Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жүзімдіктер алқабы
Plantation of grape bearing vines
Жүзімдік (vineyard) – жүзім жемісін беретін жүзімдіктердің алқабы, негізінен шарап жасау үшін өсіріледі, сонымен қатар жүзім, үстелдік жүзім және алкогольсіз жүзім шырыны да өндіріледі. Жүзім шаруашылығы – жүзім өсірудің ғылымы, тәжірибесі және зерттелуі. Жүзімдіктер көбінесе олардың терруармен сипатталады, француз тілінен аударғанда шартты түрде "жердің ерекшелігі" деген мағына береді, бұл жүзімдік алқаптарының нақты географиялық және геологиялық сипаттамаларын білдіреді, олар шарапқа да көшуі мүмкін.
A vineyard ('/v//ɪ//n//j//ər//d/ VINyərd, /UKalso/'/v//ɪ//n//j//ɑːr//d/ VINyard) is a plantation of grape bearing vines, grown mainly for winemaking, but also raisins, table grapes, and non alcoholic grape juice. The science, practice and study of vineyard production is known as viticulture. Vineyards are often characterised by their terroir, a French term loosely translating as "a sense of place" that refers to the specific geographical and geological characteristics of grapevine plantations, which may be imparted to the wine itself.
Тарих
Шарап өндірісінің ең алғашқы дәлелдері б.з.д. 6000-5000 жылдар аралығына дейін сақталады. Шарап жасау технологиясы ежелгі гректерде едәуір жақсарды, бірақ Рим империясының соңынан кейін ғана қазіргідей өсіру әдістері бүкіл Еуропаға кеңінен таралды. Орта ғасырлардағы Еуропада шіркеу шарапты ынталы түрде қолдады, себебі ол діни обрядтарды өткізу үшін қажет болды. Орта ғасырлардың ұзақ тұрақсыз кезеңінде монастырлар жүзім шаруашылығын сақтап, дамытты, олардың ресурстары, қауіпсіздігі, тұрақтылығы және жүзімнің сапасын арттыруға деген қызығушылығы болды. Олар Еуропадағы ең жақсы жүзімдіктерге иелік етіп, оларды күтіммен баптады, ал *vinum theologium* барлық басқа шараптардан артық деп есептелді. Еуропадағы жүзімдіктерге *Vitis vinifera* жүзімінің көптеген сорттары отырғызылды. Алайда, 19 ғасырдың соңында, Солтүстік Америкадан Еуропаға кездейсоқ әкелінген филоксера деген өсімдік зиянкесі бүкіл түрдің құрылуына қауіп төндірді. Американың түпкілік жүзімдерінің ішінде, мысалы, *Vitis labrusca* сияқты, осы зиянкеске төзімді сорттар бар. *Vitis vinifera* сорттары Американың түпкілік сорттарының тамыр жүйесіне тіркеу арқылы сақталды, бірақ филоксераға әлі де ем табылмады және ол тіркелмеген жүзімдіктер үшін қауіпті болып қана қоймайды.
The earliest evidence of wine production dates from between 6000 and 5000 BC. Wine making technology improved considerably with the ancient Greeks but it wasn't until the end of the Roman Empire that cultivation techniques as we know them were common throughout Europe. In medieval Europe the Church was a staunch supporter of wine, which was necessary for the celebration of the Mass. During the lengthy instability of the Middle Ages, the monasteries maintained and developed viticultural practices, having the resources, security, stability and interest in improving the quality of their vines. They owned and tended the best vineyards in Europe and vinum theologium was considered superior to all others. European vineyards were planted with a wide variety of the Vitis vinifera grape. However, in the late 19th century, the entire species was nearly destroyed by the plant louse phylloxera accidentally introduced to Europe from North America. Native American grapevines include varieties such as Vitis labrusca, which is resistant to the bug. Vitis vinifera varieties were saved by being grafted onto the rootstock of Native American varieties, although there is still no remedy for phylloxera, which remains a danger to any vineyard not planted with grafted rootstock.
