Диан Фосси: Тау гориллаларын зерттеуші және қорғаушысы
Dian Fossey
Диан Фосси – гориллаларды зерттеген американ ғалымы. Руандадағы тау гориллаларын сақтауға арналған зерттеулері, "Тұман ішіндегі гориллалар" кітабы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық приматолог және табиғатты қорғаушы (1932–1985)
American primatologist and conservationist (1932–1985)
Диан Фосси (/d//aɪ/'/æ//n/ dyAN; 16 қаңтар 1932 – 1985) – американдық приматолог және табиғатты қорғаушы, 1966 жылдан бастап 1985 жылы қанымен өлтірілгенге дейін тау гориллаларының топтарын жан-жақты зерттеуімен танымал. Ол Руанданың таулы ормандарында гориллаларды күнделікті зерттеді, алғашқыда палеоантрополог Луис Лики оны онда жұмыс істеуге шақырды. «Тұманды гориллалар» кітабы, оның өлімінен екі жыл бұрын жарық көрген, Фоссидің Карисоке зерттеу орталығындағы гориллаларды ғылыми зерттеуі және одан бұрынғы мансабы туралы баяндамасы. 1988 жылы сол атпен фильмге бейімделді. Фосси жетекші приматолог және «Триматтар» тобының мүшесі болды – Ликидің ірі маймылдарды табиғи орталарында зерттеу үшін таңдаған әйел ғалымдар тобы, олардың ішінде шимпанзелерді зерттеген Джейн Гудолл және орангутандарды зерттеген Бируте Галдикас та бар. Фосси Руандада 20 жыл өмір сүрді, ол жерде табиғатты қорғауға қолдау көрсетті, браконьерлікке және жабайы табиғат мекендеу орындарындағы туризмге қарсы күресті, сондай-ақ гориллалардың саналы екенін көптеген адамдарға мойындатты. Горилланы өлтіргеннен кейін және одан кейінгі шиеленістерден кейін, ол 1985 жылдың желтоқсан айында Руандадағы шалғай лагердегі кабинасында қанымен өлтірілді. Фоссидің американдық зерттеушісінің көмекшісі соттан тыс жазаланды, бірақ оны кім өлтіргені туралы бір пікірге келмейді. Оның зерттеулері мен табиғатты қорғау жұмысы тау гориллаларының санының азаюын тоқтатуға көмектесті.
Dian Fossey (/d//aɪ/'/æ//n/ dyAN; January 16, 1932 – ) was an American primatologist and conservationist known for undertaking an extensive study of mountain gorilla groups from 1966 until her murder in 1985. She studied them daily in the mountain forests of Rwanda, initially encouraged to work there by paleoanthropologist Louis Leakey. Gorillas in the Mist, a book published two years before her death, is Fossey's account of her scientific study of the gorillas at Karisoke Research Center and prior career. It was adapted into a 1988 film of the same name. Fossey was a leading primatologist, and a member of the "Trimates", a group of female scientists recruited by Leakey to study great apes in their natural environments, along with Jane Goodall who studies chimpanzees, and Birutė Galdikas, who studies orangutans. Fossey spent 20 years in Rwanda, where she supported conservation efforts, strongly opposed poaching and tourism in wildlife habitats, and made more people acknowledge the sapience of gorillas. Following the killing of a gorilla and subsequent tensions, she was murdered in her cabin at a remote camp in Rwanda in December 1985. Although Fossey's American research assistant was convicted in absentia, there is no consensus as to who killed her. Her research and conservation work helped reduce the downward population trend in mountain gorillas.
