Кіріспе

Төртінші халифа Әли Абд әл-Рахман ибн Амр ибн Мулжам әл-Мурадиді (عَبْدُ الرَّحْمَن ابْنُ عَمْرِو ابْنُ مُلْجَم الْمُرَادِيّ) өлтірген харижиттік диссидент, әдетте Ибн Мулжам деп аталатын, негізінен Рашид халифалығының төртінші халифасы және шиилердің айтуынша бірінші имам Әли ибн Әби Талибті өлтіргенімен танымал болған.

Құтқарушы

Сиффин шайқасынан кейін Әлидің лагерінен көптеген бас сауғалаулар болды. Бұл қоныс аударушылардың басым көпшілігі бір жалау астында жиналып, хариджиттер деп аталды. Олардың бірқатары Меккеде кездесіп, 659 жылы Сиффиннің салдарынан болған Нахраван шайқасын талқылады, онда олардың көпшілігі Әлидің әскеріне қарсы тұрып жойылды. Олар үш көрнекті мұсылман тұлғасын өлтіру үшін жоспар құрды: Амр ибн Бакр әл Тамими Амр ибн әл Ас, әл Худжадж әл Тамими Муавия ибн Әбу Суфянды өлтіруді және ибн Мулжам халифаны өлтіруді тапсырды. Үш мұсылман өздерінің Фустат, Дамаск және Куфа қалаларында таңғы намазды бастаған кезде, қастандыққа ұшырауға тырысты. Бұл әдіс дұға саптарынан шығып, нысанаға улы қылышпен соққы беруді білдірді. Сол жылдың 22 қаңтарында Амр хажиттік Задавейх немесе Амр ибн Бакрдың өлтіру әрекетіне ұшыраған. Харижилерді ұстап алып, алдына әкелгенде, Амр: "Сендер мені қаладыңдар, бірақ Құдай Харижаны қалады!" - деп жариялады. Оны өзі өлтірді.

Әлидің өлтірілуі

661 жылы 26 қаңтарда Куфаның Үлкен мешітінде намаз оқып жатқанда Әлиге Ибн Мулжам шабуыл жасады. Ол таң намазында сәждеде жатқанда Ибн Мулжамның уланған семсерінен жараланды. Әлидің медициналық емделуін жетекші дәрігер Сакуни ат. Атир бин Амр қолға алды. Алайда, Әли 28 қаңтар 661 жылы жарақаттарынан қайтыс болды. Үш күннен кейін Әлидің ұлы Хасан ибн Әли Ибн Мулжамның өлім жазасын өзі орындады.