Кіріспе

Жергілікті жасырын айнымалылар теориясының тексеруге болатын салдары Физикада CHSH теңсіздігі Белл теоремасын дәлелдеу үшін қолданылады. Бұл теорема кванттық механикадағы байланыстың ( entanglement ) кейбір салдарларын жергілікті жасырын айнымалылар теориясымен қайта жасай алмайтынын көрсетеді. Теңсіздіктің бұзылуын эксперименталдық түрде тексеру – табиғатты мұндай теориялармен сипаттау мүмкін емес екендігінің растамасы болып саналады. CHSH – Джон Клаузер, Майкл Хорн, Абнер Шимони және Ричард Холттың аббревиатурасы, олар бұл теңсіздікті 1969 жылы жарияланған, көп сілтеме жасалған мақаласында сипаттаған. Бұл Белл тестінде "бірдей уақытта оқиғалардың" (coincidences) статистикалық жиілігіне қатысты шектеу, және егер жасырын жергілікті айнымалылар теориясы болса, онда бұл шектеу міндетті түрде орындалуы керек. Іс жүзінде, бұл теңсіздік кванттық механикадағы заманауи эксперименттерде үнемі бұзылады.

Тәжірибелер

1982 жылы Ален Аспекттің екінші экспериментінен кейін жүргізілген көптеген Белл сынақтары CHSH теңсіздігін қолданып, (3) шарттарын бағалады және әділ таңдау жасалынды деп есептеді. Теңсіздіктің айқын бұзылу жағдайлары тіркелді. Көптеген тәжірибелерде Белл бастапқыда қарастырған электрондардың орнына жарық қолданылды. Ең танымал тәжірибелерде қызығушылық тудыратын қасиет – поляризация бағыты, бірақ басқа да қасиеттерді пайдалануға болады. Суретте әдеттегі оптикалық тәжірибе көрсетілген. Бір уақытта тіркелген оқиғалар (қосымша анықтамалар) жазылады, нәтижелер '++', '+−', '−+' немесе '−−' деп жіктеледі және сәйкес сандар жинақталады. S (,) сынақ статистикасының төрт шартымен сәйкес келетін төрт жеке суб-тәжірибе жүргізіледі. 1=a = 0°, 1=a′ = 45°, 1=b = 22.5° және 1=b′ = 67.5° параметрлері әдетте тәжірибеде таңдалады – "Белл сынақ бұрыштары", себебі кванттық механикалық формула осы бұрыштарда теңсіздіктің ең үлкен бұзылуын көрсетеді. a және b-нің әрбір таңдалған мәні үшін әрбір санаттағы қосымша оқиғалардың саны тіркеледі. Эксперименттік бағалау келесідей есептеледі:

Барлық E шамалары бағаланғаннан кейін, S (теңдеусіздік) үшін эксперименттік бағалауды табуға болады. Егер ол 2-ден артық болса, онда CHSH теңсіздігі бұзылған болып есептеледі және тәжірибе кванттық механиканың болжамын растады, ал барлық жергілікті жасырын айнымалылар теорияларын жоққа шығарды деп жарияланады. CHSH мақаласында қарапайым теорема мен формуланы алу үшін көптеген алғышарттар (немесе "негізді және/немесе ықтимал болжамдар") тізімделген. Мысалы, әдіс дұрыс болуы үшін, анықталған жұптар шығарылған жұптардың әділ үлгісі болуы керек деп есептеу қажет. Нақты тәжірибелерде детекторлар 100% тиімді болмайды, сондықтан шығарылған жұптардың тек бір бөлігі ғана анықталады. Сонымен қатар, жасырын айнымалылар эксперименттің әр тармағында әртүрлі үлгілерге алып келетіндей анықтау ықтималдығына әсер етпеуі немесе анықтамауы керек. Әртүрлі зертханалар фотон жұптарымен, бериллий иондарымен, итербий иондарымен, рубидий атомдарымен, рубидий атомдарының толық бұлттарымен, алмастағы азот бос орындарымен және Джозефсон фазалық кубиттерімен CHSH теңсіздігін бұзды.

