Кіріспе
Ракет - ішкі немесе сыртқы алаңда қуыс резеңке доппен ойналатын ракет спорты. Ракетбол – ішкі немесе сыртқы алаңда қуыс резеңке доппен ойналатын командалық спорт түрі. Жозеф Собек 1950 жылы қазіргі заманғы ракетбол спортын ойлап тапты, жылдамдық пен бақылауды арттыру үшін паддлболға ілмекті ракет қосты. Теннис пен бадминтон сияқты көптеген ракет спорт түрлерінен айырмашылығы, допты соғу үшін тор жоқ, ал сквоштан айырмашылығы, допты соғу үшін төменгі шектеу (алдыңғы қабырғаның төменгі жағындағы белгілі аймақ) жоқ. Сонымен қатар, алаңның қабырғалары, едені және төбесі заңды ойын алаңы болып табылады, алаңға арналған белгілі кедергілерден басқа. Ракетболда командадағы ойыншылар ракеткамен допты жерге соғып, оны қабырғаға тигізеді, ал қарсы команданың ойыншысы оны қайта қабырғаға соға алмайды. Бұл спорт көптеген елдерде танымал 40×20 американдық гандболға өте ұқсас. Сонымен қатар, ол 2016 жылға дейін ракетбол деп аталған британдық сквош 57 спортына да өте ұқсас (салыстыру үшін төменде қараңыз).
Racquetball is a racquet sport and a team sport played with a hollow rubber ball on an indoor or outdoor court. Joseph Sobek invented the modern sport of racquetball in 1950, adding a stringed racquet to paddleball in order to increase velocity and control. Unlike most racquet sports, such as tennis and badminton, there is no net to hit the ball over, and, unlike squash, no tin (out of bounds area at the bottom of front wall) to hit the ball above. Also, the court's walls, floor, and ceiling are legal playing surfaces, with the exception of court specific designated hinders being out of bounds. Racquetball is played between various players on a team who try to bounce the ball with the racquet onto the ground so it hits the wall, so that an opposing team’s player cannot bounce it back to the wall. The sport is very similar to 40×20 American handball, which is played in many countries. It is also very similar to the British sport Squash 57, which was called racketball before 2016 (see below for a comparison).
Тарих
Джо Собек Гринвич, Коннектикут штатындағы YMCA-да ракетбол спортын ойлап тапқанмен, оған ат қоймаған. Кәсіби теннис және американдық гандбол ойыншысы болған Собек, оңай үйреніп, ойналатын, қарқынды спорт түрін іздеді. Ол алғашқы жіппен тартылған ракетканы жасады, сквош, гандбол және паддбол ережелеріне негізделген ережелер жиынтығын құрады және ойынына паддл-ракеткалар деп ат қойды. 1952 жылдың ақпан айында Собек Ұлттық Паддл-Ракеткалар Ассоциациясын (NPRA) құрды, ережелерді қалыптастырды және ережелерді кітапша түрінде басып шығарды. Жаңа спорт тез қабылданып, Собектің оны үздіксіз насихаттауы арқасында танымал болды; елдегі YMCA және еврей қауымдық орталықтарындағы 40,000-ға жуық гандбол алаңдарының болуы оған көмектесті, онда ракетбол ойнауға болады. 1969 жылы АҚШ Гандбол Ассоциациясының (USHA) президенті және негізін қалаушы Роберт У. Кендлердің көмегімен Халықаралық Ракетбол Ассоциациясы (IRA) құрылды, оның атын кәсіби теннисші Боб МакИнерни қойды. Сол жылы IRA ұлттық чемпионатты NPRA-дан алды. 1973 жылы IRA директорлар кеңесімен туындаған дауға байланысты Кендлер Ұлттық Ракетбол Клубын (NRC) құрды, ол 1970 жылдары жетекші кәсіби турға айналды. 1970 жылдары NRC және IRA екеуі де «Әуесқой» және «Кәсіби» турнирлер ұсынды, бірақ 1970 жылдардың соңында NRC кәсіби ойынға, ал IRA әуесқойларға бағытталды және АҚШ Олимпиада комитеті спорттың ресми Ұлттық Басқару Органы (NGB) ретінде мойындады. IRA Халықаралық Ракетбол Федерациясының (IRF) негізін қалаушы мүшесі болды. Соңында IRA Америкалық Әуесқой Ракетбол Ассоциациясына (AARA) айналды; 1995 жылдың соңында ол өзін Америка Құрама Штаттарының Ракетбол Ассоциациясы (USRA) деп атады. 