Кіріспе

ЖІӨ орны =
Өсім =
Адам басына шаққандағы ЖІӨ =
Инфляция = 4% (2024 ж. болжамы) ЖЖС =
Еңбек =
Жұмыссыздық = 3,5% (2023 ж. болжамы) Мамандықтар =
Импорт = $8,65 млрд (2021)
Ағымдағы шот = −$694 млн (2017 ж. болжамы) Кіріс = $3,871 млрд (2017 ж. болжамы) Никарагуа экономикасы өсуді жалғастыруда, алдын ала көрсеткіштер Никарагуа экономикасының 2011 жылы тағы 5% өскенін көрсетеді. Тұтыну бағаларының инфляциясы 2008 жылдан бері баяулады, ол кезде Никарагуада инфляция деңгейі 19,82% болды. 2009 және 2010 жылдары елде инфляция деңгейі төмендеді, тиісінше 3,68% және 5,45% құрады. Никарагуа тұрақты сауда және бюджет тапшылығымен және жоғары қарыздық жүктемемен күреседі, бұл оны шетелдік көмекке өте тәуелді етеді – ол 2001 жылы ЖІӨ-нің шамамен 25% құрады. Экономикалық өсімнің маңызды драйверлерінің бірі экспортқа өндіріс болып табылады. Кофе, ет және қант сияқты дәстүрлі өнімдер Никарагуа экспортының тізімінде көшбасшы болып қала берсе де, ең жылдам өсімдік көрсеткіштерді дәстүрлі емес экспорт тауарлары көрсетуде: тоқыма және киім; алтын; теңіз өнімдері; және жаңа ауыл шаруашылығы өнімдері, мысалы, жержаңғақ, сусамы, қарбыз және пияз. 2007 жылы экспорт Никарагуа тарихында алғаш рет 1 миллиард АҚШ долларын басып өтті. Никарагуа негізінен ауыл шаруашылығымен айналысатын ел, бірақ соңғы жылдары құрылыс, тау-кен өндірісі, балық шаруашылығы және жалпы сауда да кеңейіп келеді. 1999 жылы шетелдік жеке капитал ағыны 300 миллион долларды құрады, бірақ экономикалық және саяси белгісіздік салдарынан 2001 жылы 100 миллион доллардан асты. Соңғы 12 жылда туризм 394% өсті, бұл оны Никарагуаның шетелдік капиталдың екінші ірі көзіне айналдырды. Үш жыл бұрын елдің туризм бюджеті 400 000 АҚШ долларын құраса, бүгінде ол 2 миллион доллардан асып түсті, оның көп бөлігі Манагуа және оның айналасында орналасқан. Никарагуа экономикалық өсімді ынталандыру үшін бірқатар қиындықтарға тап болып отыр. Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) бағдарламасы қазірдің өзінде инвестицияларды тарту, жұмыс орындарын құру және экономиканы сыртқы саудаға ашу арқылы кедейлікті азайту мақсатында іске асырылуда. Бұл процеске 2000 жылдың соңында Никарагуаның "Қатты қарызы бар кедей елдерге" (HIPC) қарызын жеңілдету бастамасы бойынша шешім қабылдауы түрткі болды. Алайда, HIPC артықшылықтары кейін Никарагуа ХВҚ бағдарламасынан «жолдан шығып кеткені» себепті кешіктірілді. Сондай-ақ, ел 2000 жылдың тамызынан бастап банктердің банкроттығының тізбегімен күресіп жатыр. Сонымен қатар, Никарагуа өсіп келе жатқан бюджет тапшылығына байланысты халықаралық резервтерін жоғалтуда. Ел әлі де қалпына келе жатқан экономика және ол ХВҚ көмегіне байланысты одан әрі реформаларды жүзеге асыруды жалғастыруда. 2005 жылы жетекші сегіз өнеркәсіптік елдің (G8) қаржы министрлері HIPC бағдарламасы аясында Никарагуаның кейбір сыртқы қарызын кешіруге келісті. Дүниежүзілік банк мәліметтері бойынша Никарагуаның ЖІӨ шамамен 4,9 миллиард АҚШ долларын құрады. Жақында, 2007 жылдың наурыз айында Польша мен Никарагуа арасында Никарагуа үкіметі 1980 жылдары алған 30,6 миллион долларды есептен шығару туралы келісімге қол қойылды. АҚШ – Никарагуаның ең ірі сауда серіктесі, ол Никарагуа импортының 25% -ын қамтамасыз етеді және оның экспортының 60% -ын алады. Никарагуада АҚШ компанияларының толық немесе ішінара меншігіндегі 25 компания жұмыс істейді. Олардың ең ірілері энергетика, байланыс, өндіріс, балық шаруашылығы және креветка шаруашылығы салаларында орналасқан. Осы салаларда, сондай-ақ туризм, тау-кен өндірісі, франчайзинг және импортталған тұтыну тауарларын, өндірістік және ауыл шаруашылығы тауарларын тарату саласында шетелдік инвестицияларды кеңейту мүмкіндігі бар. Никарагуаның солтүстік-шығысында мыс кендері де бар. 2012 жылы сатып алу қабілеті паритеті бойынша жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) 20,04 миллиард АҚШ долларына, ал ЖІӨ-нің бір адамға шаққандағы құны 3300 АҚШ долларына бағаланды, бұл Никарагуаны Батыс жарты шардағы ең кедей елдердің екіншісіне айналдырды. Қызмет көрсету секторы ЖІӨ-нің ең ірі бөлігін құрайды, ол 56,7% құрайды, содан кейін өнеркәсіп секторы 25,8% құрайды (2012). Ауыл шаруашылығы ЖІӨ-нің 17,5% құрайды және бұл Орталық Америка елдері арасындағы ең үлкен көрсеткіш. Никарагуаның еңбек күші 2,961 миллион адамды құрайды, оның 28% ауыл шаруашылығында, 19% өнеркәсіп секторында және 53% қызмет көрсету секторында жұмыс істейді (2012).

Қызметтер

Қызмет көрсету секторы елдің ЖІӨ-сінің 56,8%-ын құрайды деп есептеледі және еңбекке қабілетті халықтың 52%-ын жұмыспен қамтиды. Туризмнің өсуі ауыл шаруашылығы, сауда, қаржы және құрылыс салаларына да жағымды әсер етті.

Қазіргі экономикалық перспективалар

Никарагуа АҚШ, Доминикан Республикасы (DR CAFTA), Тайвань және Мексика сияқты ірі нарықтармен еркін сауда келісімдерін ратификациялаған. Бизнес-климатты жақсарту жөніндегі үздіксіз күш-жігердің куәсі ретінде Никарагуа түрлі тәуелсіз бағалауларда жақсы көрсеткіштерге ие болды. Дүниежүзілік банк тобының 2011 жылғы «Бизнесті жүргізу туралы» есебі, 183 елдегі инвестициялық ахуалдың әртүрлі көрсеткіштерін бағалап, Никарагуаны Орталық Америкада бизнес ашу, инвесторларды қорғау және бизнесті тоқтату бойынша алдыңғы қатарға шығарды. Бұдан өзге, ел бизнес жүргізудің қарапайымдылығы, мүлікті тіркеу, салық төлеу, шекара арқылы сауда жасау және келісімшарттарды орындау сияқты салаларда да жақсарды.