Жалпы кванттық күйдің оптималдық бұзылуы

Эксперименттік тәжірибеде екі бөлшектің идеалдық EPR жұбы болмауы мүмкін. Екі кубиттық тығыздық матрицасының CHSH теңсіздігін бұзуы үшін қажетті және жеткілікті шарт бар, ол осы жерде анықталған ең жоғары қол жетімді полином Smax арқылы беріледі. Бұл түйісуге негізделген кванттық кілт таратуда маңызды, онда құпия кілт жылдамдығы өлшеу корреляцияларының дәрежесіне байланысты. Элементтері Паули матрицалары болатын 3x3 нақты матрицаны енгізейік. Содан кейін, индекстері реттелген нақты симметриялық матрицаның өзіндік мәндерін және өзіндік векторларын табамыз. CHSH максималдық полиномы екі ең үлкен өзіндік мәнмен анықталады. Екі ортогональды күй үшін тиісінше +1 немесе -1 нәтиже беретін проективті өлшеуді оператор арқылы көрсетуге болады. Бұл өлшеу негізін таңдауды нақты бірлік вектор және Паули векторы арқылы параметрлеуге болады. CHSH ойынының кез келген кванттық стратегиясы үшін, бұрмалау делінеді. Бұл, атап айтқанда, жоғарыда сипатталған кванттық стратегияның CHSH ойыны үшін оңтайлы екенін білдіреді. Цирельсеннің теңсіздігі кез келген кванттық стратегияның ең жоғары сәттілік ықтималдығын белгілейді, және біз бұл ең жоғары сәттілік ықтималдығы жоғарыда сипатталған кванттық стратегиямен қол жеткізілетінін көрдік. Шын мәнінде, осы ең жоғары сәттілік ықтималдығына қол жеткізетін кез келген кванттық стратегия жоғарыда сипатталған канондық кванттық стратегияға изоморфты (нақты мағынада) болуы керек; бұл қасиет CHSH ойынының қатаңдығы деп аталады, ол алғаш Саммерс пен Вернерге жатқызылды. Формальды түрде, келесі нәтижеге ие боладымыз: Формальды емес айтқанда, жоғарыдағы теорема CHSH ойыны үшін кез келген оңтайлы стратегияны қарастырады, онда Алиса мен Боб үшін (изометриялармен берілген) негіздің жергілікті өзгеруі бар, олардың ортақ күйі EPR жұбының тензорлық көбейтіндісіне және қосымша көмекші күйге жіктеледі. Бұдан әрі, Алиса мен Бобтың байқалатындары және мінез-құлқы, бірлік түрлендірулеріне дейін, EPR жұбының тиісті кубиттеріндегі және байқалатындары сияқты болады. CHSH қатаңдығының жуық немесе сандық нұсқасын McKague және басқалар алған, олар егер кванттық стратегия үшін кейбір үшін, онда стратегия канондық кванттық стратегияға жақын изометриялар бар екенін дәлелдеген. Жуық қатаңдыққа қатысты теориялық дәлелдемелер де белгілі.

Қолданбалар

CHSH ойыны кванттық түйісу және кванттық өлшеулерді сынау үшін пайдаланылатынын, ал CHSH ойынының беріктігі нақты түйісуді де, сондай-ақ нақты кванттық өлшеулерді де сынауға мүмкіндік беретінін ескеріңіз. Бұл өз кезегінде бүкіл кванттық есептеулерді сынауға немесе тіпті растауға мүмкіндік береді. Атап айтқанда, CHSH ойындарының беріктігі кванттық өкілеттік беруді тексеру, сертификатталған кездейсоқтық кеңейту және құрылғыға тәуелсіз криптография үшін протоколдар құруға қолданылды.