Ерте өмір
Фосси Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында дүниеге келді. Ол модель болған Хейзел (Кидд) мен жылжымайтын мүлік агенті және кәсіпкер Джордж Эдвард Фосси III-нің қызы еді. Оның ата-анасы ол алты жасқа толғанда ажырасып кетті. Анасы келесі жылы кәсіпкер Ричард Прайсқа тұрмысқа шықты. Әкесі онымен байланыс күйінде болуға тырысты, бірақ анасы оған кедергі келтіргендіктен, байланыс үзілді. Фоссидің әкесі Ричард Прайс оны ешқашан өз баласы сияқты қабылдаған емес. Ол Фоссиге тамақ ішу кезінде өзімен немесе анасымен бірге отыруға рұқсат бермейтін. Қатаң тәртіпті ұстанатын Ричард Прайс Фоссиге көбінесе эмоционалдық қолдау көрсетпеді. 1950 жылға қарай Ричард пен Хейзел Дианмен бірге Мариң округіне көшіп келді, сол округте оның әкесі Джордж Фосси, қазір Глэдис Боувқа (туған аты Колер) үйленген күйінде тұрып жатқан еді. (Джордж пен Глэдис 1960 жылы ажырасып кетті. Оның үшінші және соңғы некесі 1959 жыл шамасында Кэтрин Смитпен болды. Кэтрин жылдар бойы Дианның анасы деп жаңылысқан.) Жеке өзіне сенімсіздікпен күрескен Фосси қабылдауға қол жеткізу үшін жануарларға жүгінді. Оның жануарларға деген сүйіспеншілігі алғашқы алтын балығымен басталып, өмірінің соңына дейін жалғасты. Фосси еңбек терапиясы саласында мансабын бастады. Ол Калифорниядағы ауруханаларда стажер болып жұмыс істеді және туберкулезбен ауыратын науқастармен айналысты. Фосси жүлделі ат споршысы болды, ол оны 1955 жылы Кентуккиге шақырды, ал бір жылдан кейін Луисвиллдегі Косаир мүгедек балалар ауруханасында еңбек терапевті болып жұмысқа орналасты. Оның ұялшақ және тартымды мінезі ауруханадағы балалармен жақсы қарым-қатынас орнатуға көмектесті. Фосси әріптесі Мэри Уайт "Гейни" Генримен, аурухана басшысының хатшысы және дәрігерлердің бірі Майкл Дж. Генридің әйелімен жақын дос болды. Генрилер Фоссиді олардың отбасылық шаруа қожалығына шақырды, онда ол күнделікті малмен жұмыс істеді және өмірінің көп бөлігінде жетіспеген отбасылық атмосфераны сезінді. Бос уақытында ол жылқыға деген сүйіспеншілігін дамытты.
Fossey was born in San Francisco, California, the daughter of Hazel (née Kidd), a fashion model, and George Edward Fossey III, a real estate agent and business owner. Her parents divorced when she was six. Her mother remarried the following year, to businessman Richard Price. Her father tried to keep in contact, but her mother discouraged it, and all contact was subsequently lost. Fossey's stepfather, Richard Price, never treated her as his own child. He would not allow Fossey to sit at the dining room table with him or her mother during dinner. A man adhering to strict discipline, Richard Price offered Fossey little to no emotional support. Although, by 1950, Richard and Hazel would relocate with Dian to Marin County, the same county where her father George Fossey, now married to Mrs. Gladys Bove (née Kohler), resided. (George and Gladys would divorce by 1960. His third and final marriage would be to Kathryn Smith around 1959. Kathryn has mistakenly been cited as Dian's mother over the years.) Struggling with personal insecurity, Fossey turned to animals as a way to gain acceptance. Her love for animals began with her first pet goldfish and continued throughout her life. Fossey began her career in occupational therapy. She interned at hospitals in California and worked with tuberculosis patients. Fossey had become a prizewinning equestrian, which drew her to Kentucky in 1955, and a year later took a job as an occupational therapist at the Kosair Crippled Children's Hospital in Louisville. Her shy and reserved personality helped her to work well with the children at the hospital. Fossey became close to her coworker Mary White "Gaynee" Henry, secretary to the hospital's chief administrator and the wife of one of the doctors, Michael J. Henry. The Henrys invited Fossey to join them on their family farm, where she worked with livestock daily and experienced the inclusive family atmosphere that had been missing for most of her life. During her free time she pursued her love of horses.
