Кіріспе

Француз жазушысы Адриен Бертран (4 тамыз 1888 жыл, Ньонс 18 қараша 1917 жыл) - француз романы, оның қысқа мансабы таңғажайып сюрреалистік соғысқа қарсы романдар сериясымен аяқталды. Бертран Бірінші дүниежүзілік соғыста француз армиясында қызмет еткенде алған жарақатынан болған асқынулардан қайтыс болған кезде жазылған.

Өмірбаян

Бертран 1888 жылы Ньонс, Дром қаласында дүниеге келді. Жергілікті мектепте оқығаннан кейін Парижге кетті. Осы кезеңде ол "Les Chiméres" атты әдеби журнал шығара бастады, оны өзінің социалистік идеялары мен сюрреалистік поэзиясын жариялау үшін, сондай-ақ оған ұқсас ойлы адамдарға дауыс беру үшін көлік құралы ретінде қолданды. Бертран тұңғыш рет бейбітшіл болған және Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда 26 жасқа толмастан, француз армиясына бірден қосылды, оған ат әскерінде лауазым берілді. Келесі үш ай бойы ол Германия армиясына қарсы шекарадағы шайқаста үздіксіз қатысып, өзінің құрамында кейбір батыл ерліктерімен атақ тапты. 1914 жылдың қазан айының соңында оның бөлімшесінде неміс снаряды жарылып, шрапнельдің бір бөлігі Бертранның көкірегіне тиіп, өкпесіне қалпына келтірілмейтін зақым келтірді. Бертран жарақатынан кейін аман қалды және ақырында әскери аурухананың ең төменгі деңгейіне, яғни хосписке ауыстырылды. Дәрігерлер оған өкпесінің дұрыс жұмыс істемейтінін, ол төсекке жататын және өлім оның жағдайында сөзсіз болатындығын айтты. Ұзақ уақыт бойы төсекке жатқызылған Бертран жазуға оралып, екі шығармасын аяқтады, ақырында ол жараларынан қайтыс болды.

Мансап

1916 жылы Бертранға "Апель дю соль" романы үшін Гонкур сыйлығы берілді. Бұл романда Бертранның өзі соғысқан соғысқа түсіп қалған сарбаздар тобы туралы әңгімеленеді. Бұл сарбаздар соғыс жорығының артында тұрған ниеттерді зерттейді, олар бүкіл Франция мен олардың идеалдарын білдіреді, сонымен қатар француздардың соғысу құлқының артында тұрған себептерді және соқыр патриотизмнің бүлдіруші табиғатын анықтайды. Екінші еңбегі "Кандид бақшасындағы ашу" деп аталды. Бұл төрт әңгіменің жинағы болды. Олар өлімінен бірнеше апта бұрын жиналып, аяқталды. Олар жиі сюрреалистік және жиі интроспективті, мүмкін Бертран өзін тапқан әлемді көрсетеді. Бірінші әңгіме "Республиканың әскери қызметшісінің кампаниялық карточкасы" деп аталады және ол Француз революциялық соғысы кезінде француз армиясының сарбазы Аугуст Руссеттің естеліктері болып табылады. Оның кейіпкері негізінен Бертранның өзіне негізделген, ал әңгіме Руссеттің көптеген тәжірибелерінде жартылай автобиографиялық. Бұл Бертранның сүйікті тақырыптарының бірі - тарихтың циклдық сипаты, немесе оның айтуынша, тарих қайталанады. Екінші әңгіме Рим дәуірінде орын алған, "L'Illusion du préfet Mucius" деп аталады және Тацит әңгімесіне негізделген. Бұл ертегіде басты кейіпкер - римдік христиан Муций герман тайпалары арасында Ізгі хабарды уағыздауға тырысады, нәтижесінде Бертран жараланған Марна шайқасына ұқсас шайқас болады. Үшінші әңгіме - ең қызықты, "Кандидті бақшасында таң қалдырған жаңбыр және бірнеше кейіпкерлермен болған ойын-сауық" деп аталады. Ол Кандид бағында Ахилл, Дон Кихот, Фауст, Мистер Пиквик пен Бертранның алғашқы романының басты кейіпкері Л'Аппель дю соль арасындағы кездесу туралы айтады. Бұл ойдан шығарылған кейіпкерлер Бертранның бұрынғы жұмыстарын талқылап, соғыстан зардап шеккен әлемнің идеалды болашағын қалыптастыруға тырысады. Төртінші әңгіме, "Адамдар азап шегуде" - бұл көбірек негізгі шығарма, онда Ла Фонтеннің бірнеше аңыздары француз әдеби элитасының, әсіресе Ромен Ролланның, сән мен әдебиет соғыс үшін өздерін төзуден гөрі соғыстан жоғары тұруы керек деп сенгендердің өркөкіректілігі мен мен менмендігін сұрастырып, қайта өңделеді. Осы танымал шығармалардан басқа, ол көптеген өлеңдер мен әңгімелерді, сондай-ақ қысқаша драмалық сценарий жазды. Бұл еңбектердің көбісі қайтыс болғаннан кейін жарық көрді.