2003 жылы USRA тағы да өзінің атын АҚШ Ракетболы (USAR) деп өзгертті, ракетбол Олимпиадалық спорт түрі болмаса да, басқа Олимпиадалық спорт ассоциацияларын бейнелеу үшін. Кендлер ACE басылымын қолданып, гандбол және ракетболды насихаттады. 1970 жылдары басталған және сол онжылдықтың фитнес бумының көмегімен спорттың танымалдылығы 1974 жылға қарай шамамен 3,1 миллион ойыншыға дейін өсті. Сұраныстың артуына байланысты ракетбол клубтары мен корттары құрылып, салынды, ал спорттық тауарлар өндірушілері ракетболға арналған арнайы жабдықтар шығара бастады. Бұл өсім 1980 жылдардың басына дейін жалғасты, бірақ онжылдықтың соңында ракетбол клубтары кең клиенттерге қызмет көрсету үшін фитнес-клубтарға айналды, оларға аэробика сабақтары мен дене шынықтыру және бодибилдинг жабдықтары қосылды. Содан бері ойыншылардың саны тұрақты, шамамен 5,6 миллионға жетеді. NRC және Кендлер кәсіби ракетболдың алғашқы өсу кезеңдерінде үстемдік құрды, бірақ 1982 жылы оның қайтысынан кейін ұйым банкротқа ұшырады және кәсіби ерлер турнирлері күйреп қалды. 1980 жылдары бірнеше кәсіби басқару органдары ерлер турнирін басқарды, ал әйелдер сол кезеңде өздерінің кәсіби турнирін ұйымдастырды. Соңында, 1988 жылдың күзінде турдың күйреуінен кейін Орегон штатының президенті және танымал турнир ұйымдастырушысы Хэнк Маркус Халықаралық Ракетбол Турын (IRT) құрды, ол бүгінгі күнге дейін ерлердің кәсіби санкциялайтын негізгі органы болып табылады. Әйелдердің про-турлары бірнеше атаулармен белгілі болды, бірақ қазіргі уақытта Әйелдер Кәсіби Ракетбол Туры (LPRT) деп аталады және USAR, IRT және басқа да санкциялайтын органдармен маркетингтік серіктестіктерге ие.
Ұлыбритания
1976 жылы Иан Д. В. Райт АҚШ ракетболына негізделіп, ракетбол спортын құрды. Британдық ракетбол 32 фут (10 м) ұзындығы және 21 фут (6 м) ені бар сквош кортында ойналады – бұл АҚШ ракетбол кортынан 2 метр қысқа және 1 метр енірек, ал доп американдық ракетбол допынан кіші және аз динамикалық. Ракетболда төбе шекарадан тыс. Ракетбол сервисі еденге секіріп, содан кейін ракеткамен ойнатылады. Есептеу жүйесі сквош сияқты, 11 ұпайға дейін раллилік ұпайлар бойынша жүзеге асырылады. Британдық ракетбол қауымдастығы 1984 жылдың 13 ақпанында құрылды және 1984 жылдың 30 қазанында Англия спорт кеңесімен спорттың басқарушы органы ретінде бекітілді. Тұңғыш Ұлттық ракетбол чемпионаты 1984 жылдың 1 желтоқсанында Лондонда өтті. Қазіргі уақытта бұл спорт сквош ойналатын елдерде, сондай-ақ Австралия, Бермуда, Франция, Германия, Малайзия, Нидерланды, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка, Аргентина, Ирландия және Швецияда танымал. Қазіргі уақытта ракетбол Солтүстік Американың кейбір аймақтарында да ойналады. 1988 жылы Британдық ракетбол қауымдастығы Скуош ракеткалары қауымдастығымен бірікті. Англия Скуош және Ракетбол қазірде Спорт Англиясымен сквош және ракетбол спорттарының ұлттық басқарушы органы ретінде мойындалды. Қазіргі уақытта Ұлыбританияда 8 турнирден тұратын, ұлттық рейтингтің негізін құрайтын және Эджбастон Приори клубында жыл сайын өткізілетін Ұлттық ракетбол чемпионаты бар. 2016 жылы Әлемдік сквош федерациясы ракетболдың халықаралық «қайта брендтеуін» Squash 57 деп жариялады, мұндағы 57 саны доптың диаметрін көрсетеді, бұл оның «сквош ракеткалары» отбасына жататындығын және АҚШ ракетболынан ерекшеленетіндігін көрсету үшін жасалды.