Африкаға саяхат
Фосси қаржы жетіспеушілігіне байланысты Генрилердің Африкаға жасаған саяхатына қатысу туралы ұсыныстан бас тарды және Африкаға жеті апталық сапарға шықты. Суахили тілін оқып, виза алу және қаржы жинау үшін кеткен сегіз айдың ішінде приматология бойынша лекция тыңдағаннан кейін, 1966 жылдың желтоқсан айында Найробиге келді. Джоан Рут пен Ликидің көмегімен Фосси қажетті жабдықтарды сатып алып, ескі кенеп шатыры бар "Лили" деп атаған Ленд Роверді алды. Конгоға жол тартқанда Фосси Гумбе ағыны зерттеу орталығына барып, Гудоллмен кездесіп, оның шимпанзелерді зерттеу әдістерін көрді. Рут оған гориллаларды іздеудің негізгі тәсілдерін үйретті, ал оның іздеушісі Санвекве кейіннен Фоссидің лагеріне көмектесті. Ол негізінен консервіленген тағамдармен қамтамасыз етілген шатырда тұрып, ай сайын "Лилиге" түсіп, екі сағаттық сапармен Кикумба ауылына барып, азық-түлік қорын толықтыратын. Уганда билігі Конгоға қайтудан маңыздырақ емес десе, Найробиде Ликимен кездескеннен кейін, АҚШ елшілігінің кеңесіне қарамастан, Вирунга тауларының Руанда жағындағы зерттеуін қайта бастауға келісті. Бисоке тауының іргесінде орналасқан, анықталған зерттеу аймағына ол жергілікті тұрғындар арасында Нирмачабелли немесе Нирамачибири деп белгілі болды, бұл шамамен "тауда жалғыз тұратын әйел" дегенді білдіреді. Вирунганың Конго жағындағы гориллалардан айырмашылығы, Карисоке аймағындағы гориллалар Шаллердің зерттеуіне толыққанды бейімделмеген; олар адамдарды тек браконьерлер ретінде таныды, сондықтан Фосси Карисоке гориллаларын жақыннан зерттеу үшін көбірек уақыт жұмсады. Фосси гориллаларды олардың қимыл-қозғалысын қайталап үйретуге тырысты. Уақыт өте келе гориллалар Фоссиге үйренісіп алды. 1984 жылы ол BBC-ге берген сұхбатында былай деді: "Мен тартыншақ адаммын және гориллалардың да тартыншақтығын сезіндім, сондықтан олардың тамақтануы, сельдерейді шайнауы немесе денесін қышуы сияқты табиғи, қалыпты мінез-құлқына еліктедім". Фоссидің зерттеулерін Уилки қоры және Лики үйі қаржыландырды, ал негізгі қаржыны Ұлттық географиялық қоғам берді. 1970 жылы ол National Geographic Magazine журналының мұқабасында пайда болды, бұл оның жұмысына зор назар аударды. Фосси қорғалатын аймаққа кірген африкалықтарға жиі қарсы тұрды, тіпті мал өріп жүрген ірі қара малды да атып тастады.
Fossey turned down an offer to join the Henrys on an African tour due to lack of finances, and went on a seven week visit to Africa. After studying Swahili and auditing a class on primatology during the eight months it took to get her visa and funding, Fossey arrived in Nairobi in December 1966. With the help of Joan Root and Leakey, Fossey acquired the necessary provisions and an old canvas topped Land Rover which she named "Lily". On the way to the Congo, Fossey visited the Gombe Stream Research Centre to meet Goodall and observe her research methods with chimpanzees. Root taught her basic gorilla tracking, and his tracker Sanwekwe later helped in Fossey's camp. Living in tents on mainly tinned produce, once a month Fossey would hike down the mountain to "Lily" and make the two hour drive to the village of Kikumba to restock. Advised by the Ugandan authorities not to return to Congo, after meeting Leakey in Nairobi, Fossey agreed with him against US Embassy advice to restart her study on the Rwandan side of the Virungas. Established up Mount Bisoke, the defined study area covered She became known by locals as Nyirmachabelli, or Nyiramacibiri, roughly translated as "The woman who lives alone on the mountain." Unlike the gorillas from the Congo side of the Virungas, the Karisoke area gorillas had never been partially habituated by Schaller's study; they knew humans only as poachers, and it took longer for Fossey to be able to study the Karisoke gorillas at a close distance. Fossey attempted to habituate the gorillas by copying their actions. Over time the gorillas became accustomed to Fossey. As she explained to the BBC in 1984: "I'm an inhibited persona and I felt that the gorillas were somewhat inhibited as well, so I imitated their natural, normal behaviour like feeding, munching on celery stalks or scratching myself." Fossey's research was funded by the Wilkie Foundation and the Leakey Home, with primary funding from the National Geographic Society. In 1970, she appeared on the cover of National Geographic Magazine, which brought tremendous attention to her work. Fossey was often hostile to Africans who entered into the protected area, even shooting roaming cattle.
