Приматология
-
Луис Лики: Африкадағы адам эволюциясын зерттеуші ғалым
Луис Лики – британдық палеоантрополог, Африкада адам эволюциясының орталығы екенін дәлелдеген. Ол Олдувай шатқалындағы қазба жұмыстарын ұйымдастырды, Ж.Гудалл, Д.Фосси сияқты ғалымдарды тәрбиеледі.
-
Джейн Гудолл: Шымпанзелерді зерттеген ғалымның өмірі мен еңбегі
Жейн Гудолл – әйгілі британдық приматолог, 60 жылдан астам уақыттан бері шимпанзелерді зерттеп келеді. Институт құрылған, жануарлар құқығын қорғайды.
-
Көко: қол тілімен сөйлейтін горилланың өмірі мен зерттеуі
Коко горилласы: американдық ғалымдардың зерттеу нысаны, қол тілімен 1000-нан астам сөзді білген, мысық қабылдаған және атын қойған ерекше жануар. 🐒📚🐾
-
Диан Фосси: Тау гориллаларын зерттеуші және қорғаушысы
Диан Фосси – гориллаларды зерттеген американ ғалымы. Руандадағы тау гориллаларын сақтауға арналған зерттеулері, "Тұман ішіндегі гориллалар" кітабы туралы ақпарат.
-
Құстардың саналылығын зерттеген ғалым Ирен Пепперберг
Ирене Пепперберг – әңгімелеуге қабілетті құстар, әсіресе попугайлар туралы зерттеулермен танымал ғалым. Жануарлардың танымдық қабілеттерін зерттейді.
-
Ирвен ДеВор: Антрополог және эволюциялық биологтың өмірі мен еңбектері
Ирвен ДеВор – әйгілі американ антропологы, эволюция биологы, Гарвард университетінің профессоры. Ғылыми еңбектері, шәкірттері туралы ақпарат.
-
Францискус де Вааль: Приматолог және этиолог өмірі мен еңбектері
Францискус де Вааль (1948-2024) – әйгілі голланд-американ ғалымы, приматолог. Маймылдардың әлеуметтік мінез-құлқы, ынзабастық, теңсіздікке қарсылығы зерттеді.
-
Жорди Сабатер Пи: Приматолог және жануарлар мінез-құлқының зерттеушісі
Жорди Сабатер Пи – испандық приматолог, жануарлар мінез-құлқының (этология) әйгілі маманы. Шимпанзелердің құралдарды қолдануын зерттеген, «Snowflake» горилласын Барселонаға әкелген.
-
Элисон Ричард: Антрополог, сақтаушы және университет басшысы
Элисон Ричард – британдық антрополог, табиғатты қорғаушы және Кембридж университетінің бұрынғы вице-канцлері. Өмірі мен мансабы туралы ақпарат.
-
Канзи: Бонобоның тілі мен өмірі
Канзи бонобосы: тіл үйрену, зерттеулер, жапон-қытай таңбалары (太). Зиялы қабілеттері мен лингвистикалық дағдылары туралы маңызды ақпарат.
-
Америкалық ғалым және Koko горилласымен жұмысы
Америкалық ғалым Пенни Паттерсон, горилла Коконы қол тілімен (GSL) үйреткен. Коконың тілдік қабілеттері ғылыми тұрғыдан даулы, зерттеулер жалғасуда.
-
Джон Харрелл Крук: Ғылым және руханият жолындағы өмірі
Джон Хёррелл Крук (1930-2011) – британдық этнолог, приматологиядағы маңызды тұлға. Әлеуметтік мінез-құлық, Чан буддизмі зерттеуші. Ұлыбританиялық ғалым.
-
Адамдармен приматтардың қарым-қатынасын зерттеулер мен дамуы
Адам емес приматтармен байланыс әрекеттері: маймылдарға тіл үйрету, зерттеулер, даулар, және қазіргі таңдағы тәсілдер. Приматтардың тіл қабілеті туралы мағлұмат.
-
Шарлотта Уленбрук: Зоолог және тележүргізуші
Шарлотта Уленбрук – британдық зоолог, тележүргізуші. Өмірі, білімі, мансабы туралы ақпарат. Жануарлар әлеміне қызығушыларға арналған мақала.
-
Танзаниядағы Гомбе стримі ұлттық паркі
Танзаниядағы Ұлттық саябақ: Гомбе ағысы – жаңағы шампанзелерді зерттеген Джейн Гудоллдың танымал орны. Приматтарға толы, бірегей табиғат!
-
Dawn Prince-Hughes
Дон Принс-Хьюз – американдық антрополог, приматолог, аутизм туралы жазған автор. Гориллалар зерттеуі, өмір жолы, естеліктері туралы ақпарат.
