Кіріспе

Британдық кәсіпкер және саясаткер Лидстегі өнеркәсібі және депутаты (1765-1845) Джон Маршалл (27 шілде 1765 - 6 маусым 1845) - Англияның Батыс Йоркшир штатының Лидстегі британдық кәсіпкер және саясаткер.

Өмір

Маршалл Лидстегі Бриггейттің 1-ші үйінде, Жеремияның (1731-1787) ұлы болып дүниеге келді. Ол балалық шағынан аман қалған жалғыз баласы еді. Маршалл 17 жасында отбасылық бизнеске қосылды. Бес жылдан кейін оның әкесі қайтыс болды және Маршалл компанияның басқарушы серіктесі болды. Ол жаңа үй, қойма және 7500 фунт стерлинг мұра етті. Әкесінің өлімінен аз уақыт бұрын Маршалл Дарлингтоннан келген екі адам - шыны ұнтақтаушы Джон Кендрю мен сағат жасаушы Томас Портхаус - жаңа зығыр тоқу машинасына патент алғандарын естіді. Маршалл сол кісілерге барып, олардың өнертабысының көшірмелерін жасауға құқық алды. Ол келесі онжылдықтың көп бөлігін машиналардың жұмысын жақсартуға тырысты, бірақ ол инженер Мэтью Мюррейді жалдағанға дейін сәл табысты болды. 1790 жылы ол Лидске жақын Холбектегі Уотер-Лейндегі бір акр жерді сатып алды. Бұл жердегі Лидс және Ливерпуль каналына және Эйр мен Кальдер кеме қатынасына жақын болғандықтан, бұл жер тері зауыты үшін өте қолайлы болды. 1791 - 1792 жылдары ол осы жерде Маршаллдың диірменін құрды. Маршалл 7000 шпиндельді 2000 жұмысшыны жұмыспен қамтып, жұмыс істеуге жеткілікті қуат өндіре алды. Бір ұрпақ бұрын ғана қолмен тоқылған жіптер жасау Йоркширдің дәстүрлі үй өнеркәсібі болған. 1796 жылы ол (Томас Бенион, Бенджамин Бенион және Чарльз Беджпен бірге) Шрусберидің маңындағы Дитерлингтон қаласында зығыр фабрикасын салуда серіктес болды, бұл әлемдегі алғашқы темірмен қоршалған ғимарат болды. Маршаллдың диірменінің жанында ол өзінің ең үлкен жобасын: 1836 және 1840 жылдар аралығында Храмдық жұмыс зығыр диірменін салдырды. Temple Works Египеттегі Хорустағы Эдфу ғибадатханасына негізделген, обелиск стилімен жасалған шатыр; сол кезде ол әлемдегі ең үлкен бір бөлме деп айтылған. Temple Works-тің қызметкерлері аптасына 72 сағат жұмыс істеді, Маршаллға жұмысқа алынған адамдардың 40% -ы он үштен жиырмаға дейінгі жас әйелдер, ал 20% -ы он үш жасқа толмағандар болды. Сол кездегі зығыр терістеріндегі жағдай жұмысшылардың саны мен ылғалдылықтың зығырға жұмыс істеуді жеңілдеткендігіне байланысты өте ыстық және ылғалды болды. Жұмысшылардың жасына және зауыттағы жағдайларына қарамастан, Маршалл өнеркәсіптік революцияның ең либералды зауыттың иелерінің бірі болып саналады. Оның зауытында жұмысшыларға дене жазасын қолдануға рұқсат етілмеген. Кіші балаларды күндізгі мектепке баруға шақырды, ал үлкен балаларға дүйсенбі күндері тегін білім берілді. Маршалл Лидс механика институтын және Лидс философиялық және әдеби қоғамын құруға қатысқан. 1826 жылы ол Лидс университетін құру науқанын бастады. Маршалл Лидс кітапханасына да ақша берді. 1821 жылы Маршалл Камберленд шерифі болып тағайындалды және 1826 жылы Йоркширдің парламенттік мүшесі болып сайланды. 1830 жылы ол денсаулығының нашарлауына байланысты орнынан кетті және 1815 жылы салған ел үйіне, көлдер ауданындағы Улсвотер жағалауындағы Уотермилокқа жақын Холлстедс ауылына кетті. Маршалл мен Джейннің он бір баласы болды. Олардың үлкен ұлы Уильям Беверли, Карлайл және Шығыс Камберленд депутаты болды. Екінші ұлы Джон 1832-1835 жылдары Лидстiң депутаты болды, ал үшінші ұлы Джеймс Гарт 1847-1852 жылдары сол орынды иеленді. Төртінші ұлы Генри Каупер 1842-1843 жылдары Лидстің мэрі болды.