Қазіргі заманғы тәжірибелер
Соңғы жылдары жүзімдіктердегі тиімділікті арттыруға бағытталған көптеген жүйелер мен техникалар пайда болды. Жаңа әлемдегі өсіру жағдайлары көбінесе құнарлырақ болғандықтан, жүзім бұтасының қарқынды өсуін басқаруға ерекше назар аударылды. Жүзімдіктерді өңдеудегі жаңалықтар (жүзімді, әдетте, тіреу құрылғыларымен бірге, және көбінесе "көкше басқару" деп аталады) және кесу және сұрлау әдістері (жапырақ/жеміс (LA/F) арақатынасын жүзімдіктің микроклиматына қатысты оңтайландыруға бағытталған) көбінесе "бірлік ауданға шаққандағы өнімділік" сияқты дәстүрлі ұғымдарды "қажетті сападағы өнімділікті барынша арттыру" мақсатымен алмастырды. Осы жаңа техникалардың көптегені "Ескі әлем" деп аталатын жүзімдіктердегі прогрессивті шаруалардың арасында дәстүрлі тәжірибелердің орнына қабылданды. Басқа да жаңа тәжірибелерге: суық температурадан қорғау үшін жүзімдіктерге су шашу (асперсия), жаңа екпе әдістері, топыраққа ойық жасау және механикалық жинау кіреді. Мұндай техникалар Канада сияқты Жаңа әлем елдерінде шарап өнеркәсібінің дамуына мүмкіндік берді. Бүгінде органикалық, экологиялық тұрғыдан сезімтал және тұрақты жүзімдіктерді дамытуға қызығушылық артып келеді. Биодинамика шарап жасауда кеңінен танымал болды. Соңғы жылдары тамшылатып суару жүзімдіктерді бұрын өсіруге қолайсыз болған жерлерге кеңейтуге мүмкіндік берді. Жарты ғасырдан астам уақыттан бері Нью-Йорктегі Корнелл университеті, Калифорния университеті, Дэвис және Калифорния мемлекеттік университеті, Фресно, және тағы басқалары жүзім өсіруді жақсарту және мамандарды біліммен қамту үшін ғылыми тәжірибелер жүргізіп келеді. Зерттеулерге жақсартылған жүзім сорттарын әзірлеу және зиянды жәндіктермен күресуді зерттеу кіреді. Халықаралық жүзім геномдық бағдарламасы – сапаны жақсарту, өнімділікті арттыру және зиянды жәндіктерге "табиғи" төзімділікті қамтамасыз ету үшін генетикалық әдістерді табуға бағытталған көпұлттық күш-жігер. Механикалық жинауды іске қосу көбінесе еңбек заңнамасындағы өзгерістер, жұмыс күшінің жетіспеуі және бюрократиялық қиындықтармен байланысты. Қысқа мерзімге жұмысшыларды жалдаудың қымбаттылығы өндіріс шығындарын азайту және жинауды жылдамдату қажеттілігімен үйлеспейді, әсіресе түнде. Дегенмен, өте кішкентай жүзімдіктер, жүзім қатарлары арасындағы енінің сәйкес келмеуі және тік беткейлер машинамен жинауға кедеріл келтіреді, тіпті дәстүрлі көзқарастардың қарсылығынан да көп.
The quest for vineyard efficiency has produced a bewildering range of systems and techniques in recent years. Due to the often much more fertile New World growing conditions, attention has focussed heavily on managing the vine's more vigorous growth. Innovation in palissage (training of the vine, usually along a trellis, and often referred to as "canopy management") and pruning and thinning methods (which aim to optimize the Leaf Area/Fruit (LA/F) ratio relative to a vineyard's microclimate) have largely replaced more general, traditional concepts like "yield per unit area" in favor of "maximizing yield of desired quality". Many of these new techniques have since been adopted in place of traditional practice in the more progressive of the so called "Old World" vineyards. Other recent practices include spraying water on vines to protect them from sub zero temperatures (aspersion), new grafting techniques, soil slotting, and mechanical harvesting. Such techniques have made possible the development of wine industries in New World countries such as Canada. Today there is increasing interest in developing organic, ecologically sensitive and sustainable vineyards. Biodynamics has become increasingly popular in viticulture. The use of drip irrigation in recent years has expanded vineyards into areas which were previously unplantable. For well over half a century, New York's Cornell University, the University of California, Davis, and California State University, Fresno, among others, have been conducting scientific experiments to improve viticulture and educate practitioners. The research includes developing improved grape varieties and investigating pest control. The International Grape Genome Program is a multi national effort to discover a genetic means to improving quality, increasing yield and providing a "natural" resistance to pests. The implementation of mechanical harvesting is often stimulated by changes in labor laws, labor shortages, and bureaucratic complications. It can be expensive to hire labor for short periods of time, which does not square well with the need to reduce production costs and harvest quickly, often at night. However, very small vineyards, incompatible widths between rows of grape vines and steep terrain hinder the employment of machine harvesting even more than the resistance of traditional views which reject such harvesting.