Браконьерлік аң аулауға қарсылық
1920 жылдан бері Руандадағы Вирунга жанартаулары ұлттық паркінде аң аулауға тыйым салынғанмен, заңды парктің консерваторлары сирек орындады, олар көбінесе браконьерлерден пара алып, Фоссидің африкалық қызметкерлерінен де аз жалақы алатын. Сол кезеңде 24 қызметкерден тұратын Руанданың ұлттық паркі күзетшілері браконьерлердің ешқандай тұзағын жойған жоқ. Парктің Вирунга жанартаулары консерваторы Фоссиге жарақат алған сәби гориллаларды тұтқындау және оларды емдеу үшін берді. Ол оларды көп еңбекпен денсаулығына келтірді. Фоссинің қарсылығына қарамастан, гориллалар Кельнге жіберілді, онда олар тоғыз жыл тұтқында өмір сүрді және екеуі де бір айдың ішінде қайтыс болды. Фоссидің зерттеуіне қатыспаған таулардағы бәсекелес топтардың гориллалары бірнеше рет (бестен онға дейін) браконьерлердің қолына түскен, бұл Фоссиді жеке браконьерлікке қарсы патрульдерін ұйымдастыруға итермеледі. Алайда, Фоссидің сүйікті горилласы Дигит 1978 жылы өлтірілгенге дейін оның зерттеу тобы тікелей браконьерлік құрбаны болған жоқ. Сол жылы, Фоссидің ағасы Берттің құрметіне аталған Digit тобының 4-тобының күміс арқалысы, Руанда паркінің консерваторымен бірлескен браконьерлерден ұлын Квелиді құтқаруға тырысқанда жүрегіне оқ тиді. Квелидің анасы Мачо да шабуылда қаза тапты, бірақ Берт ағаның араласуының арқасында Квели тұтқындалмады; алайда үш жасар Квели браконьердің оғына тигеннен кейін гангренадан азапты түрде қайтыс болды. Дигиттің басы кесілді, ал қолы күлданға қолдану үшін кесілді. Ол он екі жаста болған. Кейінірек Фосси Дигиттің өлтірілуін «тау горилласының өмірін бөліскен жылдарындағы ең қайғылы оқиға» деп сипаттады. Браконьерлікке қарсы патрульдерге қаражат жинау үшін. Досына жазған хатында ол: «Біз оны жалаңаяқ қалдырып, қолдарын кері байлап, қызылшаның сабақтары мен жапырақтарымен қорқытып, көк терге малып тастадық» деп жазды. Оның өлімінен кейін, Фоссидің National Geographic редакторы Мэри Смит Шлахтерге, АҚШ-қа сапарлағанда Фосси «африкалықтарды (африкалықтарды) таң қалдыру үшін фейерверктер, арзан ойыншықтар мен фокус тәсілдерін жинап алатындығын» айтты. Ол браконьерлерді қорқыту үшін бетперде киіп, қара магиямен айналысамын деп көрсетті.