Басқару органдары
Халықаралық ракетбол федерациясы (IRF) ракетболдан әлем чемпионатын басқарады, ол алғаш рет 1981 жылы бірінші Дүниежүзілік ойындармен бірге өткізілді. Екінші әлем чемпионаты 1984 жылы өтті, содан бері екі жылда бір рет тамыз айында өткізіліп келеді. АҚШ-тың ойыншылары әлем чемпионаттарында ең көп жүлде алды. IRF жыл сайын қазан айының соңында немесе қараша айының басында-ортасында өтетін жасөспірімдер арасындағы ракетболдан әлем чемпионатын, сондай-ақ 35 жасқа толған және одан үлкен ойыншылар үшін жыл сайынғы ересектер арасындағы ракетболдан әлем чемпионатын ұйымдастырады. Бұл спорт түрі Америкада өте танымал, осы себепті ракетбол 1995, 1999, 2003, 2011, 2015 және Лима 2019 жылғы Панамерикалық ойындар бағдарламасына қосылды. 2023 жылы Сантьягода да ойындарға қатысады. Ракетбол бес рет Дүниежүзілік ойындарға енгізілді: 1981, 1989, 1993, 2009 және 2013 жылдары, және 2022 жылғы бағдарламаға да кірді. Ракетболда ерлер мен әйелдер арасында кәсіби ұйымдар бар. Халықаралық ракетбол туры (IRT) – ерлердің кәсіби ұйымы, ал Әйелдердің кәсіби ракетбол туры (LPRT) – әйелдердің кәсіби ұйымы. Екеуі де 1980-ші жылдары құрылды.
Топтардың түстері
Ракетбол көк, жасыл, күлгін, қара, қызыл және қызғылт түстерде шығарылады, ал кейбіреулері нақты мақсаттар үшін (мысалы, сыртта және ішкі жағдайда ойнау үшін) жасалады, бірақ бұл айырмашылықтар ойын-сауық үшін аса маңызды емес. Жаңа бастағандарға Penn, Ektelon немесе Wilson фирмаларының көк доптарын пайдалану ұсынылады. Көк доп ең көп қолданылатын және орташа жылдамдық пен соққының дәлдігі үшін ең бейтарап доп болып табылады. Жасыл доптар көк доптарға ұқсас. АҚШ-та турнирлерде көк және жасыл доптар негізгі таңдау болып табылады. Кейде Халықаралық кәсіби ракетбол туры (IRT) ресми доп ретінде қызғылт Penn HD доптарын қолданады. Қара доп көбінесе ересек ойыншылар турнирлерінде қолданылады, себебі ол баяу қозғалып, ұзақ әрекеттерге мүмкіндік береді. Қызыл доп өндірістегі ең жылдам доп, және олар "Қызыл Эктеллон от шарлары" деп аталады. Бұл доп ауыррақ және ойынды жылдамдатуға мүмкіндік береді. Доптар кейде бұзылып, тіпті сынбаса да, уақыт өте келе серпілісін жоғалтады. Доптарды ұзақ сақтау үшін оларды бөлме температурасында ұстаған және қатты суықтан немесе ыстықтан сақтаған жөн, себебі бұл олардың тиімділігін төмендетіп, серпілісін жоғалтады.
