Кіріспе
1935 ж. психологиялық тесттің беделін жоғалтқан Сзонди тесті - 1935 жылы Леопольд Сзонди әзірлеген сөзсіз проективті тұлғалық тест.
The Szondi test is a 1935 nonverbal projective personality test developed by Léopold Szondi.
Тағдырды талдау және антропология
Сзонди тағдырды талдау әдісі антропологиялық алаңдаушылыққа негізделген. Науқастың тағдырын талдау тест нәтижесіне, науқастың медициналық тарихына және оның отбасылық тарихына негізделеді. Тағдырды талдауға 20 ғасырдың ортасында Еуропада белгілі бір беделге ие болған, бірақ көп жағдайда елемеген терең психологияның бір түрі - генотропизм кіреді. Тағдырды талдаудың бастапқы болжамы - адамның өмірі (тағдыры) сайлаулар сериясында ашылады: адам кәсіпті, таныстарды, серіктестерді, отбасын таңдайды және ақыр соңында оның шешімдері оның аурулары мен өлімін білдіртпей таңдайды. Сзондидің генеалогия зерттеулеріндегі тәжірибесі оны бұл сайлауды тек жеке егемендік шешімі ретінде қарастыруға болмайды деп сенуге мәжбүр етті, бірақ мұндай таңдаулар көбінесе оның отбасы ата-бабалары арасында бұрыннан бар болған белгілі бір үлгілерді ұстанады. Сзонди кейбір өмірлік таңдаулар генетикалық түрде мұра етіледі деген тұжырымға келді.
Кәсіби таңдау және тағдыр
Сзонди өзінің зерттеулері мамандық таңдау психиканың динамикасы мен құрылымымен анықталатынын көрсетті, бұл құбылысты ол оперетропизм деп атады. Көптеген жұмыс бірден-бір қажеттілікті қанағаттандыра алады.
Садистік кәсіптер
Садистік кәсіптердің жұмыс объектілері жануарлар, тас, темір, металл, машиналар, топырақ, ағаш; жұмыс жағдайы - дүңгіршек, мал сою залы, мал өсіру залы, зоопарк, арена, шахта, орман, тау, операциялық театр, дисекция залы; негізгі сезімдік қабылдаулар - тереңдікті қабылдау және бұлшықет сезімі; жұмыс құралдары - алғашқы құралдар: балта, балта, пика, балта, балға, бұрғы, пышақ, қамшы; жұмыс қызметі - бұлшықеттер жұмысы. Шизофрениялық, кататониялық, қозғалыс күшінің к: эстетик, өнер сыншысы; бухгалтер, төменгі офицер, картограф, техникалық сызғыш, графикалық дизайнер; пошта қызметкері, телеграф операторы; баспашы; фермер, орманшы; маяк күзетушісі, күзетші; модель. Бұл топта кездесетін тұлғалық қасиеттер: педантизм, дәлдік, үлгілік; әзіл-сықақсыздық, үндемеушілік, қаталдық; флегма, сезімсіздік, тыныштық; жоғары сезімталдық; қасарысқандық, өсектілік; пікір таласуға қабілетсіздік, өзін-өзі тану; тар ойлылық, ұлтшылдық; мәжбүрлілік, автоматтандыру, мінез-құлық; Барлығына құдіреттілік сезімі, аутизм; басқаларға сіңіре алмау (автопсихологиялық резонанс); үндемеушілік, қозғалмаушылық, барлығы. Ал "Мұса" ұмтылған e + тобының мүшелеріне: діни қызметкер, миссионер әйел, монах, монах, "қорғаушы", қоғамдық денсаулық сақтау дәрігері кіреді. Қылмыстық, немесе әлеуметтік жағынан ең жағымсыз, эпилептикалық әрекеттер - клептомания, пиромания, құмарлық қылмысы, ал әлеуметтік жағынан ең оң - діни кәсіптер, денсаулық сақтау, сот патологиясы. Олар алты топқа бөлініп, әр топта сегіз адамнан тұрады. Суреттердегі 48 адам психикалық аурулармен ауырады, әр топта жеке тұлғасы гомосексуалист, садист, эпилептик, истерик, кататоник, параноик, депрессив және маньяк ретінде жіктелген адамның суреті бар. Субъектке әр топтан ең тартымды және ең жағымсыз екі суретті таңдауды сұрайды. Таңдаулар субъектінің қанағаттандырылған және қанағаттанбаған инстинктивті қажеттіліктерін және субъектінің жеке басының өлшемдерін ашады. Әрбір фотосурет емделушінің импульстік қозғалыс тенденцияларын анықтауға қабілетті ынталандырушы болуы керек, олардан негізгі тұлғалық қасиеттер шығады. Сзонди нәтижелерді төрт түрлі векторға бөліп көрсетті: гомосексуалистік / садистік, эпилепсия / истерикалық, кататоникалық / параноикалық және депрессивті / маниак. Тест нәтижелерін түсіндіру үшін Сзондидің өзі және басқа зерттеушілер әртүрлі әдістерді әзірледі. Оларды сандық, сапалық және пропорционалдық әдістер деп жіктеуге болады.