While hunting had been illegal in the national park of the Virunga Volcanoes in Rwanda since the 1920s, the law was rarely enforced by park conservators, who were often bribed by poachers and paid a salary less than Fossey's own African staff. The official Rwandan national park guards, consisting of 24 staffers, did not eradicate any poachers' traps during the same period. The infant gorillas were given to Fossey by the park conservator of the Virunga Volcanoes for treatment of injuries suffered during their capture and captivity. With considerable effort, she restored them to a semblance of health. Over Fossey's objections, the gorillas were shipped to Cologne, where they lived nine years in captivity, both dying in the same month. While gorillas from rival groups on the mountains that were not part of Fossey's study had often been found poached five to ten at a time, and had spurred Fossey to conduct her own anti poaching patrols, Fossey's study groups had not been direct victims of poaching until Fossey's favorite gorilla, Digit, was killed in 1978. Later that year, the silverback of Digit's Group 4, named for Fossey's Uncle Bert, was shot in the heart while trying to save his son, Kweli, from being seized by poachers cooperating with the Rwandan park conservator. Kweli's mother, Macho, was also killed in the raid, but, as a result of Uncle Bert's intervention, Kweli was not captured; however, three year old Kweli died, slowly and painfully, of gangrene, from being brushed by a poacher's bullet. Digit was decapitated, and his hands cut off for ashtrays. He was twelve years old. Fossey later described Digit's killing as the "saddest event in all my years of sharing the daily lives of mountain gorilla." to raise money for anti poaching patrols. In a letter to a friend, she wrote, "We stripped him and spread eagled him and lashed the holy blue sweat out of him with nettle stalks and leaves " After her murder, Fossey's National Geographic editor, Mary Smith, told Shlachter that on visits to the United States, Fossey would "load up on firecrackers, cheap toys and magic tricks as part of her method to mystify the (Africans) in order to hold them at bay." She wore face masks and pretended to practice black magic to scare away poachers.
Құрлық
1985 жылы 27 желтоқсанның таңертеңінде Фоссей Руанданың Вирунга тауларындағы лагердің шетінде орналасқан кабинасының жатын бөлмесінде өлтірілген күйде табылған. Оның денесі, ол ұйықтаған екі төсектің жанында, шабуылдаушысының кабина қабырғасында жасаған тесіктен шамамен 2 метрдей қашықтықта жатқан. Фоссейдің Карисокедегі соңғы ғылыми көмекшісі Уэйн Ричард МакГайр, Фоссейдің үй қызметшісі шақырған соң оқиға орнына келді және оны қырқып өлтіргенін көрді. Ол "Оның өмірлік белгілерін тексеру үшін иілгенімде, беті бір мачете соққысымен диагональ бойынша екіге бөлінгенін көрдім" деп мәлімдеді. Оның күнделігіндегі соңғы жазбасы: "Өзі салған, қайтыс болған горилла достарына арналған жерде". Ол Дигиттің қасында, браконьерлердің қолынан өлген көптеген гориллалардың ішінде гориллалар зиратына жерленді. Нью-Йорк, Вашингтон және Калифорнияда да еске алу шаралары өткізілді.
In the early morning of December 27, 1985, Fossey was discovered murdered in the bedroom of her cabin located at the far edge of the camp in the Virunga Mountains, Rwanda. Her body was found face up near the two beds where she slept, roughly 7 feet (2 m) away from a hole that her assailant(s) had apparently cut in the wall of the cabin. Wayne Richard McGuire, Fossey's last research assistant at Karisoke, was summoned to the scene by Fossey's house servant and found her bludgeoned to death, reporting that "when I reached down to check her vital signs, I saw her face had been split, diagonally, with one machete blow." The last entry in her diary read: in a site that she herself had constructed for her deceased gorilla friends. She was buried in the gorilla graveyard next to Digit, and near many gorillas killed by poachers. Memorial services were also held in New York City, Washington, D. C., and California.
