Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Совет одағындағы әуесқой жұмысшы-ауыл адамдары мен журналистер. Халық тілшілері - Совет Одағының алғашқы жылдарынан бастап әуесқой жұмысшы-ауылдықтар мен журналистер. Бұрын Владимир Ленин бұрыс басқару мен сыбайлас жемқорлықты әшкерелеу құралы ретінде бастаған, бірнеше миллион адам өздерінің гүлдену кезеңінде халық тілшілері ретінде жұмыс істеді. 1934 жылы 17-ші партия съезінде Иосиф Сталин 3 миллионнан астам жұмысшы және шаруа тілшілері бар екенін айтты.
Amateur worker peasant and journalists in the Soviet Union. People's correspondents were amateur worker peasant and journalists since the early years of the Soviet Union. Originally initiated by Vladimir Lenin as a tool for exposing mismanagement and corruption, several million people worked as people's correspondents in their heyday. At the 17th Party Congress in 1934, Joseph Stalin said there were more than 3 million worker and peasant correspondents.
Тарих
Халық тілшілерінің дәстүрі - жұмысшы тілшілері, рабкорлар ("рабочий тілші") және ауыл тілшілері (кейде ауыл тілшілері деп аталады), селькорлар ("selskokhozyaistvenny немесе selsky тілші") ретінде белгілі болшевиктер билікті қолға алғаннан кейін көп ұзамай басталды. 1918 жылы Владимир Ленин "Газеталарымыздың сипаты туралы" деген мақаласында газетшілерді "қажетсіздерді" және өндіріс пен саяси жұмысты бұзған "нақты зұлымдарды" ашуға шақырды. 1919 жылы наурыз айында өткен 8-ші партия съезі жұмысшы және шаруа тілшілерін бюрократияны бақылау және билік теріс пайдаланылуын ашу үшін қолдады. 1919 жылы Ленин "Правда" редакциясына тұрақты жұмысшылар мен ауыл тілшілерінің желісін ұйымдастыруды тапсырды, ал 1926 жылы Лев Троцкий Рабкорыдағы Үшінші Бүкілодақтық съезде 500 000-ға жуық рабкоры мен селкорыны білдіретін 580 делегатқа сөйледі.
The tradition of people's correspondents—including worker correspondents, known as rabkors (for "rabochy korrespondent"), and peasant correspondents (sometimes called village correspondents), known as selkors (for "selskokhozyaistvenny or selsky korrespondent")—began shortly after the Bolsheviks seized power. In his 1918 article, On the character of our newspapers, Vladimir Lenin urged newspapermen to "expose the unfit" and unmask the "actual malefactors" who disrupted production and political work. The 8th Party Congress, meeting in March 1919, endorsed the use of worker and peasant correspondents to monitor the bureaucracy and expose abuse of power. In 1919, Lenin instructed the Pravda editorial board to organize a network of regular worker and village correspondents, and by 1926, Leon Trotsky was addressing 580 delegates representing around 500,000 rabkory and selkory at the Third All Union Congress of Rabkory.
Негізгі мақсаттары
1923-1924 жылдары барлық кең таралған кеңес газеттері жұмысшы және шаруа тілшілерінің тұрақты құрамын ұйымдастырды. Олар газеттерге үнемі хат жазып тұратын қарапайым жұмысшылар болуы керек еді. Коммунистік партияның басшылары хатшылардан жергілікті билік өкілдерінің сыбайлас жемқорлығын әшкерелеуді, халықтың көңіл-күйі туралы ақпарат беруді және болшевиктер режиміне қолдау көрсетуге көмектесуді үміттенген. Олар жұмысшы және шаруа тілшілері қозғалысын жаңа жұмысшы/шаруа интеллигенциясын тәрбиелеу құралы ретінде пайдалануды үміттенді. Осы мақсаттардың барлығына жету үшін 1920-1930 жылдары совет газеттері редакторлары мен журналистеріне жұмысшы және ауыл тілшілеріне хаттарға арналған тақырыптар мен тіл туралы нұсқаулар берді.
In the years 1923–1924, all high circulation Soviet newspapers were organizing a regular body of worker and peasant correspondents. These were supposed to be ordinary working people who would write into the newspapers regularly. Officials in the Communist Party hoped that the correspondents would expose corrupt local officials, provide information on popular moods, and help to mobilize opinion behind the Bolshevik regime. They also hoped to use the worker and peasant correspondents movement as a tool to educate a new worker/peasant intelligentsia. In pursuit of all of these goals Soviet newspaper editors and journalists during the 1920s and 1930s instructed their worker and village correspondents on appropriate themes and language for their letters.