-
Шантек: Қол тілімен сөйлейтін орангутанның өмірі
Чантек: суматран-борнейлік орангутан, АҚШ тілдік белгілерін үйренген. Зерттеу орталығында дүниеге келген, лингвистикалық қабілеттерімен танымал.
-
Біруте Галдикас: Орангутандарды зерттеуші және қорғаушы ғалым
Біруте Галдикас – қанадалық ғалым, орангутандарды зерттеуші, сақтаушы. Орангутандар туралы білімімізді кеңейткен, әйгілі антрополог және этнолог.
-
Эмори Университетінің Приматтарды Зерттеу Орталығы
Эмори Университетінің приматтар зерттеу орталығы – биомедициналық және мінез-құлық зерттеулердегі жетекші орталық. Денсаулық сақтауға үлкен үлес қосады.
-
Элленсбургтағы Шимпанзелер мен Адам Коммуникациясы Институты
Вашингтон штатындағы шампанзелер мен адамдардың қол тілі арқылы байланыс институты (CHCI) туралы ақпарат. Институт 2013 жылы жабылды, ал ғимарат 2018 жылы бұзылды.
-
Маймылдардың тілін үйрену тәжірибесі
Адам емес маймылдарға тіл үйрету мүмкін бе? Дэвид Премак пен Энн Джеймс Премактың 1983 жылғы «Маймылдың санасы» кітабында зерттелген. Тіл, психология, ғылым.
-
Бабундар арасындағы нейрофизиологтың естеліктері
Роберт Сапольскийдің "Бабуин арасындағы өмір" кітабы – Африкадағы бабуиндерді зерттеу, стресс пен өмір сүру арасындағы байланыс туралы ғылыми еңбек.
-
Ричард Рангхэм: Адам эволюциясы және приматтар зерттеушісі
Ричард Рангхэм – әйгілі британдық антрополог, приматолог және Гарвард профессоры. Дарвин эволюциясы, маймылдар мінез-құлқы, зорлық-зомбылық, тамақ дайындау зерттейді.
-
Carel van Schaik
-
Американ тілімен қарым-қатынасатын шимпанзе: Лулис тарихы
Шимпанзе Лулис: Американ тілінде қолмен қатынаса алатын, Washoe-нің баласы. Орталық Вашингтон университетінде өмір сүреді.
-
Гориллалар қоры: Көкө және тіл үйрену зерттеуі
Гориллалар қоры: Коко горилласының Американ тілдік белгілерін үйренуін зерттеу, тіл дамыту және жануарлардың қабілеттерін анықтау мақсатында 1976 жылы құрылды.
-
Craig Stanford
-
Эмили Сью Саваж-Румбо: Боноболар мен тіл білімі сардары
Эмили Сью Саваж-Рамбо – психолог, приматолог, зерттеуші. Бонобо Канзи мен Панбанишаның тіл және когнитивтік қабілеттерін зерттеген.
-
1985 жылғы жануарға жасалған қатыгездік оқиғасы
1985 ж. Калифорния университетінің зертханасына шабуыл жасалып, сарқырама маймылы құтқарылды. Е eyelids тігіліп, басына құрылғы орнатылған – жануарларға қатысты зұлмат.
-
Джон Нейпиер: Приматолог, палеоантрополог және "Бигфут" құпиясы
Джон Нейпир: британдық приматолог, палеоантрополог, Smithsonian ғылыми қызметкері. Бигфут фильмін зерттеген, зообақ президенті болған ғалым.
-
Эстебан Сармиенто: Ғылым, сот және нәсілдік дискриминация дауы
Эстебан Сармьенто – приматолог, антрополог. Гоминидтер қаңқасын зерттейді, "Monster Quest" телешоуында қатысқан. Биология ғылымдары докторы.
-
Линда Федиган: Приматолог және биоантрополог туралы ғылыми мақала
Линда Федиган – канадалық-американ ғалымы, приматолог, биоантрополог. Калгари университетіндегі профессоры, American Journal of Primatology редакторы.
-
Жапон приматологиясының негізін қалаушы: Итани Дзүнъитироның өмірі мен еңбектері
Жапон антропологы Дзүнъитиро Итани: Япон приматологиясының негізін қалаушы, Киото университетінің профессоры, Япон приматтар қоғамының президенті. 🐒📚
-
Жануарлардың тілі мен дауысының зерттеушісі Кати Пейн
Кати Пейн – зоолог, сарапшы. Пілдердің дыбысталуын зерттеумен айналысады, Cornell жобасын құрды. Тәжірибесі Африкада өтті.
-
Interspecies communication
-
N'kisi
-
Lucy (chimpanzee)
-
Primate Research Institute
-
Alison Jolly