Кіріспе

Американдық блюз гитарисі және әнші-құрастырушы (1897–1973)

Лиззи Дуглас (3 маусым 1897 – 6 тамыз 1973), Мемфис Минни деген атпен әйгілі, блюз гитарисі, вокалисі және ән жазушы болған. Оның мансабы үштен астам онжылдыққа созылды. Ол шамамен 200 ән жазды, соның ішінде "When the Levee Breaks", "Me and My Chauffeur Blues", "Bumble Bee" және "Nothing in Rambling" әндері ең танымалдары саналады.

Балалық шақ

Дуглас 1897 жылдың 3 маусымында Миссисипи штатының Туника округінде дүниеге келген, бірақ ол Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында туғанын және Алжир ауданында өскенін айтқан. Ол 13 бауырдың үлкені еді. Оның ата-анасы, Эйб пен Гертруд Дуглас, оны бала кезінде Кид деп лақап ат қойған, және отбасы оны осылай шақырып келген. Ол Лизи есімін ұнатпаған екені айтылады. Алғаш сахнаға шыққанда ол Кид Дуглас деген атпен өнер көрсеткен. Жеті жасында ол отбасымен Мемфистің оңтүстігіндегі Уоллс қаласына көшіп келді. Келесі жылы ол Рождество сыйлығы ретінде алғашқы гитарын алды. Ол 10 жасқа келгенде банджо, ал 11 жасқа келгенде гитарада ойнауды үйренді, содан кейін кештері тойларда ойнай бастады. Кейін отбасы Теннесси штатының Брансуик қаласына көшіп барды. 1922 жылы Миннидің анасы қайтыс болғаннан кейін, Эйб Дуглас қайта Уоллсқа оралды, ол 1935 жылы қайтыс болды.

Мансап

1910 жылы 13 жасында ол үйінен қашып, Мемфис қаласындағы Бил көшесінде қоныстанды. Өмірдің көп бөлігін жасөспірім кезінде көше бұрыштарында музыка ойнап өткізді, ақшасы біткенде отбасының шаруашылығына қайта оралатын. Оның тротуардағы қойылымдары 1916 жылдан 1920 жылға дейін Ринглинг бауырлары циркімен Оңтүстікке гастрольдік сапарға алып келді. Содан кейін ол гүлденген блюз өнерінің ортасы болған Бил көшесіне оралды және гитара тартып, ән айтып, өмірін қамтамасыз етті, сонымен қатар секс-жұмысымен табысын толықтырды (сол кезде әйелдердің қаржылық қиындықтарға байланысты осындай жұмысқа жүгінуі сирек емес еді). 1929 жылы ол екінші күйеуі Канзас Джо МакКоймен бірге өнер көрсетуді бастады. Оларды Columbia Records компаниясының талант іздеушісі барбершоптың алдында тауып алды, онда олар тиынға музыка ойнап тұрған. Олар МакКоймен бірге Нью-Йоркке барып, Columbia Records компаниясының өкілі оларға Канзас Джо және Мемфис Минни деген есімдерді берді. Келесі бірнеше жылда олар дуэт ретінде өнер көрсетіп, бірқатар пластинкалар шығарды. 1930 жылдың ақпан айында олар Vocalion лейблі үшін "Bumble Bee" әнін жазды, оны бұрын Columbia үшін жазған, бірақ әлі шығарылмаған. Бұл ән Миннидің ең танымал әндерінің біріне айналды, ол ақырында оның бес нұсқасын жаздырды. Минни мен Маккой 1934 жылдың тамызына дейін Vocalion үшін жазбаларын жалғастырды, содан кейін Decca Records үшін бірнеше сессия жазды. Олардың соңғы бірлескен жазбасы қыркүйекте Decca компаниясында жасалды. 1935 жылы олар ажырасып кетті. Пол мен Бет Гарон, "Гитарамен әйел: Мемфис Миннидің блюздері" атты өмірбаяндарында, Брунзидің айтуынша, бұл әндер Миннидің 1930 жылдарға емес, 1940 жылдарға қатысты болғандықтан, ол әртүрлі уақыттарда өткен бірнеше байқауларды біріктірген болуы мүмкін деп болжады. 1935 жылға қарай Минни Чикагода бекініп, жазба продюсері және талант іздеуші Лестер Мелроуз үшін тұрақты түрде жұмыс істейтін музыканттар тобының біріне айналды. Маккойдан ажырасқаннан кейін Минни әртүрлі стильдер мен дыбыстармен тәжірибе жасауды бастады. Ол 1935 жылдың шілдесінде Bluebird Records үшін төрт ән жазды, тамыз айында Vocalion лейбліне оралды, содан кейін қазан айында Bluebird үшін тағы бір сессия жазды, бұл жолы оның бірінші күйеуі Кейси Билл Уэлдонмен бірге болды. 1930 жылдардың соңына қарай, Vocalion үшін шығарған шығармаларына қоса, ол Decca үшін шамамен 20 ән және Bluebird үшін сегіз ән жазды. Сол жылдың мамыр айында ол өзінің ең үлкен хиті "Мен және менің шоферім" әнін жазды. Келесі күні тағы екі блюз стандарты шығарылды: "Looking the World Over" және Лоуларстың "Black Rat Swing" ("Мистер Мемфис Минни" деген атпен шығарылды). 1940 жылдары Минни мен Лоларс Чикагодағы танымал 708 клубында, өздерінің "үй клубында" жұмыс істеуді жалғастырды, онда оларға көбінесе Брунзи, Санниленд Слим немесе Снуки Прайор қосылды, сонымен қатар Чикагоның көптеген басқа да танымал түнгі клубтарында өнер көрсетті. 1940 жылдары Минни мен Лоларс Чикаго және Индиана аймақтарында бірге және жеке-жеке өнер көрсетті. Минни көбінесе Руби Ли Гейтвудтың үйінде өткізілетін "Көк дүйсенбі" кештерінде ойнайтын. 1942 жылы Жаңа жыл қарсаңында 230 клубында оның өнерін көрген ақын Лэнгстон Хьюз оның "қатты және күшті дауысының" күшейткіш арқылы одан да қатты және күшті болғанын жазды, ал оның электр гитарасының дыбысын "электрлік дәнекерлеушілердің музыкалық нұсқасы және тәттіргіш" деп сипаттады. 1940 жылдары Минни Индианаполис пен Детройтте тұрды. 1950 жылдардың басында Чикагоға оралды. 1940 жылдардың соңында клубтар жас және арзан әртістерді жалдауға кірісті, ал Columbia блюз әртістерін, соның ішінде Мемфис Минниді де тастай бастады. Өзгеріп жатқан талғамдарға бейімделе алмаған ол Regal, Checker және J.O. сияқты кішігірім лейблдерге көшті. Б.

