Кіріспе

Армян легионы - Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Таяу Шығыс театрында қызмет ету үшін одақтас державалар құрған еріктілер құрамы. Француз армиясының қолбасшыларымен оқытылған және басқарылған, Легион д'Ориент (Шығыс легионы), бірлік бастапқыда белгілі болғандай, 1916 жылы құрылды, оның қатары негізінен Левант және Арменияның жер аударылғандарынан және Осман империясынан қашқандардан құралған. 1919 жылы Армения легионы деп аталды.

Өмірбаян

Арменияның жауынгерлік күшін құруды алғаш рет 1914 жылы Александретта (Искендір) одақтас күштердің қонуы кезінде Париждегі Армения ұлттық делегациясының басшысы Богс Нубар британдық әскери жоспаршыларына ұсынды. Британ үкіметі бұл жоспарды жергілікті армяндарды қырғынға ұшыратады деген негізге ала отырып, қабылдамады. Алайда, 1915 жылға дейін Армения Ұлттық қорғаныс комитетінің шағымдары жалғасты. 1915 жылдың соңында француз билігі де бұл жоспарды қабылдамады. 1916 жылы британдық және француз билігі Таяу Шығыстағы одақтас әскерлер құрамында армяндық бөлім құру идеясын қайта қарастырды, себебі британдықтар Мысырдағы Порт-Саидтағы Муса Дагтан армян босқындарын қабылдады. Француз әскері мұндай жауынгерлік күшті даярлау мен қаруландыру шығындарын көтеруге келісті және дайындықты бастады. Богс Нубар және басқа да армян басшылары өз кезегінде күмән білдірді, бірақ сол жылдың қазан айына қарай одақтастардың бастамасын қолдау идеясы пайда болды және осы мақсатта келісімге қол қойды. Легионды құру туралы шешімді Ұлыбритания мен Франция аймақтағы өздерінің жобаларын Сайкс Пико келісімінде шешкеннен кейін ғана қабылдауға болады.

1916-1918 жылдардағы шайқас ордені

Еріктілердің саны 6 батальонға тең болды, әрқайсысында 800 ерікті бар, ал тағы 6 батальон құру жоспарланған. Армениялық комитеттер Франция мен АҚШ-та осы сарбаздарды жалдауға ұйымдастырды. Легион құрамына Османдық Армения босқындары, бұрынғы соғыс тұтқындары және Мысыр, Америка және Еуропаның тұрақты тұрғындары кірді. Әскерлердің басым көпшілігі армяндық америкалық қауымнан немесе сол кезде Египеттің Порт-Саид қаласындағы босқындар лагерінде тұратын Муса Даг шайқасынан аман қалғандардан шақырылған. Кипрдегі алғашқы дайындықтан кейін Армения легионы Détachement Français de Palestine et de Syrie құрамына қосылып, Синай мен Палестинадағы Осман әскеріне және оның неміс одақтасына қарсы науқанға қатысты. Легионның екі батальонын Сириядан келген жауынгерлер мен екі 37 мм-лік жауынгерлік пушкалар жасағы толықтырды. Генерал Эдмунд Алленбидің қолбасшылығымен Легион Палестинада, Сирияда және, ақырында, Киликияда соғысып, Клемансоу үкіметі мен оның Антанта одақтастарының мақтауына ие болды. Армян легионы британдықтар мен француздарға Арара шайқасында жеңіске жетуге көмектесті және генерал Алленбидің жеңісін мүмкін етті.

Ұрыс ордені, 19201921

Бұл жорықтан кейін, алғашқы шешімдерге сәйкес, Армения легионы Анатолияға (Кіші Азия) орналастырылды. Олар Адана мен Мерсин қалаларының айналасында белсенді болды және жергілікті азаматтармен және ұйымдастырылмаған түрік ополчияларымен шайқастарға қатысты.