Жетістіктер мен нәтижелер
Сзондидің айтуынша, әлеуметтану тұрғысынан алғанда, тағдыр психологиясы арқылы жасалған ең маңызды жаңалық - оператропизм, яғни белгілі бір мамандықты немесе мамандықты таңдауда латентті мұрагерлік гендердің (генотроптық факторлар) рөлін анықтау.
Өндіріс
Сзонди тесті - бұл оның еврей-венгерлік жасаушысы Леопольд Сзондидің есімімен аталған психологиялық емтихан. Сынақты алғаш рет 1935 жылы Сзонди жасаған. 1944 жылы Сзонди бес томдық серияның біріншісі болып табылатын Schicksalsanalyse ("Тағдырды талдау") жариялады.
Өмір сүру түрлері
1960 жылы Сзонди психотерапевт Армин Билимен 17 "болу формалары" бойынша бірлесе жұмыс істей бастады, олар екі негізгі топқа бөлінді: "қауіп формалары" (Gefährexistenzformen) және "қорғау формалары" (Schutzexistenzformen). Schicksal-талдаудың 3 (1952) және 4 (1956) кітаптарында жарияланған синдроматика (диагностикалық әдіс) негізінде әрбір тест профилінен бір немесе екі (сирек кездесетін үш) өмір сүру формасы анықталады. Бұл зерттеудің алғашқы нәтижелері 1963 жылы жарияланды.
Статистика туралы дау
Сзонди тесті қазіргі клиникалық психологияда кеңінен қолданылмайды, өйткені оның психометриялық қасиеттері әлсіз. Алайда, ол психология тарихында жақсы танымал психологиялық құралдардың бірі ретінде қалады, дегенмен оның қазіргі қолданылуы маргиналды, жақсы психометриялық қасиеттері бар қазіргі заманғы психологиялық құралдармен ауыстырылды.
Әсерлер
Szondi Fate талдауы философтарға Анри Ниль, Альфонс Де Вальхенс және Генри Малдини, психиатр Жак Шотте әсер етті. 1949 жылы Сюзан Дери Szondi сынағының алғашқы ағылшын тіліндегі сипаттамасын жариялады. 1959 жылы халықаралық Сзонди қоғамы құрылды және үш жылда бір рет симпозиум өткізеді. 1969 жылы Сзонди институты құрылды және Цюрихтен Szondiana журналын шығарды. Көркем суретші Курт Крен 1964 жылы Сзонди сынағының фотосуреттерінен 2/60 48 Köpfe aus dem Szondi Test атты кино түсірді.
Негізгі кітаптар сериясы
Сзондидің негізгі жұмысы - тағдырды талдау туралы бес томдық сериясы (Schicksalsanalyse). Олар алғаш рет 1944 жылдан (бірінші том) 1963 жылға дейін (бесінші том) шығарылды. Алғашқы екеуі кейіннен бірнеше рет қайта қаралған басылымда басылып шықты. Олар: "Бірінші кітап: тағдыр талдауы". "Сүйіспеншілік, достық, жұмыс, ауру және өлім" деген тақырыптар бойынша сайлау. Б. Швабе, Базель, 1944 жыл. (2-шы басылым 1948, 3-ші басылым 1965, 4-ші басылым 1978) Das zweite Buch: Эксперименталды диагностиканың оқу кітабы (текстті). Хубер, Берн және Штутгарт, 1947. (1-шы басылым 308 бб, 2-ші басылым 1960 443 бб, 3-ші басылым 1972 484 бб) Бұл кітапта Сзонди тестті қалай орындау және түсіндіру туралы егжей-тегжейлі түсіндіреді. Тек 1960 жылы толығымен қайта қаралған алғашқы басылымы ғана ағылшын тіліне Experimental Diagnostics of Drives (1952) деп аударылды. 1972 жылғы үшінші басылымда 40 бетті қосымша қосылды, онда өмір сүрудің қауіпті және қорғаныш түрлерін анықтауға көмектесетін кесте бар. Тексттік топтама екі қосымша (кіші) томмен толықтырылады, олар бөлек сатылады: 2-топтама: Тесттік топтама, онда фотосуреттер мен қосымша материал бар, ал 3-топтама: Триблиннэйус топтамасы (инстинкттер жіктелуі). Das dritte Buch: Triebpathologie, сондай-ақ Triebpathologie, I топ (Драйв патологиясы, I том) деп аталады және жіктеледі және Elemente der exakten Triebpsychologie und Triebpsychiatrie деп аталады. Хубер, Берн және Штутгарт, 1952. Екі бөлімнен тұрады: А бөлім - Elemente der exakten Triebpsychologie (Teil 1 Dialektische Trieblehre pp. 37156, 2-бөлім Dialektische Methodik, с. 159234), және "Трибпсихиатрияның нақты элементтері" (B бөлігі, 3-бөлім, Klinische Psychologie, Experimentelle Syndromatik, 237509 б. А және В бөлімдері өзгеріссіз (unverändert Auflage) екі бөлек томда қайта басылды: А бөлім Triebpathologie: Dialektische Trieblehre und dialektische Methodik der Testanalyse ((1977, 234 б.б.); Б бөлім Triebpathologie: Elemente der exakten Triebpsychiatrie: Klinische Psychologie, experimentelle Syndromatik, 1-том (барақ нөмірлері өзгертілмеген). (1977, с. 235543) Das vierte Buch: Ich Analyse, "Тынық психологияны біріктіру негізі" деген атпен. "Трибпатология" тобының жеке жинақтауы. Хубер, Берн және Штутгарт, 1956. Бесінші кітап: Schicksalsanalytische Therapie, "Эйн Лекрбхук дер пассивті және активті аналитикалық психотерапия" деген атпен берілген. Хубер, Берн және Штутгарт, 1963. (Қолжазбаның 6 бетін қараңыз). 157 170).