Салдары
Фоссинің қазасынан кейін оның барлық қызметкерлері тұтқындалды. Бұл Руандалық Эммануэль Рвелакананы да қамтыды, ол МакГайрдың сотында үкіметтің мәліметінше, Фоссині қылышпен өлтіруге тырысқан деген айыппен жұмысынан босатылған болатын. Барлығы кейіннен босатылды, бірақ Рвелакана басқа, ол түрмеде өлі күйде табылған, өзін-өзі дарға асып өлген деген болжам бар. АҚШ пен Руанда арасында сол кезде экстрадиция туралы шарт болмағандықтан, МакГайр Руандаға оралмады. Содан кейін МакГайр 2005 жылға дейін көпшілік назарынан тыс қалды, ол Небраска штатының Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер бөлімінде жұмысқа қабылданғаны жарияланғанда. Оның Фосси ісімен байланысы анықталғаннан кейін жұмысқа алудан бас тартты. Кейінгі бірнеше кітаптар, соның ішінде Фарли Моваттың Фоссинің өмірбаяны «Woman in the Mists» (Нью-Йорк, Нью-Йорк: Warner Books, 1987) оның өліміне қатысты басқаша теорияларды ұсынды, оның ішінде оны туризм немесе заңсыз саудамен байланысты қаржылық мүдделер өлтірген болуы мүмкін деген пікірлер де бар. Фоссиде алтын контрабандашыларына қатысты айғақтар болған, сондықтан оның үйі қарақылданған деген болжам бар.
After Fossey's murder, her entire staff were arrested. This included Rwandan Emmanuel Rwelekana, a tracker who had been fired from his job after he allegedly tried to kill Fossey with a machete, according to the government's account of McGuire's trial. All were later released, except Rwelekana, who was later found dead in prison, allegedly having hanged himself. and because no extradition treaty existed between the U. S. and Rwanda at that time, McGuire did not return to Rwanda. Thereafter, McGuire was largely absent from public notice until 2005, when news broke that he had been accepted for a job with the Health and Human Services division of the State of Nebraska. The job offer was revoked upon discovery of his relation to the Fossey case. Several subsequent books, including Farley Mowat's biography of Fossey, Woman in the Mists (New York, NY: Warner Books, 1987), have suggested alternative theories regarding her murder, including intimations that she may have been killed by financial interests linked to tourism or illicit trade. It has been alleged that Fossey had potentially damning evidence of gold smugglers, hence the ransacked cabin.
Жеке өмірі мен көзқарасы
Африка сафарында Фосси Луисвилльде танысқан родезиялықтың інісі Алекси Форрестермен кездесті; кейін Фосси мен Форрестер никелесуге келісті. Өмірінің соңғы жылдарында Фосси National Geographic фотографы Боб Кэмпбеллмен бір жыл бойы Карисокеде жұмыс істегеннен кейін қарым-қатынасқа түсті, Кэмпбелл оған әйелінен ажырасатынын уәде етті.
During her African safari, Fossey met Alexie Forrester, the brother of a Rhodesian she had been dating in Louisville; Fossey and Forrester later became engaged. In her later years, Fossey became involved with National Geographic photographer Bob Campbell after a year of working together at Karisoke, with Campbell promising to leave his wife.
Денсаулық
Фосси өкпе ауруларымен бала кезінен мазаланып, кейінірек көп жылғы ауыр темекі шегу салдарынан асқынған эмфизема ауруын дамытты. Бұл қанаушылық ауру прогрестік түрде өршіп, биік таулы аймақ пен ылғалды климаттың салдарынан күшейе түсті. Фоссиге далалық зерттеулер жүргізу дедаль қиынға соқты, ол жиі демқұрышы қашып, ұзақ қашықтыққа шығу немесе тауға көтерілу кезінде оттегі баллонының көмегіне мұқтаж болды.
Fossey had been troubled by lung problems from an early age and, later in her life, developed advanced emphysema brought on by years of heavy cigarette smoking. As the debilitating disease progressed—further aggravated by the high mountain elevation and damp climate—Fossey found it increasingly difficult to conduct field research, frequently experiencing shortness of breath and requiring the help of an oxygen tank when climbing or hiking long distances.
