Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Антиох VIII Эпифан / Каллиник / Филометр, лақап аты Грип («қисық мұрын»), б.з.д. 125-96 жылдары эллиндік Селевкидтер империясын биледі. Ол Димитрий II мен Клеопатра Теяның кіші ұлы болды. Ол өмірінің басында Афинада болған болуы мүмкін, ал әкесі мен ағасы Селевк V қайтыс болғаннан кейін Сирияға оралды. Бастапқыда ол анасымен бірлесіп биледі. Оның ықпалынан қорқып, Антиох VIII Клеопатра Теяны б.з.д. 121 жылы уландырды. Антиох VIII билігінің көп бөлігі саяси тұрақсыздықпен өтті. Б.з.д. 116 жылдан бастап ол жартылай бауыры Антиох IX-қа қарсы азамат соғысына қатысты. Антиох VIII-нің әйелі, Птолемейлік Мысыр ханшайымы Трифена, өзінің әпкесі мен Антиох IX-тың әйелі, бұрынғы Мысырдың Клеопатра IV-ін б.з.д. 112 жылы өлтірді; Антиох IX Трифенаны кек ретінде өлтірді. Б.з.д. 102 жылы Антиохтың тәтесі, екі қарсыласы патшайымның анасы Клеопатра III оған қызы Селенаны әйел ретінде берді. Антиох VIII б.з.д. 96 жылы қаза тапты.
Antiochus VIII Epiphanes/Callinicus/Philometor, nicknamed Grypus (, "hook nose"), was the ruler of the Hellenistic Seleucid Empire from 125 to 96 BC. He was the younger son of Demetrius II and Cleopatra Thea. He may have spent his early life in Athens and returned to Syria after the deaths of his father and brother Seleucus V. At first he was joint ruler with his mother. Fearing her influence, Antiochus VIII had Cleopatra Thea poisoned in 121 BC. Political instability affected most of Antiochus VIII's reign. From 116 BC he fought a civil war against his half brother Antiochus IX. Antiochus VIII's wife, the Ptolemaic Egyptian princess Tryphaena, had her sister and the wife of Antiochus IX, the former Cleopatra IV of Egypt, murdered in 112 BC; Antiochus IX killed Tryphaena in revenge. In 102 BC, Antiochus VIII's aunt Cleopatra III of Egypt, the mother of the two rival queens, gave him the hand of her daughter Cleopatra Selene in marriage. Antiochus VIII was assassinated in 96 BC.
Отбасылық тарихы және балалық шағы
Б.з.б. 193 жылы Селевкид әулетінен шыққан Клеопатра I Мысыр патшасы Птолемей V-ке үйленді. Олардың немересі, Птолемей әулетінің өкілі Клеопатра Тея, жарты ғасырдан кейін, б.з.б. 150 жылы таққа талапкер Александр Баласқа тұрмысқа шықты. Кейін ол Сирия патшасы Димитрий II-ге үйленді, олардың екі ұлы болды. Димитрий II Парфян империясы тарапынан тұтқынға алынып, қамалды. Антиох VIII-нің інісі Антиох VII таққа отырып, Клеопатра Теяға үйленді, бірақ б.з.б. 129 жылы парфтарға қарсы соғыста қаза тапты. Содан кейін Димитрий II таққа қайта оралды және б.з.б. 125 жылы Сирия тағы үшін талапкер Александр II-ге қарсы соғыс кезінде қайтыс болды. Димитрий II-нің үлкен ұлы Селевк V оның өлімінен кейін патша болды, бірақ көп ұзамай Клеопатра Тея оны өлтірді. Ол Антиох VIII-ді патша етіп тағайындап, оның регенті ретінде билік жүргізді.
In 193 BC Cleopatra I, a Seleucid princess, married King Ptolemy V of Egypt. Their granddaughter Cleopatra Thea of the Ptolemaic dynasty married the claimant Alexander Balas half a century later in 150 BC. She later married Demetrius II of Syria, and they had two sons. Demetrius II was captured and held as a prisoner by the Parthian Empire. Antiochus VIII's uncle Antiochus VII took the throne and married Cleopatra Thea, but died in 129 BC while fighting against the Parthians; Demetrius II then returned to the throne, and died in 125 BC while waging a war for the Syrian throne against the claimant Alexander II. Demetrius II's eldest son Seleucus V became king after his death, but was soon killed by Cleopatra Thea. She made Antiochus VIII king, ruling as his co regent.