Қазіргі үрдістер
Жаңа әлемдегі жүзімдіктердің саны Еуропадағы жүзімдіктердің түбірлерімен жойылып бара жатқандай жылдам өсуде. 1990 және 2003 жылдар аралығында АҚШ-тағы жүзімдіктердің саны артты, ал Австралиядағы жүзімдіктердің саны екі еседен астамға өсті, ал Чилидегі жүзімдіктер көбейді. Жаңа әлемдегі жеке жүзімдіктердің мөлшері маңызды. Еуропаның 1,6 миллион жүзімдігінің орташа ауданы ал эми Австралияның орташа жүзімдігі ауданы құрайды, бұл үлкен экономияны қамтамасыз етеді. Жаңа әлемнің өндірушілерінен Еуропаға экспорт 2006 жылға дейінгі алты жылда 54%-ға өсті. Сондай-ақ, өсірілетін жүзімнің түрлерінде де маңызды өзгерістер болды. Мысалы, Чилиде төмен сапалы жүзімдіктердің үлкен аудандары Шардоне және Каберне Совиньон сияқты жүзімдермен алмастырылды. Аргентинада экономикалық төмендеуге байланысты 1980 жылдары Малбек егілген жер ауданы айтарлықтай азайды, бірақ 1990 жылдары Малбек пионері Николас Катена Сапата бастаған сапалық революция кезінде өсірушілер Малбек көбірек отырғыза бастады, әсіресе биік жерлерде, мұнда салқындатылған температура мен қарқынды күн сәулесі көбірек концентрленген, бірақ жұмсақ және күрделі Малбектерді береді. Жүзімнің өзгеруі көбінесе тұтынушылардың сұранысының өзгеруіне жауап ретінде жасалады, бірақ кейде жүзімдіктерді өзгертуге бағытталған жүзімдіктерді жою схемаларынан туындайды. Сонымен қатар, "Т" бүршіктеп қою технологиясының дамуы енді қолданыстағы түбірсабаққа басқа жүзім сорттарын егуге мүмкіндік береді, бұл екі жыл ішінде сорттарды ауыстыруға мүмкіндік береді. Жергілікті заңнама көбінесе қандай сорттарды таңдау керектігін, оларды қалай өсіру керектігін, жүзімдіктерді суаруға бола ма және жүзімді қашан жинауға болатынын анықтайды, бұл дәстүрді нығайтуға көмектеседі. Заңның өзгеруі қай жүзімдерді отырғызу керектігін де өзгерте алады. Мысалы, АҚШ-тағы тыйым салу кезінде (1920–1933), Калифорниядағы жүзімдіктер үйде сыра қайнатуға деген сұранысты қанағаттандыру үшін жеті есеге өсті. Алайда, олардың көп бөлігі қатал қабықтары бар сорттарға отырғызылды, оларды елдің барлық аймандарына үй шарапшыларына тасымалдауға болады, ал нәтижесінде алынған шараптың сапасы төмен болды. Халықаралық жүзім және шарап ұйымының мәліметтері бойынша, 2015 жылдың сәуір айында Қытай жүзімдіктерге бөлінген жер ауданы бойынша Францияны озып, әлемдегі ең ірі өндіруші Испаниядан кейін екінші орынға шықты.
Numbers of New World vineyard plantings have been increasing almost as fast as European vineyards are being uprooted. Between 1990 and 2003, the number of U. S. vineyards increased from , while Australian vineyard numbers more than doubled from and Chilean vineyards grew from The size of individual vineyards in the New World is significant. Europe's 1.6 million vineyards are an average of each, while the average Australian vineyard is , providing considerable economies of scale. Exports to Europe from New World growers increased by 54% in the six years up to 2006. There have also been significant changes in the kinds of grapes that are grown. For example, in Chile, large areas of low quality grapes have been replaced with such grapes as Chardonnay and Cabernet Sauvignon. In Argentina, due to an economic down turn, acreage of Malbec was significantly reduced in the 1980s, but in the 1990s, during the quality revolution incited by Malbec Pioneer Nicolás Catena Zapata, growers started planting more Malbec, most notably in higher altitudes where cooler temperatures and more intense sunlight yield more concentrated yet smoother and more complex malbecs. Grape changes are often in response to changing consumer demand but sometimes result from vine pull schemes designed to promote vineyard change. Alternatively, the development of "T" budding now permits the grafting of a different grape variety onto existing rootstock in the vineyard, making it possible to switch varieties within a two year period. Local legislation often dictates which varieties are selected, how they are grown, whether vineyards can be irrigated and exactly when grapes can be harvested, all of which in serves to reinforce tradition. Changes in the law can also change which grapes are planted. For example, during Prohibition in the U. S. (1920–1933), vineyards in California expanded sevenfold to meet the increasing demand for home brewing. However, they were largely planted in varieties with tough skins that could be transported across the country to home wine makers and the resulting wine was of a low quality. According to the International Organisation of Vine and Wine, in April 2015, China overtook France in terms of land devoted to vineyards, in second place behind Spain , the world's largest producer.
