Птолемей әйелі Арсиноя II: Ежелгі Египет патшайымының тарихы
Arsinoe II
Арсиноя II: Ежелгі Египеттің патшайымы, Птолемей I-нің қызы, фараон Птолемей II-нің әйелі. Тракия, Анатолия, Македония патшайымы болған. Египет тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арсиной II (б.з.д. 316 – б.з.д. 270-268 жылдар аралығы) – Птолемей әйел патшасы және ежегіт Мысыр Птолемей патшалығының бірлескен билеушісі. Оған "Жоғарғы және Төменгі Мысыр патшасы" египеттік атағы берілді, осылайша ол перғауын атанды. Арсиной неке арқылы Фракия, Анатолия және Македония патшайымы болды, оның күйеуі патша Лысимах еді. Ол ағасы, перғауын Птолемей II Филадельфке үйленгеннен кейін Птолемей патшалығының бірлескен билеушісіне айналды.
Arsinoë II (, 316 BC – between 270 and 268 BC) was a Ptolemaic queen and co regent of the Ptolemaic Kingdom of ancient Egypt. She was given the Egyptian title "King of Upper and Lower Egypt", making her pharaoh as well. Arsinoe was Queen of Thrace, Anatolia, and Macedonia by marriage to King Lysimachus. She became co ruler of the Ptolemaic Kingdom upon her marriage to her brother, Pharaoh Ptolemy II Philadelphus.
Ерте өмір
Арсиноя - Египеттің грек мемлекетін құрған Перғауын Птолемей I Сотер мен оның екінші әйелі, Египет патшасы Береника I-нің тұңғыш қызы. Ол Мемфисте туған болуы мүмкін, бірақ әкесі астанасын көшірген Александрия қаласында өсті. Оның балалық шағы мен білімі туралы ештеңе белгілі емес, алайда, кейінгі өмірінде ғалымдарға демеушілік көрсеткені және білімділігімен танылғаны ескеріліп, оған жоғары білім берілген деп саналады. Оның ағаларын әкелері жалдаған зиялылар оқытқан, ол да осы сабақтарға қатысқан болуы мүмкін: өмірінің соңында Лампсактан келген Стратомен хат алмасып, бұрын ол оның ұстазы болған болуы мүмкін.
Arsinoë was the first daughter of Pharaoh Ptolemy I Soter, founder of the Hellenistic state of Egypt, and his second wife Berenice I of Egypt. She was maybe born in Memphis, but was raised in the new city of Alexandria, where her father moved his capital. Nothing is known of her childhood or education, but judging from her later life as patron of scholars and noted for her learning, she is estimated to have been given a high education. Her brothers were tutored by intellectuals hired by their fathers, and it is regarded likely that she attended these lessons as well: she corresponded with the intellectual Strato of Lampsacus later in life, and he may have previously been her tutor.
Лисимахтың патшайымы
15 жасында Арсиной шамамен 60 жастағы Лысимах патшаға үйленді. Олардың үш ұлы болды: Птолемей Эпигон, Лисимах және Филип. Ұлдарын таққа отырғызу мақсатымен, Арсиной Лысимахтың бірінші ұлы Агатоклді мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен уландырды. Арсиной Самотракия ғибадатхана кешеніндегі ротонданың құрылысына қаржы жұмсаған, және ол ондағы құпия салттардың білушісі болған болуы мүмкін.
Around the age of 15, Arsinoë married King Lysimachus, who was then around 60 years old. Together, the pair had three sons: Ptolemy Epigonos, Lysimachus, and Philip. In order to position her sons for the throne, she had Lysimachus' first son, Agathocles, poisoned on account of treason. Arsinoe reportedly paid for a rotunda in the Samothrace temple complex, where she was likely an initiate.
Птолемей Керауностың патшайымы
281 жылы Лисимах шайқаста қаза тауып, Арсиной Кассандреяға қашып кетті. Сол жерде ол әкесінен туған ағасы Птолемей Керауносқа үйленді. Птолемей Кераунос Птолемей I Сотер мен оның бірінші әйелі Евридиканың ұлы еді. Бұл неке саяси себептермен жасалды: екеуі де Македония мен Фракия тағына таластады (Лисимах қайтыс болған кезде екі аймақтың да билеушісі болған, оның билігі Оңтүстік Грекия мен Анатолияға дейін жеткен еді). Олардың арақатынасы ешқашан жақсы болған емес. Птолемей Кераунос күшейе берген сайын, Арсиной оны тоқтату керек деп шешті және ұлдарымен бірге оған қарсы құлық жасады. Бұл әрекеті салдарынан Птолемей Кераунос оның екі ұлын, Лисимах пен Филипті өлтірді, ал үлкен ұлы Птолемей қашып құтылып, солтүстікке, дарданиялықтар патшалығына қашып кетті. Арсиной Самофракиядағы ғибадатхана кешенінде пана тапты, ол патшайым болған кезінде одан пайда көрген еді. Соңында ол Самофракиядан Александрияға (Мысырға) ағасы Птолемей II Филадельфтың қорғанышын іздеп келді. Ол қай жылы Мысырға кеткені белгісіз. Ол кіші ұлдары өлтірілгеннен кейін, б.з.б. 280 жылы, немесе үлкен ұлының Македония тағына деген талабы сәтсіз аяқталғаннан кейін, Антигон II Гонаттың билікке ие болғаннан кейін, б.з.б. 276 жылы кеткен болуы мүмкін.
