Кіріспе

Неміс автомобиль өндірушісі, 20 ғасырдың автомобиль компаниясы. Германияның Бремен қаласында орналасқан бұрынғы Боргвард автомобиль өндіруші компаниясын Карл Ф. В. Боргвард (1890–1963) құрды. Ол төрт брендтің автомобильдерін шығарды, олар әртүрлі халықаралық тұтынушылар базасына сатылды: Боргвард, Ханса, Голиат және Ллойд. Боргвардтың Изабелласы 1950-ші жылдары ең танымал неміс премиум модельдерінің бірі болды, ал Ллойдтың Александр / Ллойд 600 моделі көптеген жұмысшы табының жүргізушілеріне қолжетімді көлік құралын ұсынды. Топ 1961 жылы даулы банкроттық рәсімдерден кейін қызметін тоқтатты. 21 ғасырда бренд қайта жаңғырды, Штутгарттағы Borgward Group AG Қытайда өндірілген автомобильдерді жобалап және сатумен айналысты. Қаржылық қиындықтарға тап болғаннан кейін, ол 2022 жылы банкротқа өтініш берді.

Құрамына кіретін компаниялардың шығу тегі

Компанияның тарихы 1905 жылға дейін жетеді, ол Варельде (Бремен қаласына жақын) «Hansa Automobilgesellschaft» құрылған және «Lloyd» автокөліктерін шығаратын «NAMAG» Бременде негізделген кезде басталды. Бұл екі кәсіпорны 1914 жылы бірігіп, «Hansa Lloyd Werke A. G.» құрды. Соғыстан кейін Германияның ауыр экономикалық жағдайында кәсіп дамымады және 1920 жылдардың соңына қарай банкротқа ұшырады. Бұған дейін «Goliath Blitzkarren» кәсіпорнын табысты құрған Карл Боргвард үшін «Hansa Lloyd» кәсіпорнының қиындықтары автокөлік бизнесін кеңейтуге мүмкіндік берді, ол оны өз бақылауына алды.

Блитцкаррен

Карл Боргвард жобалаған алғашқы көлік 1924 жылғы Blitzkarren (найзағай арбасы) болды, ол кішкентай үш дөңгелекті фургон. Ол нарықтағы бос орынды толтырып, сәттілікке жетті. Шағын бюджеті бар саудагерлер оны тауар жеткізу үшін сатып алды. Рейхспост пошта қызметі үшін одан көптеп тапсырыс берді.

Ханса-Ллойд

1929 жылы Боргвард өзінің "Голиат Верке Боргвард & Co." компаниясын "Ханса Ллойдпен" біріктіре алғаннан кейін "Ханса Ллойд AG" директоры болды. Кішкентай "Голиат Блицкаррен" енді 5 немесе 7 ат күші бар, ағаш каркасты, синтетикалық былғарыдан жасалған үш дөңгелекті "Голиат Пионер" моделіне айналды. Боргвард назарын басқа да кәсіптерге бұрып, "Ханза Консул" моделінің жасалуына жетекшілік етті. 1937 жылдың ақпанында жаңа "Hansa Borgward 2000" пайда болды, ал 1939 жылы оның атауы "Borgward 2000" деп қысқартылды. "2000" үлгісінен кейін "Borgward 2300" шықты. Көп жағдайда компаниялар біртұтас құрылым ретінде басқарылды; бірақ өкілеттік беруге бейім емес адам басқарған бизнесте, заңды тұлғалардың көбеюі 1950 жылдары қажетсіз күрделіліктерге әкеп соқты және өнім ассортиментін кеңейтуге итермеледі, бұл, әрине, қол жеткізілген сату көлемімен қаржылық тұрғыдан тұрақсыз болып шықты. 1949 жылы компания "Borgward Hansa 1500" моделін таныстырды. 1938 жылдан 1952 жылға дейін "Боргвардтағы" басты инженерлердің бірі – Дипл. Инг. Хьюберт М. Мингэст болды.

Изабелла мен П100

Боргвард Изабелланың өндірісі 1954 жылы басталды. Изабелла Боргвардтың ең танымал моделіне айналып, компанияның барлық қызмет ету кезеңі бойы өндірісте болды. 1959 жылы пневматикалық серіппелі жүйемен жабдықталған Borgward P100 ұсынылды.

Спорттық жарыскерлер

Боргвард 1950 жылдары 1500 куб.см көлемді спорттық жарыс машиналарын енгізді, олардың 16 клапанды қозғалтқышы табысты Формула 2 күштік агрегаты болды (оны 1961 жылы кейбір F1 командаларының жеке тұлғалары да пайдаланды).

