Кіріспе

16-17 ғасырдағы ағылшын баспашысы Томас Торп (1569-1625) - ағылшын баспашысы, Шекспирдің сонеттерін және Кристофер Марлоу мен Бен Джонсонның бірнеше шығармаларын жариялағаны үшін танымал. Оның сонеттерді жариялауы ұзақ уақыттан бері дау тудырып келеді. XIX ғасырдағы сыншылар оның өлеңдерін Шекспирдің келісімінсіз жариялаған болуы мүмкін деп ойлады; Сидни Ли оны "жарагерлік және жауапкершіліксіз" деп атады. Ал қазіргі ғалымдар Уэллс пен Тейлор өздерінің "Торп абыройлы баспагер болған және оның басылымында ешқандай ерекшелік жоқ" деген тұжырымдарын бекітеді.

Өмір

Барнет, Миддлсекстегі қонақүй иесінің ұлы, Торп Ричард Уоткинстің кішкентай дүкенінде тоғыз жыл бойы шәкірті болып жұмыс істеді. 1594 жылы Торп баспаға шығару құқығын алды, бірақ әлі де баспаға шығару құқығынан айырылды. Оның алғашқы басылып шыққан кітабы - The First Book of Lucan, Марлоудың Фарсалия аудармасы, авторлық құқығы Эдвард Блоунттан, ол Торптың жақын досы болды. Содан кейін ол бұл еңбегін Блоунтқа арнап, оған қайтара берді, бұл сол кездегі әдеттегіден ерекше болды: басылымдар әдетте дворяндарға, жергілікті танымал адамдарға, аристократияға, патшалық әулетке және басқа да беделді адамдарға арналған. 1605 жылы Торптың баспашылық мансабы шықты, өйткені ол Джордж Чапманның "Барлық ақымақтар" және Бен Джонсонның "Сеянның құлдырауы" атты кітаптарын жариялады, соңғысын Блоунт ұсынды. Тіпті Джонсонның өзі баспаға қатысқан болуы мүмкін деген болжам да айтылды, сыншы Джонас Бариш "Шекаралық түсініктемелердің дәлдігі, типографияның Джонсонның метрикалық ниеттерін жеткізген жақындығы және дәлелдеуде жасалған түзетулер Джонсонның баспаға өзі бақылау жасағанын көрсетеді" деп атап өтті. Торп өзінің ұрпағының кеңсе қызметкерлері арасында құпия аномалия болды: оның баспахана немесе кітап дүкенін ұстағаны туралы ешқандай дәлел жоқ, ал мұндай құрылғысыз оның бизнесте қалай қалғанын түсіну қиын. Алайда ол бұл жұмысты қолға алды: баспагерлерге баспасын басып шығарып, кітап сатушыларға кітаптарын сататын болды. Мысалы, оның 1609 жылы шыққан Шекспирдің сонеттері (төменде қараңыз) Джордж Элд баспаға шығарды және Уильям Аспли мен Уильям Райт сатты. Торп пен Асплидің арасында құпия қарым-қатынас болды; екеуі бірге 5 шілде 1604 жылы "The Malcontent" және 4 қыркүйек 1605 жылы "Eastward Ho" пьесаларын "Stationers' Register" журналына енгізді. Торп 1624 жылға дейін бизнесте болды, содан кейін ол Блоунтпен бірге авторлық құқықты Марлоуның Батыры мен Леандеріне жолдасы Саймон Викарсқа тапсырды. Томас Торп 1625 жылы баспадан бас тартты, ол қайтыс болған жыл болуы мүмкін. 30 шілдеде Санкт-Олав Саутварктың Доркас Торпқа марқұм күйеуі Томас Торптың мүлкін басқару құқығы берілді. Сол жылы Торп "Компания" компаниясынан зейнетақы алуды тоқтатты, бұл оның сол жылы қайтыс болғанына дәлел болып табылады.

Сонеттер

1609 жылы Торп өзінің мансабындағы ең маңызды шығармасын - Шекспирдің сонеттерін жариялады. Шекспирдің рұқсатын елемегені оған жаман бедел берді, дегенмен қазіргі заманғы автор Кэтрин Дункан Джонс оның бейнеленгендей "қарақшы" емес екенін және мейірімді және тамаша Блоунт, егер ол қарақшы болса, онымен араласпайтынын дәлелдеді. Тіпті Шекспир өзінің қолжазбасын Торпқа сатқан деген болжам бар, өйткені ол Джонсонды Сейанда актер ретінде таныған, ол Торпты жақсы баспагер ретінде ұсынған болуы мүмкін. Құпиялы W. H. мырзаға арналған бағыштауды Шекспирдің өзі немесе Торп жазған болуы мүмкін. Торп сонеттерді орналастыруға жауапты болған шығар, 117 - "өсімдік сонеттері", 18126 - "Жақсы жастарға" арналған махаббат сонеттері (көбінесе), ал 127154 - әр түрлі тақырыптарға жазылған, соның ішінде саясат, жыныстық қатынас және Қара ханым. Сыншылар оның орналасуы ең қолайлы ма, жоқ па, келісе алмады, бірақ көпшілігі тәртіпте логикалық үйлесімділікті байқайды, ол бүгінде жалпы сақталған. Қолжазбаны Томас Торпқа мұқтаж "МР. В. Х"., томның бағыштамашысы және өлеңдердің ықтимал алушысы бергені мүмкін, бұл сирек зерттелген сияқты.