In 281 BC, Lysimachus died in battle and Arsinoë fled to Cassandreia (Κασσάνδρεια). There, she married her paternal half brother Ptolemy Keraunos. Ptolemy Keraunos was a son of Ptolemy I Soter and his first wife, Eurydice of Egypt. The marriage was for political reasons: both claimed the throne of Macedonia and Thrace (by the time of his death Lysimachus was ruler of both regions, and his power extended to southern Greece and Anatolia). Their relationship was never good. As Ptolemy Keraunos was becoming more powerful, Arsinoë decided it was time to stop him and conspired against him with her sons. This action caused Ptolemy Keraunus to kill two of her sons, Lysimachus and Philip, while the eldest, Ptolemy, was able to escape and to flee north, to the kingdom of the Dardanians. Arsinoë sought refuge in the Samothrace temple complex, which she had benefited during her tenure as queen. She eventually left from Samothrace for Alexandria, Egypt, to seek protection from her brother, Ptolemy II Philadelphus. It is not known which year she left for Egypt. She may have left as early as 280 BC, directly after the murder of the younger sons, or as late as 276 BC, when the claim of her eldest son to the Macedonian throne had clearly failed, following the succession of Antigonus II Gonatas.
Мысыр патшайымы
Мысырда ол ағасы Птолемей ІІ-нің әйелі Арсиноя І-ді айыптауға және қуғынға ұшыратты деп есептеледі. Бұл сенімнің дұрыс екені әлі белгісіз. Ол Мысырға қай жылы келгені, қайын қарындасы қашан жер аударылғаны, сондай-ақ ағасы мен Арсинояның ажырысуы Арсиноя ІІ-нің қатысымен болмаған болуы да белгісіз. Қандай жағдай болса да, Птолемей ажырасқаннан кейін Арсиноя ІІ оның бауырына үйленді. Осының нәтижесінде екеуіне де "Филадельфой" ("аға-інілері" деген мағынаны білдіретін) деген лақап ат берілді. Некеге тұрудың нақты жағдайлары мен себептері белгісіз. Р. А. Хаззардтың пікірінше, олардың некелескен жылы 273 немесе 272 жылға дейін соғылған, себебі папирустардағы кіріспе бөлім өзгерген. Оның патшайымдық мәртебесі сол кездегі әулетте бұрын-соңды болмаған және кейінгі Птолемей патшайымдары үшін үлгі болды: ол ағасымен бірге рәсімдерге қатысты, қоғамдық шараларға шықты, діни және материалдық демеуші болды және ағасы олар үшін құрған Мысыр және грек культтеріне енді. Ағасының барлық құрметті атақтарын бөлісіп, оған қалалар арналды, оның өзіне де құрмет көрсетілді (Мысыр дәстүрі бойынша), монеталарға бейнесі түсірілді және сыртқы саясатқа, соның ішінде Птолемей ІІ-нің Мысыр мен Селевкид империясы арасындағы Бірінші Сирия соғысындағы жеңісіне үлкен әсер етті. Позидипптің мәлімдемесіне сәйкес, ол б.з.д. 272 жылы Олимпиада ойындарында үш көлік жарысына жеңіс тудырды.
In Egypt, she is believed to have instigated the accusation and exile of Arsinoe I, the wife of her younger brother Ptolemy II. Whether this belief was correct remains unknown. It is not known which year she arrived in Egypt, nor when her sister in law was exiled, nor whether the divorce between her brother and Arsinoe I may have taken place without the involvement of Arsinoe II. Whatever the case, after the divorce of Ptolemy, Arsinoe II then married her brother. As a result, both were given the epithet "Philadelphoi" ( "Sibling lovers"). The closer circumstances and reasons behind the marriage is not known. According to R. A. Hazzard, the year of their marriage is 273 or 272 BC because of the change of the preamble in the papyri. Her role as queen was unprecedented in the dynasty at the time and became a role model for later Ptolemaic queens: she acted alongside her brother in ritual and public display, became a religious and literal patron, and was included in the Egyptian and Greek cults created for them by her brother. Sharing in all of her brother's titles, she was quite influential, having towns dedicated to her, her own cult (as was Egyptian custom), appearing on coinage, and contributing to foreign policy, including Ptolemy II's victory in the First Syrian War between Egypt and the Seleucid Empire. According to Posidippus, she won three chariot races at the Olympic Games, probably in 272 BC.