Туризмге қарсылық
Фосси жабайы табиғат туризміне қатысты күшті қарсылық танытты, себебі гориллалар тұмау сияқты адамнан жұғатын ауруларға осал, олардың иммунитеті шектеулі. Фосси туристер таратып алған аурулар салдарынан бірнеше горилланың өлгенін тіркеді. Ол сондай-ақ туризмді олардың табиғи мінез-құлқына кедергі келтіру деп қарастырды. 2016 жылдан бері Dian Fossey Gorilla Fund International туризмді қолдайды, олардың пікірінше, бұл гориллалар мен олардың мекендеу ортасын қорғауға бағытталған тұрақты және дамушы жергілікті қауымдастықты құруға көмектеседі. Ғылыми зерттеулермен қатар, Диан Фосси Горилла Қорының Элен ДеДженерес кампусы Руанданың экотүризм саласын да қолдайды.
Fossey strongly opposed wildlife tourism, as gorillas are susceptible to human anthroponotic diseases like influenza from which they have limited immunity. Fossey reported several cases in which gorillas died because of diseases spread by tourists. She also viewed tourism as an interference into their natural wild behavior. as of 2016, the Dian Fossey Gorilla Fund International promotes tourism, which they say helps to create a stable and sustainable local community dedicated to protecting the gorillas and their habitat. In addition to scientific research, the Dian Fossey Gorilla Fund's Ellen DeGeneres Campus also supports Rwanda's ecotourism sector.
Мұра
Оның өлімінен кейін АҚШ-тағы Фоссидің Digit қоры Dian Fossey Gorilla Fund International деп қайта аталды. Карисоке ғылыми-зерттеу орталығын Диан Фоссидің Халықаралық гориллалар қоры басқарады және ол бастаған гориллаларды күнделікті бақылау мен қорғауды жалғастыруда. Фосси тау гориллаларының санының төмендеу үрдісін кері бұрғандығы үшін кеңінен мойынға алды. Батпандық аң аулау салдарынан гориллалар саны 1960 жылы 450-ден 1981 жылы 250-ге дейін азайды. Бірақ, Фоссидің "батпандық аң аулауға қарсы күресі" горилланың 1983 жылы соңғы рет өлтірілгенін растады. 1980 жылдардың соңына қарай, саны 280-ге жетті. 1987 жылға дейін оның өсуі жалғасуда. Фоссидің зерттеулері және одан кейінгі жарияланымдар "горилла туризмін" дамытуға себеп болды.
After her death, Fossey's Digit Fund in the US was renamed the Dian Fossey Gorilla Fund International. The Karisoke Research Center is operated by the Dian Fossey Gorilla Fund International, and continues the daily gorilla monitoring and protection that she started. Fossey is generally credited with reversing the downward trend in the mountain gorilla population. Due to poaching, gorilla populations declined from 450 in 1960 to just 250 in 1981. However, Fossey's "war on poaching" saw the final confirmed killing of a gorilla in 1983. By the late 1980s, the population had risen to 280. It continues to rise, as of 1987. Fossey's research, and the following publicity, spawned "gorilla tourism".