Үлгілі тілші
Хатшылардың көпшілігі партияның төменгі деңгейдегі лауазымды адамдары, кәсіподақ белсенділері немесе фабрика басшыларының өкілдері болды. Кәдімгі жұмысшы тілшісі, мысалы, жергілікті партия комитетінің мүшесі болуы мүмкін. Басқа жұмысшы тілшілері кәсіподақ фабрика комитеттеріне, провинциялық кәсіподақ еңбек департаменттеріне немесе кооперативтік әкімшілікке қатысты. Хатшыларының кейбір хаттары машинкамен жазылған, бұл автордың мемлекеттік кеңседе жазу машинасына қол жетімді екенін көрсетеді.
A high proportion of correspondents were low level Party officials, trade union activists, or representatives of factory management. An ordinary worker correspondent might, e. g., also be a member of a local Party committee. Other worker correspondents belonged to trade union factory committees, provincial trade union Departments of Labor, or cooperative administration. Some of the letters by the correspondents were typed—indicating that the author probably had access to a typewriter at a government office.
Нұсқаулық
1920 жылдары газеттер жұмысшы мен ауыл тілшілерін оқыту үшін бірнеше арналарды қолданды. Сабақтардың өзі кездейсоқ және сапасы әртүрлі болды, бірақ оқу құралдары кеңінен таратылды. 1923 жылдың соңында Орталық Комитет Баспасөз бөлімінің жүргізген зерттеуіне сәйкес, кеңес кәсіподақтары мен бұқаралық жұмысшылар газеттері жұмысшылар мен ауыл тілшілеріне не және қалай жазу керектігін мақалалар, конференциялар, жеке хаттар, айналымдар және көшпелі нұсқаушылар арқылы білдірді. Сонымен қатар газеттерде хатшыларға арналған нұсқаулық журналдар жарияланады. Оқулық журналдардың бірі - "Правданың" "Рабоче крестянский" тілшісі. Партия басшылары газеттер мен жергілікті партия ұйымдарына хатшыларды оқытуды бұйырды, себебі олар қозғалысты жұмысшылар мен шаруалардың жаңа кеңес интеллигенциясын тәрбиелеу құралы ретінде көрді. Бірқатар ғалымдар атап өткендей, жұмысшы және ауыл тілшілері қозғалысы жұмысшы жастардың белсенділері кеңес мемлекетінің ресми тілін үйренген "университет" түрінде қызмет етті. Бұл функция туралы корреспонденттер қозғалысын ұйымдастырушылар да, қатысушылар да білген. Газеттер тілшілерге жаңа большевик сөздіктерін қолдануды үйретті, ал партия мүшелері мен белсенділері өз хаттарында ресми сөздерді еліктеп, оны түбегейлі үйренуге ниет білдірді.
Newspapers used a number of channels to instruct worker and village correspondents in the 1920s. The lessons themselves were haphazard and of uneven quality, but instructional materials were distributed widely. According to a Central Committee Press Department survey done in late 1923, Soviet trade union and so called mass worker newspapers used articles, conferences, individual letters, circulars, and roving instructors to inform worker and village correspondents what and how to write. In addition, newspapers published regular instructional journals for the correspondents. One of the instructional journals were the Pravda's Raboche krest'ianskii korrespondent. Party leaders pushed newspapers and local Party organizations to instruct correspondents in part because they saw the movement as a tool for the education of a new Soviet intelligentsia of workers and peasants. As a number of scholars have noted, the worker and village correspondents movement served as a kind of "university" where young activists from the laboring masses learned to speak the official language of the Soviet state. Both the organizers of the correspondents movement and the participants were aware of this function. Newspapers instructed correspondents in the use of the new Bolshevik vocabulary, while would be Party members and activists imitated official discourse in their letters and expressed their desire to learn it thoroughly.