Ережелер
Ойын беруден басталады. Беріс жасаушы ойыншы допты еденге бір рет соғып, тікелей алдыңғы қабырғаға бағыттауы керек, сонда доп қысқа сызықтан кейін жерге тиеді; әйтпесе, беру қателі деп есептеледі. Доп еденге тимес бұрын бір қабырғаға тие берілуі мүмкін, бірақ екі қабырғаға тиюіне болмайды; алдыңғы қабырғадан кейін (бірақ еденге тимес бұрын) екі қабырғаға тигізілсе, ол «үш қабырғаға беру» деп аталады және қателік болып саналады. Сондай-ақ, допты алдыңғы қабырғаға соғып, ол еденге тимес бұрын артқы қабырғаға қайтарылса, бұл ұзақ беру болып есептеліп, қателікке жатады. Басқа қателіктерге төбеге тигізілген беру кіреді, онда доп алдыңғы қабырғадан кейін төбеге жанасады, сондай-ақ, қабылдаушы ойыншы дайын болмағанда беру жасау. Бұған қоса, беруші доп қысқа сызықты басып өткенше беру алаңынан шығуға асығуға болмайды, әйтпесе бұл қателі беру болады. Егер беруші допты тікелей алдыңғы қабырғадан басқа кез келген бетке тигізсе, беруші бірден беру құқығын жоғалтады, ал бұл бірінші немесе екінші беру болғанына қарамастан. Доп қысқа сызықтың артына немесе қабылдау сызығынан өткеннен кейін ойынға қосылады және қарсылас ойыншы(лар) оны ойнауға құқылы. Әдетте, берушіге допты ойынға қосуға екі мүмкіндік беріледі (бірінші және екінші беру деп аталады), бірақ жоғары деңгейдегі жарыстарда берушіге бір ғана мүмкіндік беріледі (бір беру ережесі). Сәтті беруден кейін ойыншылар кезекпен допты алдыңғы қабырғаға соғады. Допты қайтаратын ойыншы оның еденге бір рет секіруіне немесе оны ұшып тұрғанда соғуына рұқсат етіледі. Алайда, допты қайтаратын ойыншы оны соққаннан кейін, ол еденге тимес бұрын алдыңғы қабырғаға тиеуі керек. Ойын барысындағы допқа қарама-қарсы, беру кезінде доп қажет болғанша көп қабырғаға, тіпті төбеге де тие берілуі мүмкін, бірақ ол еденге тимей алдыңғы қабырғаға жеткеніне көз жеткізілуі керек.
Нәрселеу
Егер сервер раллиде жеңіске жетсе, бір ұпай алады және сервисті жалғастырады. Егер қарсылас ойыншы раллиді жеңсе, ұпай есептелмейді, бірақ ол ойыншы сервисті өз қолына алады. Спортта әртүрлі есептеу әдістері қолданылған немесе қолданылуда. АҚШ-тың рекетбол әуесқойлар ережелері бойынша матчтар үш ойынның ең жақсысы ретінде өткізіледі, алғашқы екі ойын 15 ұпайға, қажет болған жағдайда үшінші ойын 11 ұпайға дейін ойналады. АҚШ рекетбол ережелері ойыншылардан екі ұпаймен жеңуді талап етпейді, сондықтан матч есебі 15–14, 14–15, 11–10 болуы мүмкін. Ракетбол Канада матчтары да үш ойындық форматта өтеді, екі ойын 15 ұпайға, тай-брейк 11 ұпайға дейін, бірақ жеңіске жету үшін кемінде екі ұпайдың артық болуы керек. 1981 жылдан 2017 жылға дейін IRT есебі бес ойынның ең жақсысы, 11 ұпайға дейін, жеңіске жету үшін екі ұпай айырмасы қажет болды. Алайда, 2017 жылдың желтоқсанында тур өз есептеу әдістерін сол кездегі USAR және IRF стандарттарына сәйкес ету үшін өзгертіп, стандартты екі ойын 15 ұпайға, тай-брейк 11 ұпайға дейін ауыстырғанын жариялады. Халықаралық рекетбол федерациясы (IRF) ұйымдастырған халықаралық жарыстар да 1981 жылдан (құрылғаннан бастап) 2022 жылға дейін екі ойын 15 ұпайға, тай-брейк 11 ұпайға дейін форматта өтті, содан кейін халықаралық жарыстар раллилік есептеу жүйесіне көшетіні туралы жарияланды. IRF жарыстары енді 5 ойынның ең жақсы 3-і 15 ұпайға дейін, соңғы ойыннан басқа, бір ұпаймен жеңіс, раллилік есептеу жүйесімен өтеді. Алайда, IRF дереу раллилік есептеу шегін өзгертіп, 2022 жылғы Әлем ойындары мен жасөспірімдер чемпионаты 5 ойынның 3-і 11 ұпайға дейін, екі ұпаймен жеңіспен өткізілетінін жариялады. IRF бұл өзгерістің себептерін былай түсіндірді: матчтардың ұзақтығы, жанкүйерлерді шатастыратын есептеу жүйесі және көбірек матчтар өткізу үшін жылдам ойындардың қажеттілігі. IRF-тің раллилік есептеуге көшуі NGB-ларда дереу әсер етті, өйткені USAR, Ракетбол Канада және басқа да NGB-лардағы IRF іріктеу турнирлерінің көпшілігі қазір IRF-тің раллилік есептеу ережелері бойынша өтеді.