Терьер
Терруар – белгілі бір жүзімдіктің ерекшелігін анықтайтын табиғи факторлардың жиынтығы. Бұл факторларға топырақ, жер астындағы тау жынысы, биіктік, төбенің немесе жердің еңістігі, күнге қарайтын бағыты және микроклимат (жауын-шашынның мөлшері, жел, ылғалдылық, температураның өзгеруі және т.б.) жатады. Екі жүзімдіктің терруары толықтай бірдей болмайды, бірақ нәтижесіндегі шараптың айырмашылығын байқау мүмкін болмайды. Жүзімдіктер көбінесе төбелерге орналастырылады және басқа өсімдіктерге тиімді болмайтын топыраққа отырғызылады. «Топырағы нашар болса, шарап жақсы болады» деген халық сөзі бар. Жүзімдіктерді төбелерге, әсіресе оңтүстік жарты шарда солтүстікке, ал солтүстік жарты шарда оңтүстікке қарайтын беткейлерге отырғызудың мақсаты – күн сәулесінің мөлшерін барынша арттыру. Осы себепті, ең жақсы шараптар көбінесе өте тік төбелерге отырғызылған жүзімдіктерден алынады, мұндай жағдайларда көптеген басқа ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру экономикалық тұрғыдан тиімсіз болар еді. Солтүстік жарты шарда шарап жүзімінің стереотиптік орны – құрғақ климаттағы оңтүстікке қарайтын төбе, артық судың сіңуін азайту үшін жақсы дренаж және жүзімнің энергиясын жапырақтарға емес, жеміске жұмсау үшін дұрыс күтім жасау. Терруар философиясы француздықтан бастау алады, жердің дәмі мен ерекшелігі шараптардың жекелігін және артықшылықтарын анықтайды. Осыған қоса, жүздеген жылдық шарап жасау дәстүрлерімен үйлесіп, терруар шарапқа ерекше дәм мен қолтаңба береді. Дегенмен, Калифорния мен Австралиядағы орман өрттері де сол аймақтардағы жүзімдіктер мен жүзімнің сипатына әсер етті.
Terroir refers to the combination of natural factors associated with any particular vineyard. These factors include things such as soil, underlying rock, altitude, slope of hill or terrain, orientation toward the sun, and microclimate (typical rain, winds, humidity, temperature variations, etc.). No two vineyards have exactly the same terroir, although any difference in the resulting wine may be virtually undetectable. Vineyards are often located on hillsides and planted in soil that is of only marginal value to other plants. A common saying is that "the worse the soil, the better the wine." Planting on hillsides, especially those facing north (in the southern hemisphere) or south (in the northern hemisphere), is most often in an attempt to maximize the amount of sunlight that falls on the vineyard. For this reason, some of the best wines come from vineyards planted on quite steep hills, conditions which would make most other agricultural products uneconomic. The stereotypical vineyard site for wine grapes (in the Northern hemisphere) is a hillside in a dry climate with a southern exposure, good drainage to reduce unnecessary water uptake, and balanced pruning to force the vine to put more of its energy into the fruit, rather than foliage. The terroir philosophy is predominantly French in origin, the flavour and character of the place defining the individuality and the special attributes of wines and combined with hundreds of years of the finest wine making traditions, terroir gives wines their distinctive taste and signature. However, wildfires in California and Australia have also influenced the character of vineyard plantations and grapes in those areas.
Виньетка
Виньетка – 500 шаршы метрлік жүзімдік, ол ірі біріктірілген жүзімдіктің бір бөлігі. Инвесторлар жүзімдіктегі жер учаскесін сатып алып, жүзімді күтіп-баптау және өндіріс операцияларын сыртқы жүзім өсірушіге немесе шарап өндірушіге жүктейді. Олар кооперативтік құрылым аясында келісімшарт жасасқандықтан, масштабты өндірістің артықшылықтарынан пайдаланып, еңбек және операциялық шығындарды төмендетеді.
A vignette is a 500 square metre vineyard which is part of a larger consolidated vineyard. Investors purchase a piece of land within a vineyard, and outsource the grape maintenance and production operations to an outside grape grower or wine producers. Because they are contracting under a co operative structure, they benefit from economies of scale and hence cheaper labour and operational costs.