Кіріспе

Санның түрі Сандар теориясында сол жаққа қысқартылатын алғашқы сан - берілген негізде 0 жоқ алғашқы сан, ал егер алдыңғы ("сол жақ") цифр бірінен соң бірі алынып тасталса, онда барлық алынған сандар алғашқы сандар болып табылады. Мысалы, 9137, өйткені 9137, 137, 37 және 7 - барлығы просты сандар. Ондық таңба жиі қабылданады және осы мақалада әрқашан қолданылады. Оң жаққа кесілетін жай сан - соңғы ("оң") цифр бірінен кейін бірі алынып тасталғанда жай сан болып қалатын жай сан. 7393 - оң жаққа қисайтылатын просты санның мысалы, өйткені 7393, 739, 73 және 7 - барлығы просты сандар. Сол және оң жаққа қысқартылатын промик - егер алдыңғы ("сол") және соңғы ("оң") цифрлар бір мезгілде бір немесе екі цифрлы промикке дейін бірінен соң бірі алынып тасталса, промик болып қалатын промик. 1825711 - сол және оңға қисайтылатын просты санның мысалы, өйткені 1825711, 82571, 257 және 5 - барлығы просты сандар. 10- негізінде сол жаққа қисайтылатын 4260, оңға қисайтылатын 83 және сол және оңға қисайтылатын 920 720 315 жай сандар бар.

Тарих

Лесли Э. Кард есімді автор "Журнал рекреациялық математика" журналының алғашқы томдарында (1968 жылы жарық көрді) оңға қисайтылатын алғашқы сандарға жақын тақырыпты қарастырды, ол тізбектерді алғашқы санға оңға цифрларды қосу арқылы бірінші сандар емес, бірінші сандар деп атады. Бұл тақырыпты талқылау 1969 жылы қарашада Mathematics Magazine журналында болды, онда қысқартылатын алғашқылар екі автор (Мюррей Берг және Джон Э. Уолстром) алғашқы алғашқылар деп аталды.

Басқа негіздер

Санның алғашқылығы қолданылатын сандық жүйеге байланысты емес, қысқартылатын алғашқылар тек берілген негізге қатысты анықталады. Вариация бір уақытта 2 немесе одан да көп ондық санды алып тастауды қамтиды. Бұл математикалық тұрғыдан 100 негізін немесе 10 -дан үлкен қуатты пайдаланумен тең, ал 10n негізіндегі цифрлар кемінде 10n-1 болуы керек, бұл ондық n цифрлы санның 0-ге жетелемеуі үшін.