Даулы компанияның банкроттығы

1961 жылы компания кредиторлар тарапынан таратылуға мәжбүр болды. Карл Боргвард 1963 жылдың шілдесінде қайтыс болды, бірақ компанияның техникалық тұрғыдан төлем қабілетті екенін қатыстыра берді. Бұл кейіннен расталды, себебі кредиторларға толық төленген соң, бизнесте 4,5 миллион марка қалды. Боргвардтағы қиындықтар туралы хабар Германияның «Der Spiegel» журналында 1960 жылдың 14 желтоқсанында жарияланған мақалада пайда болды. «Шпигель» журналының бетінде сигареті бар Боргвардтың суреті жарияланды. Мақалада оның бизнес-әдістеріне қатысты сын айтылып, компанияның құлдырауын түсіндіруге немесе ақтауға ұсынылған аргументтер келтірілді. Германиядағы кез келген өндірушіге қарағанда ең кең ассортименттегі автомобильдерді (Боргвард, Голиат және Ллойд) үш дербес компания өндірді, олардың жалпы айналымы 650 миллион марканы құрады, бұл Боргвард автокөлік бизнесінің жалпы сату көлемін Германияның автоөндірушілері арасында бесінші орынға қойды. 70 жастағы Карл Боргвардтың жаңа және модификацияланған модельдерді жасауға деген шексіз құштарлығы (fast manisch[e] Konstruierwut) жиі жұмыс істемейтін, бұзылатын немесе құлайтын бөлшектерге әкеп соқты, нәтижесінде компанияға жеткізілгенге дейін түзету және/немесе жеткізілгеннен кейінгі кепілдік жұмыстары үшін үлкен есептер түсті. 1960 жылдың желтоқсанындағы «Шпигель» мақаласы Боргвардқа бағытталған жалғыз сын емес еді: бұқаралық ақпарат құралдарында, «Bild» газетінде және телехабарларда да күрт сын айтылды. Жергілікті Landesbank-тың Боргвард тобына берген ірі несиелеріне қатысты сын пікірлер де жарияланды. 1960 жылдың соңында компанияның ақша ағыны қиындыққа тап болды. Автомобиль өндірісі сияқты капиталды қажет ететін кәсіпорындар қымбат машиналарын және құралдарын толық қуаттылықпен үнемі пайдаланғанда тиімдірек жұмыс істейді, бірақ 1950/60 жылдары Еуропадағы автомобиль нарығы бүгінгіге қарағанда маусымдық болатын, қыста сату азайып, жаздың басында өсетін. 1960 жылдың соңында Боргвардтың сатылмаған автомобильдерінің саны әдеттегіден көп болды, бұл АҚШ нарығына қатысты амбициялық өсу жоспарларын көрсетеді. «Der Spiegel» журналының 1960 жылғы желтоқсандағы мақаласында 1960 жылы Солтүстік Америка дилерлері тапсырыс берген 15 000 Боргвард машинасының (және оларға жеткізілген 12 000-ының) 6 000-ы Солтүстік Америкадағы сұраныстың төмендеуіне байланысты кері қайтарылуы мүмкін екені болжалды. (Боргвард 1960 жылы Солтүстік Америкада импортталған автомобильдерге сұраныстың төмендеуінен зардап шеккен жалғыз еуропалық автоөндіруші емес. Сол жылы Атлантиканың ортасында Renault Dauphines тасымалдайтын екі кеме Нью-Йорктегі кемежайлар сатылмаған Dauphines-пен толы болғандықтан кері қайтарылды.) 1960 жылдың желтоқсанының соңында Боргвард банкке тағы бір миллион марка несие беруді сұрады, несиеге Бремен облыстық үкіметі кепілдік беруі керек еді, оған Бремен сенаторлары бастапқыда келісті. Алайда, баспасөзde сын айтылғаннан кейін сенаторлар кепілдіктерін қайтарып алды. Олар Карл Боргвардтан кепілдікке алмасу үшін компанияның өзін мемлекетке кепілдікке беруді талап етті. 13 сағаттық кездесуден кейін, әлі де жауыздықпен айналысатын БАҚ-та кеңінен жарияланды, Боргвард 1961 жылдың 4 ақпанында сенаттың шарттарына келісті, осылайша бизнестің банкротқа ұшырауына жол бермеді. Бремен Сенаты сондай-ақ компанияның қадағалау кеңесінің төрағасы ретінде өзінің кандидатурасын тағайындауға талап етті. Олар таңдаған адам Йоханнес Семлер болды, оны есептер әдетте «Wirtschaftsprüfer» (мемлекеттік аудитор) деп атайды, бірақ бұл атау, әсіресе ағылшын тіліне аударылғаннан кейін, Семлер мансабының кеңдігіне толық әділдік жасамайды. Ол университетте заңгер мамандығын оқып, алдымен заңгер болып жұмыс істеді. Гамбургтің жетекші саяси отбасының ұрпағы, 1945 жылы ол өзі оңшыл ХСС партиясының құрылтайшы мүшесі болды және 1950-1953 жылдар аралығында Бундестагтың мүшесі болды. Гамбургтен шыққандарына қарамастан, Семлер бұл кезде Мюнхенде болды, Баварияның құрылтайшысындағы байланыс желісі, оның ішінде CSU саясаткері және болашақ Германия канцлері Людвиг Эрхард бар еді. Боргвардтың бақылау кеңесінің төрағасы болып Бремен сенаторларының өкілі болып Йоханнес Семлер тағайындалды, бұл Боргвард банкроттығынан кейін туындаған дауларға ықпал етеді. 1961 жылдың 28 шілдесінде Семлер, қадағалау кеңесінің төрағасы ретінде, Боргвард, Голиат және Ллойд компанияларының директорларымен бірге «Vergleichsverfahren» құру рәсімдерін бастады, бұл сот санкциясымен келісім схемасын қамтамасыз ететін, бизнестің жұмысын жалғастыруға және кредиторлардың мүдделерін қорғауға мүмкіндік беретін шара еді. Алайда, екі айдан кейін, 1961 жылдың қыркүйегінде Боргвард және Голиат компаниялары банкрот деп жарияланды, ал қарашада Ллойд компаниясы да банкрот болды. Кейіннен «конспирологтар» Семлердің жеке себептері болғандықтан Боргвард автокөлік бизнесінің тірі қалуына ешқандай ниеті болмағанын айтты.

