Кіріспе
ешнәрсе Будда индуизмнің Вайшнав дәстүріне сәйкес Вишну құдайының он негізгі аватарының тоғызыншы аватары болып саналады. Будда индуизмнің пайда болуына ықпал еткен. Өңірлік индуистік мәтіндер ғасырлар бойы буддизм туралы түрлі көзқарастарды ұсынды, бұл буддизм мен брахманизм дәстүрлері арасындағы бәсекелестікті көрсетеді. Қазіргі индуизмде Будданы индустар құрметтейді, олар әдетте "буддизмді индуизмнің басқа түрі деп санайды". Басқа индустар Гаутама Будданың Вишнуның аватары екендігін жоққа шығарып, Пураналардың мәтіндеріне сілтеме жасап, екеуін екі түрлі тұлға ретінде анықтайды.
The Buddha is considered the ninth avatar among the ten major avatars of the god Vishnu, according to the Vaishnava tradition of Hinduism. The Buddha has been among the formative forces in the origins of Hinduism. Regional Hindu texts over the centuries have presented a spectrum of views on Buddhism, possibly reflecting the competition between Buddhism and the Brahmanical traditions. In contemporary Hinduism, the Buddha is revered by Hindus who usually consider "Buddhism to be another form of Hinduism". Other Hindus reject the identification of Gautama Buddha as an avatar of Vishnu, referring to the texts of the Puranas and identifying the two as different individuals.
Вишнудың аватары
Будда Вайшнавизмге Вайшнав Пуранасындағы мифология арқылы кіріктірілді, онда Будда Вишнудың тоғызыншы аватары ретінде қарастырылады. Агни Пуранаға сәйкес, Вишну осы жер бетінде өмірге келген, өйткені дайтиялар шайқастарында деваларды жеңген. Табиғи тәртіпті қалпына келтіру үшін ол асураларды өз ілімімен алдады. Бұл олардың Ведаларда белгіленген жолдан бас тартып, буддизмге бет бұруына себеп болды, бұл олардың дхармадан айырылып қалуына себеп болды. Осыдан кейін олар Кали Юганың соңында дасиу болып, жақсы мінез-құлықтан айырылып, тозаққа лақтырылды. Сонымен қатар, бұл дәуір варналардың араласуымен және Mlecchas, варварлық және шетелдік күштердің үстемдігімен сипатталады. Кейіннен, дәстүрге сәйкес, Ади Шанкарачарья мен болашақ Вайшнав ачарьяларына теизмді қайта құру міндеті жүктелген.
Хронологиясы
Будданың индуистік құдайларға қатысты мәтіндерде және индуистік құдайлардың буддалық мәтіндерде қабылдануы хронологиялық тұрғыда орналастыру қиын. Донигердің айтуынша, Будда аватарының мифы алғаш рет Гупта дәуірінен бұрын пайда болды, ол кезде ортодоксалды брахманизмге буддизм мен джайнизмнің өсуі және шетелдік басқыншылар қауіп төндірді. Донигердің айтуынша, "хиндiлер Будданы А.Д. 450 және VI ғасырлар аралығында Вишнудың аватары деп қарастырды", ол алғаш рет Вишну Пуранасында (б.з. Джон Холттың айтуынша, "Будданың "ғарыштық тұлға" ретінде Үнді патшалығының мифтік идеологиясында алмастырылуы Будда Вишнуның брахмандық табынуына қосылған және бағынышты болған уақытта болды".
