Кіріспе

Иранның дәстүрлі ет пісірілген тамағы Иранның солтүстігіндегі ауылдың Fesenjān (فسنجان; Тегеран диалектісінде fesenjoon деп те аталады) - бұл Иранның солтүстігіндегі тәтті және қышқыл пісірілген тамақ (хореш). Әдетте, ол Ирандық дәстүр бойынша күрішпен бірге ұсынылады. Фесенжан, күрішпен бірге пісірілетін басқа хореш тағамдары сияқты, ирак тағамдарына да тән. Бұл тағам арнайы мерекелерде желетін тағам ретінде яһудилердің Рош Хашана мейрамына айналды. Тіпті еврейлердің этникалық асханаларының типтері де дәл емес. Әзірбайжанда бұл тағамды құс етіне емес, тоқты етіне пісіреді.

Туралы

Фесенджанды гранат жаңғағы мен майдаланған жаңғақ (бажаны қараңыз) және қымыз, қандаһар, апельсин қабығы, кардамон және роза гүлдері сияқты дәмдеуіштермен дәмдеуіштеп жасалады. Ол дәстүрлі түрде баклажан мен құс етімен (қаз немесе тауық) жасалады. Кейде ыстық темірді тотығу үшін соустың түсі қарарып кетеді. Бұл - Ялда түні тойлау кезінде кешкі ас үстелінің бір бөлігі.

Тарих

Фесенджан туралы ең алғашқы белгілі сілтеме - 1881 жылы Мирза Али Акбар Хан Ашпазбашидің "Софра е ат'ема" кітабында. Онда тағамның он түрлі түрі: жаңғақ (бүгінгі таңда ең көп тараған), бадам, баклажан, бүйрек бұршағы, қарақұмық, картоп, сәбіз, құмырсқа, балық және йогурт. Фесенжанды атаған алғашқы сөздік Фарханг е Анандрадж, оны фасужан деп атайды және тағамның Гиланнан пайда болғанын айтады.

Мәдениет

Фесенджан - бұл ерекше жағдайларда қолданылатын күрделі тағам. Бұл "бай адамның тағамдары" деп саналады, ол парсы тілінде "оның өзі көбелек пен фесенджан болғандай" деп аталады, яғни өрнектеу немесе өркөкірек әрекет ету. Ирандықтардың дәстүрлі гарм және сард тағамдары жүйесінде (яғни, тиісінше "қызыл" және "салқын") фесенджан "қызыл" деп саналады, өйткені ол жаңғақтарды пайдаланады, олар да "қызыл" тағам деп саналады. Бұл ыстықты теңестіру үшін кейде адамдар оған кориандр ("салқын" өсімдік) қосады; қабықшасы алынған құрғаққұмық да дәл сол себеппен, сондай-ақ қантты ауыстыру ретінде қосылады.