Das erste Buch: Schicksalsanalyse. Wahl in Liebe, Freundschaft, Beruf, Krankheit und Tod. B. Schwabe, Basel, 1944. (2nd edition 1948, 3rd edition 1965, fourth edition 1978)
Das zweite Buch: Lehrbuch der Experimentellen Triebdiagnostik (Textband). Huber, Bern und Stuttgart, 1947. (1st edition 308pp, 2nd edition 1960 443pp, 3rd edition 1972 484pp) This is the book in which Szondi explains in details how to perform and interpret the test. Only the first edition, which would be completely overhauled in 1960, was translated into English as Experimental Diagnostics of Drives (1952). The 1972 third edition added a 40 page long appendix, that included a table to help determine the dangerous and the protective forms of existence. The Textband (text volume) is complemented by two additional (smaller) volumes, sold separately: Band 2: Testband, which contains the photographs and additional material to take the test, and Band 3: Trieblinnäus Band (classification of instincts). Das dritte Buch: Triebpathologie, also called and classified as Triebpathologie, Band I (Drive pathology, volume I), and subtitled Elemente der exakten Triebpsychologie und Triebpsychiatrie. Huber, Bern und Stuttgart, 1952. Composed of two parts: part A Elemente der exakten Triebpsychologie (Teil 1 Dialektische Trieblehre pp. 37–156, Teil 2 Dialektische Methodik pp. 159–234), and part B Elemente der exakten Triebpsychiatrie (Teil 3 Klinische Psychologie, Experimentelle Syndromatik pp. 237–509). Part A and B have been republished, with no changes (unverändert Auflage), in two separate volumes: Part A as Triebpathologie: Dialektische Trieblehre und dialektische Methodik der Testanalyse(1977, 234pp); part B as Triebpathologie: Elemente der exakten Triebpsychiatrie: Klinische Psychologie, experimentelle Syndromatik, Volume 1 (with unchanged page numbers). (1977, pp. 235–543)
Das vierte Buch: Ich Analyse, subtitled Die Grundlage zur Vereinigung der Tiefenpsychologie. Zweiter in sich abgeschlossener Band der Triebpathologie. Huber, Bern und Stuttgart, 1956. Das fünfte Buch: Schicksalsanalytische Therapie, subtitled Ein Lehrbuch der passiven und aktiven analytischen Psychotherapie. Huber, Bern und Stuttgart, 1963. (see pp. 157–170).
Кіріспе конференциялар
1963 жылы бесінші томды аяқтағаннан кейін ол Introduction to Fate Analysis атты кіші кітап шығарды. Бұл кітап оның зерттеулерінің ең маңызды нәтижелерін кең жұртшылыққа таныстыру мақсатында өткен жылы Цюрих университетінде өткізген конференцияларды жинақтаған. Конференция жинағы алғаш рет француз тілінде жарық көрді, өйткені олар неміс тілінде жарық көрген жоқ. Сонымен қатар, "Бақыт талдауына кіріспе" атты екінші томдық конференциялар жарық көрді. І том: Psychologie générale du destin, Клод ван Рит аударған, 1972. Тағдырды талдаудың кіріспесі. II том: Тағдырдың арнайы психологиясы, 1983.
Introduction à l'analyse du destin. Tome I : Psychologie générale du destin, Translated by Claude van Reeth, 1972. Introduction à l'analyse du destin. Tome II : Psychologie spéciale du destin, 1983.