Кіріспе

Мысыр перғауыны Клеопатра VII-нің ұлы Александр Гелиос (Ἀλέξανδρος Ἥλιος; б.з.б. 40 жылдардың аяғы – белгісіз, бірақ б.з.б. 29 мен 25 жылдар аралығында болуы мүмкін) Птолемей әулетінен шыққан Клеопатра VII-нің ұлы және римдік триумвир Марк Антонийдің ұлы болды. Александрдың егіз әпкесі – Клеопатра Селена II. Клеопатра ұлына Ұлы Александрдың құрметіне осы атты берді. Оның грек тіліндегі екінші аты "Күн" деген мағынаны білдіреді; бұл оның егіз әпкесі Селенаның (Σελήνη) екінші аты – "Ай" дегенмен үйлесімді болды.

Өмір

Александр Гелиос Александрияда туып, білім алған. Ол Клеопатраның үш ұлының екіншісі болды, ал ең үлкені – Цезарь. 34 жылғы Александриядағы сыйлықтар салтанатында алты жастағы Александр Гелиос медиялық киім киіп, Армения, Медия, Парфия және Евфрат пен Инд өзендері арасында әлі ашылмаған елдердің патшасы деген атақ алды. Бірақ сол кезде осы аумақтың көп бөлігі олардың бақылауында болмады. Шындығында, бұл аймақтар Арменияның Артаксий II (Антоний оның әкесі Артавасд II-ні тұтқындағаннан кейін сол жылы патша болып сайланған), Медия Атропатенің Артавасд I және Парфияның Фраат IV-імен басқарылды. 33 жылы Александр алыс туысы Иотапаға, Медия Атропатенің ханшайымы және Артавасд I-нің қызына күйеу соғып берді. Алайда, 31 жылы Актиум шайқасында Марк Антоний мен Клеопатра Октавианнан жеңіліске ұшырады. Келесі жылы Октавиан армиясы Мысырға басып кірген кезде олар өз-өзіне қол жұмсады. Иотапа Мысырдан әкесіне қайтып оралды, кейіннен армян және грек тегінен шыққан Коммагена патшасы Митридат III-ке үйленді. Октавиан Мысырды жаулап алғанда Александрды өлтірмеді, бірақ оны, оның әпкесі мен ағасы Птолемей Филадельфусты Мысырдан Римге алып кетті. Октавиан Римдегі әскери жеңісін балаларды ауыр алтын тізбектермен, анасының бейнесінен кейін, қолында аспи (улы жылан) ұстаған түрінде салтанатты түрде тойлады. Птолемей Филадельфустың Римге сапарға шыққандығы белгісіз, өйткені Кассий Дион өзінің «Рим тарихында» тек егіздерді ғана еске алады. Октавиан балаларды үлкен әпкесі, Марк Антонийдің бұрынғы әйелі Октавия Кішіге Римде өсіру үшін тапсырды. Октавия оларды жомарттықпен қарсы алып, өз балаларымен бірге тәрбиеледі.

Кейінгі өмірі

Александр Гелиостың тағдыры белгісіз. Плутарх, Кассиус Дио және Светоний Октавианның Антонийдің ұлы Марк Антоний Антилл және Клеопатраның Юлий Цезарьдан болған ұлы Цезарионды өлтіргенін хабарлайды. Александр Гелиос және Птолемей Филадельф туралы басқа ештеңе айтылмаған, тек Кассиус Дио олардың қарындасы Клеопатра Селена II патша Джуба II-ге үйленгенде Октавианның (кейін Август аталған) олардың өмірін сақтап, жаңа үйленген жұбайларға жақсылық жасағанын мәлімдейді. Гелиос Римге келген соң тарихи деректерде із жазылып қалмайды.