Тәңірлік ету
Ол 270 немесе 268 жылға дейін өмір сүрді, және жағдайлық дәлелдер соңғы күнді қолдайды. Оның қайтысынан кейін Птолемей II Арсиноя Филадельфқа табынушылықты орнатып, оны құдай ретінде қабылдады. Ол діни қызметкер болған Мендесте жерленді және құдайландырылды. Осы рәсімдер Мендес стеласында бейнеленген. Сондай-ақ, бұл стелада Птолемей II оның табынуын жариялаған жарлық жазылған. Мысырдағы барлық храмдарда Арсиноя II-нің мүсіні басты құдайлармен бірге орнатылуы тиіс еді. Стелланың жоғарғы бөлігінде Арсиноя, Птолемейден құрбандық алған құдайлардың арасында бейнеленген – бұл бейне елдің барлық жерінде кездеседі. Арсинояға арналған жеке храмдар Мемфисте және басқа да жерлерде салынды. Файюм аймағы Арсиноит номына айналды, ал Арсиноя оның қамқоршы құдайы болды. 263 жылдан бастап, Мысырдың әр номындағы бау-бақша мен жүзімдіктерден алынған салықтың бір бөлігі Арсинояның жергілікті культін қаржыландыруға бағытталды. Арсинояның культі Александрияда да тарады. 269 жылға дейін Арсиноя Филадельфтің Канефоры деп аталатын жылдық діни лауазым құрылды. Бұл лауазымды иеленуші, б.з.д. екінші ғасырдың соңына дейін барлық ресми құжаттарда мерзімдік көрсеткіш ретінде пайдаланылды. Арсинояның құрметіне жыл сайын шеру ұйымдастырылып, оны Канефор басқарды. Шеру жолындағы әр үйдің алдында құс және бұршақ құрбан ететін шағын құрбандық алаңы орнатылуы керек еді. Александрия портында үлкен храм салынды. Самос адмиралы Калликрат, порттың шығыс жағындағы Зефириум мүйісінде Арсинояға Афродита Эвплоя (жақсы теңіз саяхатының Афродитасы) ретінде табынуға болатын тағы бір киелі орын салды. Птолемей билігіндегі көптеген порты қалаларында, соның ішінде Кипрдегі Цитий, Несиотикалық лигадағы Делос және Терада да осындай киелі орындар құрылды. Осы киелі орындардың нәтижесінде Арсиноя кеме апаттарынан қорғаумен байланысты болды. Арсинояның бейнесі салынған монеталар мен мүсіндер сақталған. Арсиноя Птолемей кезеңінде гректер мен египеттіктердің арасында, Мысырда және одан тыс жерлерде шынымен де танымал құдай болған сияқты. "Арсиноя" – сол кезде египеттік жеке есім ретінде қабылданылған сирек грек есімдерінің бірі. Оның құрметіне арналған құрбандық алаңдары мен арнау тақталары Мысырдың және Эгей теңізінің барлық жерінде табылған, ал Александрия зираттарынан жүздеген фаянс оенохоалары табылды.
She died in 270 or 268 BC and circumstantial evidence supports the latter date. After her death, Ptolemy II established a cult of Arsinoe Philadelphus. She received burial and deification rites at Mendes, where she had been a priestess, Those rites are commemorated in the Mendes stele. This stele also includes the decree of Ptolemy II announcing her cult. All temples in Egypt were required to include a cult statue of Arsinoe II alongside the main deity of the sanctuary. In the relief at the top of the stele, Arsinoe is depicted among the deities receiving sacrifice from Ptolemy an image that recurs throughout the country. Separate temples were constructed for Arsinoe, at Memphis, and elsewhere. The Fayyum region became the Arsinoite nome, with Arsinoe as its patron goddess. From 263 BC, a portion of tax on orchard and vineyard produce in each nome of Egypt was dedicated to funding the local cult of Arsinoe. Arsinoe's cult was also propagated in Alexandria. An annual priesthood, known as the Canephorus of Arsinoe Philadelphus, was established by 269 BC. The holder of the office was included as part of the dating formula in all official documents until the late second century BC. An annual procession was held in Arsinoe's honour, led by the Canephorus. Every household along the procession's route was required to erect a small altar of sand and sacrifice birds and lentils for Arsinoe. A large temple was erected by the harbour in Alexandria. The admiral Callicrates of Samos erected another sanctuary at Cape Zephyrium, at the eastern end of the harbour, where Arsinoe was worshipped as Aphrodite Euploia (Aphrodite of the good sailing). Similar sanctuaries were established at a number of port cities under Ptolemaic control, including Citium in Cyprus, Delos in the Nesiotic League, and Thera. As a result of these sanctuaries, Arsinoe became closely associated with protection from shipwrecks. Coinage and statuettes depicting the divine Arsinoe survive. Arsinoe seems to have been a genuinely popular goddess throughout the Ptolemaic period, with both Greeks and Egyptians, in Egypt and beyond. 'Arsinoe' is one of the few Greek names to be naturalised as an Egyptian personal name in the period. Altars and dedicatory plaques in her honour are found throughout Egypt and the Aegean, while hundreds of her faience oenochoae have been found in the cemeteries of Alexandria.