Билікке көтерілу
Таққа отырғаннан кейін көп ұзамай Антиох VIII өзінің туысы, Птолемей ханшайымы Трифенаға үйленді. Антиох VIII мен Клеопатра Теяның бірлескен билеу кезеңінде (б.з.д. 125–121) шығарылған күміс және қола монеталарда королеваның бейнесі алдыңғы жағында, оның ұлының бейнесі артында бейнеленген. Оның аты монеталарда бірінші болып көрсетілген. Бұл фактілер оның үстемдік ететін бірлескен билеуші болғанын көрсетеді. Ол б.з.д. 123 жылы Александр II Забинасқа қарсы жеңіс одіс. 121 жылы Антиох өзінің ықпалды анасынан құтылуға шешім қабылдады. Юстин айтуынша, анасы оны шараппен улауға тырысқан, бірақ күдікпен қараған патша оны өзі тостақаннан ішуге мәжбүрлеген. Дегенмен, Гриптің өзі токсикологияға қызығушылығымен белгілі болды. Оның уытты шөптер туралы жазған кейбір өлеңдерін атақты дәрігер Гален келтірген.
Shortly after taking the throne, Antiochus VIII married his cousin, the Ptolemaic princess Tryphaena. Silver and bronze coins issued during the co regency (125–121BC) of Antiochus VIII and Cleopatra Thea show the head of the queen appearing at front with her son's head behind hers. Her name is also the first listed on the coinage. These facts signify that she was the senior co ruler. He defeated usurper Alexander II Zabinas in 123 BC. In 121 BC, Antiochus decided to rid himself of his influential mother. According to Justin, his mother tried to poison him with wine, but the suspicious king forced her to drink the cup herself. However, it was Grypus himself who would become famous for his interest in toxicology. Some poems about poisonous herbs believed to have been written by him are quoted by the famous physician Galen.
Сирияның патшасы ретінде билік ету
Грип саяси кемшіліктеріне қарамастан, халық арасында танымал патша болды. Оның монеталардағы сұмдық, жалқау келбеті (соңғы Селевкидтерде кең таралған), оның әсем банкеттері туралы әңгімелермен бірге, кейінгі ұрпақ оның әулетінің іздесіп, құлдыраған деген сенімге келді. Алайда, бұл соңғы Селевкидтердің өзін-өзі осылай көрсетуінің нәтижесінде туған саналы бейне болды, ол «Триф» деп аталатын грек философиясының «жақсы өмір» деген ұғымын білдіреді. Бұл олардың билік құру кезеңіндегі азапты азаматтық соғыстар мен жанжалдарға қарама-қарсы қойылды. Оның салтанатты кештері туралы әңгімеде, ол қонақтарға үйлеріне тамақпен бірге түйемен жүк таситын және қонақты көтеріп әкететін қызметшімен бірге жібергені айтылады. Бұл, әрине, бұрыннан тозған қазынаны одан әрі сарқып қалдырды.
Despite political shortcomings, Grypus was a popular king. His ugly, lazy appearance on coins (common among the last Seleucids), together with stories of his lavish banquets, made posterity believe his dynasty was degenerate and decadent. This was, however, a conscious image invoking the Hellenistic concept of Tryphe meaning good life, which the last Seleucids strove to be associated with, as opposed to the exhausting civil wars and feuds which troubled their reigns in reality. A story of his luxurious parties claims he sent food home with guests who attended banquets, complete with a camel as beast of burden, as well as an attendant to carry the guest himself. This should certainly have caused some strain on the already depleted treasury.
Азаматтық соғыс
116 ж.б.д. оның жартылай бауыры және туысы Антиох IX Цизицен жеңілгеннен кейін елге оралып, азаматтық соғыс басталды. Цизиценнің әйелі, Клеопатра есімді де, Трифенаның қарындасы болды және Антиохиядан тыс, Дафна ғибадатханасында Трифенаның бұйрығымен трагикалық түрде өлтірілді. Цизицен кейін Трифенаны өш алу үшін өлтірді. Екі бауырлас содан кейін Сирияны Гриптің 96 ж.б.д. министрі Гераклон өлтіргеніне дейін бөлісті.
In 116 BC his half brother and cousin Antiochus IX Cyzicenus returned from exile and a civil war began. Cyzicenus' wife, also named Cleopatra, was a sister of Tryphaena and was eventually killed in a dramatic fashion in the temple of Daphne outside Antioch, on the order of Tryphaena. Cyzicenus eventually killed Tryphaena as revenge. The two brothers then divided Syria between them until Grypus was killed by his minister Heracleon in 96 BC.