Кіріспе
Венгрия психиатры Леопольд Сзонди (Szondi Lipót) 11 наурыз 1893 - 24 қаңтар 1986) - венгриялық психиатр және психоаналитик, психопатолог және психология профессоры. Тағдырды талдау тұжырымдамасының негізін қалаушы. Ол қазір оның атын алып жүрген, қазір беделін жоғалтқан психологиялық құрал - Сзонди тестісімен танымал.
Léopold Szondi (Szondi Lipót ) March 11, 1893 – January 24, 1986) was a Hungarian psychiatrist and psychoanalyst, psychopathologist and Professor of psychology. Founder of the concept of fate analysis. He is known for the now discredited psychological tool that bears his name, the Szondi test.
Өмірбаян
Сзонди Нитра қаласында (қазіргі Словакия) дүниеге келді және неміс және словак тілінде сөйлейтін еврей отбасында өсті. Сол кездегі ата-бабаларымыздың аты - Сонненшайн. Ол әкесі екінші некеде туған он екінші бала. 1898 жылы отбасы Будапештке көшіп келді. Оның анасы көп ұзамай қайтыс болды, отбасында ол сауатсыз, дені сау емес әйел ретінде есте қалды, оның депрессиялық кезеңдерінде үлкен аға-інілері қадағалауға тиіс болды. Әкесі Сзондиге үлкен әсерін тигізіп, оның талдамалық еңбектерінің тағдырына үлкен ықпал етті. Ол өзінің әкесі туралы былай дейді: "Әкем яһуди аяқкиімшісі еді, ол уақытының көп бөлігін еврейлердің қасиетті жазбаларын, яғни Талмуд және Хасид жазбаларын зерттеуге арнады. Отбасы Будапештке көшіп келгенде мен бес жаста едім. Ағаларым мен апаларым отбасын асырауды, ал әкем үлкен яһуди мейрамдарында қызметте раввиннің көмекшісі болып қызмет етті. Осындай ортада мен діни тұрғыдан тәрбиелендім. Ол бітіру алдында өлгенде мен он сегіз жаста едім. Бір жыл бойы мен еврейлердің дәстүрі бойынша әр күні таңертең және кешке Қадис намазының дұғасын оқып отырдым. Бұл менің өзімшілдігімнің әкемді ішкілікке айналдырған кезі еді. Осы терең үлгілер мені кейінгі оқуларымда, тіпті яһуди дінінің догматикалық әдет-ғұрыптарынан бас тартқаннан кейін де, жетелеп жүрді. Мен әлі де адал яһудимін. Сондықтан да сенімнің рөлі мен діни тәрбиелеуіммен тығыз байланысты деп есептеледі". 1944 жылдың маусым айында ол отбасымен бірге Берген-Белсен концлагеріне Кастнер пойызымен депортацияланды. 1700 американдық зиялылар Адольф Айхманға үлкен төлем төлегеннен кейін, Сзонди, оның отбасы және басқа да көрнекті зиялылар 1944 жылдың желтоқсанында Швейцарияға босатылды, онда Сзонди соғыс аяқталғаннан кейін өмір сүруін жалғастырды. 1961 жылы Сзонди жасаған тесті Израиль судьялары 1961 жылғы сот кезінде дәл сол Адольф Эйхманды сынауға қолданды. Сол кезде Сзонди халықаралық танымал психоаналитик ретінде танылды, ол Зигмунд Фрейд пен Карл Густав Юнгтың арасында үшінші жолды іздеді. Фрейд жеке адам санасыздығына, ал Юнг ұжымдық санасызға назар аударған кезде, Сзонди "отбасы санасыздығына" басымдық берді. Оның теориясының негізі ата-бабаларымыздың гендері біздің санамызда бар және біздің таңдауларымызға әсер етеді деген пікір еді. Сзондидің айтуынша, "тағдырды талдау" деп аталатын әдісі арқылы ұжымдық санасыз санамен байланысу бізге жоғары дәрежедегі еркіндікке қол жеткізуге мүмкіндік береді, өйткені біз психикалық өрісіміздегі ата-бабалардың қатысуымен болатын "жазалы" импульстерді орындау немесе қабылдамау үшін еркін боламыз. Сзонди ешқашан Фрейд пен Юнгтің атақ-даңқына жетпеді, бірақ 1986 жылы қайтыс болған кезде ол адал ізбасарларын жинады. 1969 жылы Цюрихта Сзонди институты оның жазбаларын, қағаздарын және мұрасын сақтау үшін құрылды. Сзонди өзінің соңғы жерін Цюрихтегі Флантерн зиратында тапты. Оның әйелі Илона Лилия Ливия, тумасы Радванай (1902 1986), ол көп ұзамай қайтыс болды, олардың ұлы Питер (1929 1971), әдебиеттанушы ғалым және өз-өзіне қол жұмсап қайтыс болды, және олардың қызы Вера (1928 1978), ол дәрігер болды, сол қабірге жерленген.