Доха Декларациясы және фармацевтикалық патенттер: Дүниежүзілік сауда ұйымының түзетулері
Doha Declaration on the TRIPS agreement and public health
ДХС-нің 2001 жылғы Дәулетномасы: Интеллектуалдық меншік құқығындағы (TRIPS) икемділік, дәрі-дәрмекке қолжетімділікті арттыру, міндетті лицензиялар. 💊🌍🇰🇿
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
ТРИПС келісімі және халық денсаулығы туралы Доха декларациясы 2001 жылғы 14 қарашада Дохада өткен ДСҰ Министрлер конференциясында қабылданды. Ол ТРИПС (саудаға қатысты интеллектуалдық меншік құқықтары) мүше мемлекеттеріне қажетті дәрі-дәрмектерге қолжетімділікті арттыру үшін патенттік құқықтарды шектеудегі икемділігін қайта растады.
The Doha Declaration on the TRIPS Agreement and Public Health was adopted by the WTO Ministerial Conference of 2001 in Doha on November 14, 2001. It reaffirmed flexibility of TRIPS (trade related aspects of intellectual property rights) member states in circumventing patent rights for better access to essential medicines.
Тарих
2005 жылы ДСҰ мүшелері ТРИПС келісімін өзгерту туралы келісімге келді, бұл ДСҰ-ның 30 тамыздағы шешімінде қамтылған уақытша бас тартуды тұрақты ету мақсатында жасалды. Өз кезегінде, бұл шешім 2001 жылғы 14 қарашадағы ТРИПС келісімі және халық денсаулығы туралы Доха декларациясының 6-тармағының талабын орындады. Бұл шешім ДСҰ мүшелеріне фармацевтикалық секторда жеткіліксіз немесе өндіріс қуаты жоқ елдерге патенттелген дәрі-дәрмектердің генерикалық нұсқаларын экспорттауға міндетті лицензиялар беруге мүмкіндік беретін механизм құрды. 2005 жылғы Министрлік декларациясында былай делінген:
In 2005, WTO members reached agreement on an amendment to the TRIPS Agreement to make permanent the temporary waiver contained in the August 30 WTO Decision, which itself fulfilled the requirement of Paragraph 6 of the Doha Declaration on the TRIPS Agreement and Public Health of November 14, 2001. This decision created a mechanism to allow WTO members to issue compulsory licences to export generic versions of patented medicines to countries with insufficient or no manufacturing capacity in the pharmaceutical sector. The 2005 Ministerial Declaration stated:
«Біз ТРИПС келісімі және халық денсаулығы туралы Доха декларациясының 6-тармағын іске асыру туралы 2003 жылғы 30 тамыздағы Бас кеңестің шешіміне, сондай-ақ оның ережелерін алмастыратын ТРИПС келісіміне енгізілген түзетуге берілген маңыздылықты қайта растаймыз. Осы ретте, біз ТРИПС кеңесінің жұмысын және Бас кеңестің 2005 жылғы 6 желтоқсандағы ТРИПС келісімін өзгерту туралы шешімін құптаймыз». ТРИПС келісіміне жасалған алғашқы түзету ресми қабылдану үшін ДСҰ мүшелеріне жіберілді. Мүшелердің тұрақты түзетуді қабылдау мерзімі 2007 жылдың 1 желтоқсаны болды. Түзетуді күшіне енгізу үшін мүшелердің кем дегенде үштен екісі оны ресми түрде қабылдауы тиіс. 2007 жылдың 30 қарашасында Еуропалық Одақтың сауда комиссары Питер Мандельсон Еуропалық Одақтың Дүниежүзілік сауда ұйымының 2005 жылғы желтоқсанда бекітілген ТРИПС келісімін өзгертуге қатысты хаттамасын ресми түрде қабылдағанын мәлімдеді. Алайда, шешімнің заңдық күшіне енуі үшін ДСҰ-ның 153 мүшесінің үштен екісі келісімді ратификациялауы керек. Қазіргі таңда түзетуді қабылдаған мүшелердің саны 45-ке жетеді. 2008 жылы ТРИПС келісімін өзгертуді қабылдау мерзімін ұзарту туралы шешім қабылданды. Мерзім 2009 жылдың 31 желтоқсанына дейін немесе «Министрлер конференциясы шешетін кешіккен мерзімге» дейін ұзартылды. Бас кеңес 2011 жылы осы мерзімді 2013 жылдың 31 желтоқсанына дейін ұзартты. 2017 жылы, бірнеше рет ұзартудан кейін, жеткілікті мүшелер түзетуді ратификациялады, нәтижесінде екі үшін бір бөлігіне жетіп, ТРИПС түзетуі күшіне енді.
"We reaffirm the importance we attach to the General Council Decision of 30 August 2003 on the Implementation of Paragraph 6 of the Doha Declaration on the TRIPS Agreement and Public Health, and to an amendment to the TRIPS Agreement replacing its provisions. In this regard, we welcome the work that has taken place in the Council for TRIPS and the Decision of the General Council of 6 December 2005 on an Amendment of the TRIPS Agreement." The amendment, the first ever to the TRIPS Agreement, was circulated to WTO members for formal adoption. A deadline of December 1, 2007 was set for members to accept the permanent amendment. For the amendment to be put into effect, at least two thirds of members must formally adopt it. On November 30, 2007, Peter Mandelson, the then European Union's Trade Commissioner, announced that the European Union formally accepted the World Trade Organization approved protocol of December 2005, amending the TRIPS Agreement. However, in order for the decision to have legal effect, two thirds of the WTO's 153 Members are required to ratify the agreement. The current total of Members accepting the amendment is 45. In 2008, a decision was made to extend the deadline for accepting the TRIPS agreement amendment. The deadline was extended until 31 December 2009 or "such later date as may be decided by the Ministerial Conference". The General Council further extended the deadline in 2011 to 31 December 2013. In 2017, after further extensions, enough members ratified the amendment to reach the two thirds threshold, bringing the TRIPS amendment into effect.
Қабылдау
Доха декларациясы жағымды қабылдауға ие болды, көптеген қоғамдық денсаулық сақтау мамандары оны "кейбір жағдайларда" зиякерлік меншік құқықтарынан гөрі қоғамдық денсаулыққа басымдық берудегі маңызды қадам деп есептейді. Дегенмен, дәрі-дәрмекке қолжеткізуге кедергі келтіретін басқа да мәселелер мен қиындықтар әлі де бар, мысалы, жеткіліксіз ресурстар мен инфрақұрылым. Декларация қабылданған кезде Еуропалық сауда комиссары болған Паскаль Лами осы келісім дамытылып келе жатқан елдердің дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етілу мәселесінің шамамен 10 пайызын шешті деп мәлімдеді.
The Doha Declaration received positive reception, with many public health officials considering it an important step in prioritizing public health over intellectual property rights "in certain situations." However, other issues and hindrances to medication access still exist, such as a lack of resources and infrastructure. Pascal Lamy, who was the European Commissioner for Trade at the time of the declaration, stated that the agreement "solved about 10 percent of the problem of access to medicines by developing countries."