Қасиет-құлқы және жеке өмірі

Минни өзін-өзі күтіп алатын, тәуелсіз әйел ретінде танымал болды. Блюз музыканты Джонни Шайнздің айтуынша, "Кімде-кім онымен ойнаса, ол бірден оларға қарсы тұратын. Ол олардың ақымақтығына төзбеді. Гитара, пышақ, пистолет, қолына тигеннің бәрін қолданар еді". Ол жазған музыканың көп бөлігі өмірбаяндық болды; Минни өзінің жеке өмірін музыка арқылы көп көрсететін. Минни үш рет үйленген, алғашқы күйеуі 1920 жылдардың басында Кейси Билл Уэлдон болған деп есептеледі. Екінші күйеуі – гитарист және мандолинашы Канзас Джо Маккой, ол 1929 жылы үйленді. Минни 1930 жылдардың ортасынан соңына дейін "Скиверл" деген есіммен танысқан бір адаммен бірге тұрғандығы да хабарланды. 1938 жылы ол гитарист Эрнест Лоуларспен (Little Son Joe) танысты, ол оның жаңа музыкалық серігі болды, олар көп ұзамай үйленді; Миннидің неке тіркеулері 1939 жылдан бастап оның атын Минни Лоуларс деп көрсетеді. Ол оған "Әлемге кілт" сияқты әндер арнады, онда ол оны "менің қазіргі әйелім" деп атап, "әлемге кілт" дейді. Минни дінге сенбеді және сирек шіркеуге баратын. Ол тек бір рет евангелистік топтың өнер көрсетуін көру үшін шіркеуге барғандығы хабарланды. Ол бір кезде 1355 Аделаида көшесінде тұрған Мемфистегі үй әлі де бар.

Мұра

Мемфис Минниді "барлық уақыттағы ең танымал әйел кантри-блюз әншісі" деп сипаттаған. Биг Билл Брунзи оның "гитара тартып, мен естіген кез келген ер адам сияқты жақсы ән айта алатынын" айтқан. 1980 жылы ол Блюз қорының Даңқ залына енгізілді. "Me and My Chauffeur Blues" әні Jefferson Airplane тобының дебюттік альбомы "Jefferson Airplane Takes Off" альбомында Signe Anderson жетекші вокалист ретінде жазылған. "Can I Do It for You" әні 1965 жылы Донован "Hey Gyp (Dig the Slowness)" деген атаумен жазды. 1929 жылы Мемфис Минни мен Канзас Джо Маккойдың "When the Levee Breaks" әні Лед Цеппелин тобы тарапынан бейімделді (өзгертілген мәтінімен және басқа әуенімен) және 1971 жылы олардың төртінші альбомында жарияланды. "I'm Sailin'" әні Mazzy Star тобының 1990 жылы шыққан "She Hangs Brightly" альбомында орындалды. Оның отбасы қазіргі уақытта музыкалық компаниялар мен кейбір әртістерді авторлық құқықтарды төлемегені және оның музыкасын рұқсатсыз пайдаланғаны үшін сотқа дайындап жатыр. 2007 жылы Минни Миссисипи штатындағы Уоллс қаласында Миссисипи блюз жолындағы ескерткіш тақтамен құрметтелді.