Кіріспе

Австрия жазушысы (1880-1958) Вальтер Риттер / Райхсриттер фон Моло (14 маусым 1880 27 қазан 1958) - неміс тілінде жазған австриялық жазушы.

Өмір

Вальтер фон Моло 1880 жылы 14 маусымда Штернбергте, Моравияда, кейін Австрияда, қазіргі Чехияда дүниеге келген. Ол жасын Венада өткізді. Венаның техникалық университетінде механика және электр техникасын оқыды; ол 1906 жылы алғашқы әйелі Роза Рихтермен үйленді, ұл мен қыз болды және 1913 жылға дейін Вена патенттік кеңсесінде инженер болып жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталар алдында ол бавариялық ата-анасымен бірге болу үшін және өзінің неміс тамырларын қайта табу үшін Берлинге көшіп келді. Сол жерде ол жазушы ретінде өз мансабын бастады. Соғыстың кезінде және одан кейін көп ұзамай жарық көрген алғашқы шығармалары бестселлер болды, ол тез арада ғасырдың бірінші жартысындағы неміс тіліндегі барлық авторлардың ішіндегі ең танымалдарының бірі болды. Кітаптарға Фридрих Шиллер, Ұлы Фридрих және Евгений ханзаданың өмірбаяндары, сондай-ақ "Эйн Волк вахт ауф" ("Халық оянады", 191821) сияқты романдар кірді. Олардың бәрінде неміс ұлтшылдығы күшті әсер етті. 1925 жылы Розадан ажырасып, бес жылдан кейін Аннемари Мумменхоффқа үйленді. Моло неміс ПЕН клубының және 1926 жылы Пруссия өнер академиясының құрылтайшы мүшесі болды. 1928 жылдан 1930 жылға дейін поэзия бөлімінің төрағасы болды. Фон Моло бейбітшіл болса да, оның еврей ата-бабалары болмаған, ол Германия мен Австрияның еврейлерін қорғады, ал нацизмнің көтерілуімен ол антисемит ұйымдарының ашуын қайта-қайта тартты. Моло академияның еврей мүшелерін тазалағаннан кейін де оның мүшесі болды. 1933 жылы 15 наурызда ол нацистік басшыларға адалдықты уәде еткен декларацияға қол қойды. Қазан айында ол Адольф Гитлерге ең адал адалдық антына (Gelöbnis treuester Gefolgschaft) қол қойған 88 неміс жазушысының бірі болды. Бұл оның екі баласының Германиядан кеткен жылы болды. (Конрад 1940 жылы қайтып келді, ал Труда қайтып келмеді.) 1936 жылы Моло 1918 жылғы романының негізінде Fridericus фильмінің сценариін жазды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол нацистердің бақылауында болған Краковта жарық көрген Krakauer Zeitung газетінде мақалалар жазды. Молоның Пруссияның Фредерик II өмірбаянын нацистер мақтағанмен, ол неткен күнде де unvölkisch, ein Judenfreund және Pazifist ретінде шабуылға ұшырады (мысалы, ол Эрих Мария Ремарктың жұмысын мақтады), және оны қоғамдық өмірден шығаруға тырысу болды, пьесаларға тыйым салып, кейбір кітаптарды басып тастау және оларды кітапханалардан алып тастау. 1934 жылы ол көпшілік назарына түспеу үшін барлық білімді қоғамдардан (Гете қоғамынан басқа) кетіп, екі жыл бұрын мүлкі бар Мурнау-ам-Стаффелсиге көшіп барды. Германиядан жер аударылу туралы ой оған ойға да келмейтін. Үйлерді іздестіру және жамандау мақалалары жалғасты, ал 1939 жылдың тамызында ол азаматтығынан айырылды. Алайда ол "Бейнебес жол" киносценарийінің жазушысы болды. Қуғын-сүргіннің нәтижесінде ол екінші әйелі Анна Маридің көмегімен жеке кітапханасының көп бөлігін, соның ішінде Стефан Цвайгпен хат алысуды, Томас және Генрих Маннның жеке арнаулары бар кітаптарын және көптеген әріптестерінің құжаттарын жойды. Осы кінәлі материалдар оның бақшасындағы тоғанның түбінде қалды. Ол басқаларға ұқсап "қорғау қамауына" (Schutzhaft) ешқашан алынбаған. Соғыстан кейін ол Германиядан қашып келген авторларды қатты сынға алды. 1945 жылы 4 тамызда Молоның Томас Маннға ашық хаты жарияланды. Ол Молоға АҚШ-тан қайтуды өтінді. Ол Hessischen Post және Германиядағы және шетелдегі басқа газеттерде жарияланды: "Сіздің халқыңыз үштен бір ғасыр бойы аштық пен азап шегіп, өзінің ішкі түпкүрінде барлық қылмыстар мен қылмыстармен, қорқынышты қорқыныштылықтармен және өтірікпен ортақ ештеңе жоқ" деп жазды. Манн 28 қыркүйекте Германияда жалпы ашу-ыза туғызған мәлімдемеде 1933-1945 жылдар аралығында Германияда жарық көрген жаңа кітаптарды "құндылықсыз деп атауға болады" деп жауап берді. Бұл жер аударылу құрбандық емес, құтылу болды және бүкіл халық өзінің басшылары жасаған зұлымдықтарға жауапты болды. Бұл сүргіндегі авторлар мен қалатын авторлар арасында үлкен дау тудырды. Моло Германияны тастап кеткен жазушылар оның болашағын қалыптастыру құқығынан айырылды деп мәлімдеді. Неміс авторлар қоғамының құрметті төрағасы болып тағайындалғанына қарамастан, ол бұрынғы беделін қайта қалпына келтіре алмады. 1958 жылы 27 қазанда қайтыс болды, оның сүйегі Мурнаудағы қазіргі Моло паркіне жерленді. Роза 1970 жылы, ал Аннемари 1983 жылы қайтыс болды.