Кіріспе
Санның түрі Сандар теориясында сол жаққа қысқартылатын алғашқы сан - берілген негізде 0 жоқ алғашқы сан, ал егер алдыңғы ("сол жақ") цифр бірінен соң бірі алынып тасталса, онда барлық алынған сандар алғашқы сандар болып табылады. Мысалы, 9137, өйткені 9137, 137, 37 және 7 - барлығы просты сандар. Ондық таңба жиі қабылданады және осы мақалада әрқашан қолданылады. Оң жаққа кесілетін жай сан - соңғы ("оң") цифр бірінен кейін бірі алынып тасталғанда жай сан болып қалатын жай сан. 7393 - оң жаққа қисайтылатын просты санның мысалы, өйткені 7393, 739, 73 және 7 - барлығы просты сандар. Сол және оң жаққа қысқартылатын промик - егер алдыңғы ("сол") және соңғы ("оң") цифрлар бір мезгілде бір немесе екі цифрлы промикке дейін бірінен соң бірі алынып тасталса, промик болып қалатын промик. 1825711 - сол және оңға қисайтылатын просты санның мысалы, өйткені 1825711, 82571, 257 және 5 - барлығы просты сандар. 10- негізінде сол жаққа қисайтылатын 4260, оңға қисайтылатын 83 және сол және оңға қисайтылатын 920 720 315 жай сандар бар.
In number theory, a left truncatable prime is a prime number which, in a given base, contains no 0, and if the leading ("left") digit is successively removed, then all resulting numbers are prime. For example, 9137, since 9137, 137, 37 and 7 are all prime. Decimal representation is often assumed and always used in this article. A right truncatable prime is a prime which remains prime when the last ("right") digit is successively removed. 7393 is an example of a right truncatable prime, since 7393, 739, 73, and 7 are all prime. A left and right truncatable prime is a prime which remains prime if the leading ("left") and last ("right") digits are simultaneously successively removed down to a one or two digit prime. 1825711 is an example of a left and right truncatable prime, since 1825711, 82571, 257, and 5 are all prime. In base 10, there are exactly 4260 left truncatable primes, 83 right truncatable primes, and 920,720,315 left and right truncatable primes.
Тарих
Лесли Э. Кард есімді автор "Журнал рекреациялық математика" журналының алғашқы томдарында (1968 жылы жарық көрді) оңға қисайтылатын алғашқы сандарға жақын тақырыпты қарастырды, ол тізбектерді алғашқы санға оңға цифрларды қосу арқылы бірінші сандар емес, бірінші сандар деп атады. Бұл тақырыпты талқылау 1969 жылы қарашада Mathematics Magazine журналында болды, онда қысқартылатын алғашқылар екі автор (Мюррей Берг және Джон Э. Уолстром) алғашқы алғашқылар деп аталды.
Басқа негіздер
Санның алғашқылығы қолданылатын сандық жүйеге байланысты емес, қысқартылатын алғашқылар тек берілген негізге қатысты анықталады. Вариация бір уақытта 2 немесе одан да көп ондық санды алып тастауды қамтиды. Бұл математикалық тұрғыдан 100 негізін немесе 10 -дан үлкен қуатты пайдаланумен тең, ал 10n негізіндегі цифрлар кемінде 10n-1 болуы керек, бұл ондық n цифрлы санның 0-ге жетелемеуі үшін.