Буддизмнің ықпалын сіңіру
Будданы қабылдауы буддизмнің кейбір аспектілерін индуизмнің қатарына қосудың жолы болуы мүмкін. Венди Донигердің айтуынша, "Хельмут фон Гласненапп бұл оқиғаларды буддизмді бейбіт жолмен қабылдауға деген индустар құштарлығына байланыстырды, бұл буддистерді вайшнавизмге тарту үшін де, сондай-ақ Үндістанда осындай маңызды ерестің болуы мүмкін екендігіне жауап беру үшін де болды". Дональд Сверрдің айтуынша, Будданың индуизмдегі түсінігі оның кең және әртүрлі әсерлерінің бір бөлігі болып табылады. Тіпті буддизмде де, Будда мен оның идеялары Тхеравада, Махаяна, Тибет, Жапон және басқа да салт-дәстүрлер арасында әртүрлі тұжырымдалады. Сол сияқты, индуизмнің әртүрлі дәстүрлерінде (және басқа жерлерде) Будда әртүрлі жолдармен қабылданады және түсіндіріледі.
Синкретизм
Будданың индуизмдегі аватары сияқты буддизм аңыздары да Кришнаны өзінің Джатака аңыздарында қабылдады, Кришна (Вишну аватары) Будданың өткен өмірлерінде кездескен және үйреткен кейіпкер деп мәлімдейді. Альф Хилтебейтель мен басқа да ғалымдардың айтуынша, пали мәтіндерінде кездесетін Буддаға қатысты жатак аңыздардағы кейбір әңгімелер индустар аңыздарының жалған бұрмалануы сияқты көрінеді, бірақ бұл ежелгі жергілікті дәстүрлерді және екі үнді діндерінің арасындағы алғашқы өзара әрекеттесудің күрделілігін көрсетеді. Буддистік жатакалық мәтіндер Кришна Васудеваны таңдап алып, оны Будданың бұрынғы өміріндегі шәкірті етіп көрсеткенмен, индустық мәтіндер Будданы таңдап алып, оны Вишнудың аватарлары деп атайды. Дәл осылай Дасаратха Джатакада Будда өзін Рама деп атайды.
Қазіргі кездегі құрметтілік
Будда қасиетті тұлға ретінде саналады және Үндістанда оянған тұлға ретінде қастерленеді. Үндістаннан тыс жерлерде кейбір қазіргі индустар Будданы басқа құдайлармен бірге мерекелерінде құрметтейді. Қазіргі кездегі индуизмнің танымал жақтаушылары, мысалы, Сарвепалли Радакришнан және Свами Вивекананда Будданы діндердің негізі болып табылатын бірдей әмбебап шындықтың үлгісі деп санайды. Қазіргі индуизмдегі бірқатар революциялық тұлғалар, соның ішінде Махатма Ганди Будданың өмірі мен іліміне және оның көптеген реформаларына шабыт алды. Стивен Коллинз буддизмге қатысты мұндай индуистік мәлімдемелерді Үндістандағы христиандық прозелитизмге қарсы әрекет ретінде "барлық діндер бір" екенін және индуизмнің ерекше құнды екенін көрсетеді, өйткені ол осы шындықты тек қана мойындайды. Кейбір индустар әдетте "буддизмді индуизмнің басқа бір түрі деп санайды". Үндістан, Шри-Ланка және Оңтүстік Азиядан тыс жерлердегі әртүрлі ғалымдар отаршылдық дәуір мен Будданы индуизмге жатқызудың қазіргі заманғы әрекеттері ұлтшылдық саяси күн тәртібі болып табылады, онда "Будда Үндістанның тарихы мен мәдениеті туралы жергілікті ұлтшылдық түсініктердің символы ретінде жеңіске жетті". Ларс Торе Флатеннің айтуынша, индуистік түсініктер, әсіресе индуистік ұлтшылдардың әдебиеттерінде, "Будда өз дәуірі мен елінің рухани идеяларынан бөлінбеді", деп мәлімдейді. Герман Ольденберг (1854 1920), Томас Рис Дэвидс (1843 1922) және Сарвепалли Радхакришнан (1888 1975) сияқты ғалымдар "Буддизм мен қазіргі индуизмнің" арасында көп ортақ нәрсе бар екенін айтады. Дегенмен, қазіргі ғалымдардың пікірінше, буддизм буддизмге дейінгі Үндістан дінінен өте ерекшеленеді.