БАҚ және кітаптарда
Universal Studios 1985 жылы Фоссиден «Тұман ішіндегі гориллалар» фильмінің құқықтарын сатып алды, ал Warner Bros. Studios Розамонд Карр қатты сынға алғанға қарамастан, Гарольд Т. П. Хейздің «Диан Фоссидің құпиялы романы» атты еңбегін сатып алды. Екі студия арасындағы сот дауының нәтижесінде бірлескен өндіріс ұйымдастырылды. Оқиғаның және Хейз мақаласының бір бөлігі «Тұман ішіндегі гориллалар» фильміне бейімделді, онда Сигорни Уивер Фосси рөлін, Брайан Браун және Джон Омира Милуви басты рөлдерді ойнады. Кітап Фоссидің ғылыми мансабын егжей-тегжейлі баяндайды және оның жеке өміріне қатысты материалды, мысалы, фотограф Боб Кэмпбеллмен болған қарым-қатынасын (оны Брайан Браун сомдады) қамтымайды. Фильмде Кэмпбеллмен болған қарым-қатынас маңызды қосымша сюжеттік желіні құрайды. Фильмге дейін жарық көрген Хейз мақаласында Фосси гориллаларға әуес, оларды қорғау үшін ешбір шектеуді мойындамайтын әйел ретінде бейнеленген. Фильмде Фоссинің браконьерлермен қатыгез әрекеттері көрсетілген, соның ішінде браконьердің үйін өртеу эпизоды да бар. Уивер «Алтын глобус» сыйлығын жеңіп алды және фильмдегі рөлі үшін «Оскар» сыйлығына «Үздік әйел актері» номинациясы бойынша ұсынылды. «Құдайдың бағбандары» – Маргарет Атвудтың 2009 жылғы «Солқын жыл» романының негізгі тақырыбы болып табылатын, құрылған діни секта Фоссиді қасиетті санады. 2017 жылдың желтоқсан айында National Geographic арнасында үш сағаттық «Dian Fossey: Secrets in the Mist» сериалы көрсетілді. Сериал Фоссидің өмірі, еңбегі, қазасы және оның қалдырған мұрасы туралы баяндайды, архивтік кадрлар мен суреттер, оны білген және онымен бірге жұмыс істеген адамдармен сұхбаттар, арнайы түсірілген материалдар мен қайта құраулар қолданылды. «Бұлттардағы орман: Диан Фоссидің қашықтағы анклавындағы тау гориллалары арасындағы менің жылым» (Pegasus Books, 2018) кітабында Джон Фаулер Фоссидің қашықтағы тау гориллалары лагерін, Карисоке зерттеу орталығын, оның қазасына бірнеше жыл бұрынғы жағдайын сипаттайды, сондай-ақ Руандадағы оның базасының құлдырауын және Фоссиді оның өкіметінен шығаруға жасалған күш-жігерді көрсетеді. Фаулер Фоссиді темекіге тәуелді, көп ішетін, қызметкерлерін және студенттерін қорқытып, ғалым және тау гориллаларын құтқарушы ретіндегі беделін сақтап қалуға тырысқан әйел ретінде бейнелейді.
Universal Studios bought the film rights to Gorillas in the Mist from Fossey in 1985, and Warner Bros. Studios bought the rights to "the Dark Romance of Dian Fossey", a work by Harold T. P. Hayes, despite its having been severely criticized by Rosamond Carr. As a result of a legal battle between the two studios, a co production was arranged. Portions of the story and the Hayes article were adapted for the film Gorillas in the Mist, starring Sigourney Weaver, who played Fossey, along with Bryan Brown, and John Omirah Miluwi. The book covers Fossey's scientific career in great detail and omits material on her personal life, such as her affair with photographer Bob Campbell, played by Bryan Brown. In the film, the affair with Campbell forms a major subplot. The Hayes article preceding the movie portrayed Fossey as a woman obsessed with gorillas, who would stop at nothing to protect them. The film includes scenes of Fossey's ruthless dealings with poachers, including a scene in which she sets fire to a poacher's home. Weaver won a Golden Globe Award and earned an Oscar nomination for Best Actress for her performance in the film. Fossey is considered a saint by the God's Gardeners, a fictional religious sect that is the focus of Margaret Atwood's 2009 novel The Year of the Flood. In December 2017, Dian Fossey: Secrets in the Mist, a three hour series, aired on the National Geographic Channel. The series tells the story of Fossey's life, work, murder and legacy, using archive footage and still images, interviews with people who knew and worked with her, specially shot footage, and reconstruction. In A Forest in the Clouds: My Year Among the Mountain Gorillas in the Remote Enclave of Dian Fossey (Pegasus Books, 2018) John Fowler describes Fossey's remote mountain gorilla camp, Karisoke Research Center, a few years prior to her murder, telling the story of the unraveling of Fossey's Rwandan facility as pressures mount in an effort to extricate Fossey from her domain. Fowler represents Fossey as a chain smoking, hard drinking woman who bullied her staff and students in her efforts to hold on to her reputation as scientist and savior of the mountain gorillas.