Идеологиялық қадағалау
Партия басшылары жұмысшы тілшілерден большевиктер тілі мен идеологиясын үйрету үшін хаттар алды. Газет редакторларымен, оқытушылармен және партия агитаторларымен жазбаша және ауызша қарым-қатынас арқылы белсенділер Кеңес мемлекетінің тілін меңгерді. Большевиктер басшылары корреспонденттер қозғалысын партияның немесе комсомолдың қарапайым мүшелері марксизм мен ленинизмді үйренетін сынып ретінде қарастырды. Шын мәнінде, ресми тілді үйренуге құштар белсенділер ғана емес, тіпті мемлекеттік аппаратты өз мақсаттарына пайдалануға тырысқан сыншылар да өз мақсаттарына жету үшін ресми риторика мен әлеуметтік-саяси категорияларды қолдануға мәжбүр болды. Болшевиктердің мемлекетін басқаруға ұмтылғандар оның тілінде сөйлеуі керек еді.
Party authorities solicited letters from worker correspondents in order to instruct them in Bolshevik language and ideology. Through written and oral interaction with newspaper editors, instructors, and Party agitators, activists would master the language of the Soviet state. The Bolshevik leaders conceived of the correspondents movement as a classroom in which rank and file members of the Party or the Komsomol would learn Marxism Leninism. Indeed, not just activists eager to learn official language, but even denouncers attempting to put the state apparatus to their own uses were forced to use official rhetoric and socio political categories to achieve their goals. Those who wished to manipulate the Bolshevik state had to speak its language.
Есеп беру стилі
Халық тілшілері ешқашан үкіметке сын көзқараспен қараған емес, бірақ олардың кішігірім бюрократтар мен басшыларды қудалауға белгілі бір еркіндігі болды. Онжылдықтар бойы жарияланған көптеген мақалалар негізінен редакторға хаттар болғандықтан, олардың көпшілігі қарапайым болды, өйткені тек идеологиялық мақалалар ғана басылып шықты. Мысалы, 1958 жылы "Югра" газетінің бір тілшісі Т. Патракова жазған хатында Реполовский колхозының мүшелері 25 жыл бойы "адал" темірші болып жұмыс істеген Иван Михайловпен "жылы" қоштасып кеткені туралы хабарланған. "Біздің партия мен үкіметке рахмет, - дейді Иван Яковлевич. Қартайған кезімде мен қауіпсіз боламын: ай сайын 730 рубль зейнетақы аламын", - деп жазды Патракова.
People's correspondents were never known for their critical stances on the government, but they did have a certain degree of freedom to go after petty bureaucrats and bosses. Since many of the articles from people's correspondents that were published over the decades were essentially letters to the editor, most were banal because only ideologically sound articles made it to print. For example, one 1958 letter to a Yugra newspaper sent in by an peasant correspondent named T. Patrakova informed readers that members of the Repolovskoye collective farm "warmly" said goodbye to Ivan Mikhailov, who worked "honestly" for 25 years as a blacksmith. "Thank you to our party and government, Ivan Yakovlevich says. I will be secure in my old age: I will get a 730 ruble monthly pension," Patrakova wrote.
Кейінгі дамуы
Халықтың тілшілерінің саны 1980 жылдары Перестройка басталғаннан кейін азая бастады, ал бүгінгі күні олардың саны қанша екені белгісіз. Тарихи оқиғаның бір қызығы, олар қазір Ресей үкіметі мен президент Владимир Путиннің қатал қарсыластарына айналды. Халық тілшісінің дәстүрі Кеңес Одағының ыдырауынан кейін де сақталып қалды, бұл негізінен, "Советская Россия" және "Правда" сияқты советтік сенімді өкілдердің арқасында болды, олар әуесқой жазушылардың хаттарын, очерктерін және поэзиясын қабылдады. Мысалы, "Советская Россия" мақалаларының жартысына жуығын оқырмандар мен халық тілшілері жазады. Газеттің тиражы 300 000-ға жетті, бұл 1980-ші жылдардың соңында 4,5 миллионнан төмен, ал қазіргі уақытта оның редакциясында тек алты адам бар.
The number of people's correspondents began to recede in the 1980s with the onset of Perestroika, and it is unclear how many remain today. In an ironic historical twist, they have now become vehement opponents of the Russian government and President Vladimir Putin whose own father worked as a worker correspondent. The tradition of the people's correspondent has survived the Soviet collapse thanks largely to Soviet stalwarts such as the Sovietskaya Rossia and the Pravda, which welcome letters, essays and poetry from the amateur scribes. For example, around half of the Sovietskaya Rossia's content is penned by readers and people's correspondents. The newspaper's circulation is 300,000, down from 4.5 million at the end of the 1980s, and it currently has only six people on its editorial staff.