Өлімнен кейін

Неміс Der Spiegel журналы 1966 жылы терең ойлы мақала жариялады, онда біршама көмекпен және егер компания иесі өз директорларының кеңесін тыңдағанда, Боргвард компаниясы 1961 жылғы қаржылық қиындықтарын оңай жеңе алатындығы айтылды. Бірақ Карл Боргвард қаржы мәселелерінде саяз болғандықтан және кеңес алуға құлықсыздық танытқан: ол несие алу үшін банктерден бас тартып, кредиторларына төлеу мерзімін ұзартатын, тіпті өзінің қаржы директорынан бизнесті қаржыландыру туралы кеңес алмайтын. 1960 жылдың күзіне қарай ол тек металл және шиналар үшін 100 миллионнан астам сомада төленбеген есеп-шоттарын сақтап қалды. Компанияның барлық кредиторлары толығымен төленгенін ескерсек, тарату туралы шешім тым ерте қабылданған болып көрінеді.

Аргентинадағы өндіріс

Borgward Argentina 1954 жылы Carl F. Borgward HMBH және IAME (Аэронавтика және механикалық өнеркәсіп) бірлескен кәсіпорны ретінде құрылды, мақсаты Rastrojero үлкен емес пикап жүк көлігін жабдықтау болған. Двигатель Боргвардтың Буэнос-Айрес провинциясының Исидро Касанова қаласындағы зауытында, шамамен 800 қызметкермен күніне 20 данадан өндірілді. Borgward Isabella өндірісі Аргентинаның Кордоба қаласында аргентиналық двигательдерді, жергілікті компоненттерді (шыны, аккумуляторлар, дөңгелектер) және Германиядан әкелінген басқа да бөлшектерді пайдалану арқылы жүзеге асырылды. Бұл модельдің өндірісі 1960 жылы Аргентина автокөлік өнеркәсібінің қарқынды даму кезеңінде басталды, сол жылы 500 дана өндіру жоспарланған. 1961 жылы неміс бас компаниясы жабылып қалғанда, кәсіпорын жергілікті басқаруға өтті және Аргентина аумағындағы өмір салған қысқа кезеңінде барлығы 1,050 автомобильді өндіруді аяқтады.

Мексикадағы өндіріс

Банкроттық процестің бір бөлігі ретінде 1963 жылы Borgward Isabella және P100 машиналарының барлық өндірістік жабдығы Мексиканың Монтеррей қаласындағы сатып алушыға сатылды. Мексикадағы өндіріс кешікті, бірақ 1967 жылдың тамызында кәсіпкер және көлік тасымалы саласындағы ірі бизнесмен Грегорио Рамирес Гонсалес оны бастады. Мексикада өндіріс 1970 жылы тоқтатылды.

Жаңғыру

2008 жылы Люцернде Кристиан Боргвард (Карл Ф. В. Боргвардтың немересі) және Карльхенц Л. Кносс «Borgward Group AG» компаниясын құрды. Жаңа компания кейін Штутгартқа көшірілді. «Beiqi Foton Motor» (BAIC компаниясының еншілес кәсіпорны, ірі қытай автомобиль концерні) инвестициялары мен өндірісінің арқасында «Borgward» тобы 2017 жылдың қаңтарына қарай SUV көліктерін сатуды бастады. 2022 жылдың 8 сәуірінде Пекинде банкроттыққа өтініш берді.

Әскери көліктер

С. КФЗ. 301 Боргвард B IV
С. КФЗ. 302/303a/303b Голиат ізді минасы