Кедергілер
Ойынның ерекшелігіне байланысты, ойыншылар көбінесе қарсыластарының иеленгісі келетін кеңістікті басып алады. Бұл ойыншының қарсыласының допты ойнау мүмкіндігіне кедергі келтіруі мүмкін. Мұндай жағдайлар кедергі немесе жаза кедергісі деп аталады. Кедергі – ағымдағы есептің қайтадан басталуы (сервис беруші бірінші сервистен ойынды жалғастырады), ал жаза кедергісі болдырмауға болатын кедергі жасаған ойыншының есептен айырылуына әкеледі. Кедергінің бір түрі – экран, онда ойыншы қарсыласына жеткенге дейін допты көре алмайды. Кедергі мен жаза кедергісінің (немесе бұрынғы болдырмауға болатын кедергі) арасындағы айырмашылық – соңғы жағдайда ойыншы қарсыласының кедергісі салдарынан есепті жеңіп алу мүмкіндігінен айырылады, ал алғашқы жағдайда айырылған мүмкіндік әрине жеңіске жеткізбейді. Бұл айырмашылық көбінесе төрешінің (бар болса) шешімімен анықталады. Сонымен қатар, "алаңға" кедергі келтіру де бар, онда ойын алаңының бір бөлігі доптың дұрыс секіруіне кедергі келтіреді. Көбінесе бұл есік жақтауы немесе (ішке енгізілген) тұтқасы, немесе едендегі немесе қабырғадағы ақаулар болады. Мұндай жағдайда есеп қайтадан беріледі.
Ойынның түрлері
Ракетбол ойынын екі, үш немесе төрт ойыншы ойнай алады, көбінесе жеке немесе қос матчтар өткізіледі. Екі ойыншының ойыны жеке ойын немесе "бірге-бірге" (бірге қарсы бір ойыншы) деп аталады, ал төрт ойыншының ойыны екі жұптың бір-біріне қарсы ойыны (екіге қарсы екі ойыншы) болып табылады. Турнирлерде жеке, қос немесе екеуі де ұйымдастырылуы мүмкін. Үш ойыншылы ойындар көбінесе "Қырқыш" деп аталады, кейде "Темір адам" деп те айтылады (бүкіл ойынға екеуге қарсы біреу), онда әр ойыншы кезекпен қалған екеуіне беру жасайды, ал олар беруші ойыншыға қарсы команда болып ойнайды. Тағы бір үш ойыншылы ойын – "Калифорния", "Ішке кіру-Шығу" немесе "Алаңның патшасы", онда ойын 1-ге қарсы 1 болып өтеді, ал үшінші ойыншы алаңның артқы жағында ойнамайды, қалған екеуі ралли ойнайды; раллиде жеңген ойыншы осыдан кейін отырған ойыншыға беру жасайды, ал раллиде жеңілген ойыншы алаңнан шығып кетеді. Үш ойыншылы ойынның тағы бір түрі – "Жетілік", онда бір ойыншы екі ойыншыдан құралған командаға қарсы ойнайды, ойын жеті ұпайға дейін өтеді; егер екі ойыншыдан құралған команда бірінші болып жеті ұпайға жетсе, ойын аяқталады, бірақ егер жеке ойыншы бірінші болып жеті ұпайға жетсе, ойын 14 ұпайға дейін жалғасады; егер жеке ойыншы қайтадан бірінші болып 14 ұпайға жетсе, ойын 21 ұпайға дейін жалғасады, онда ойын жеке ойыншы немесе екі ойыншыдан құралған команданың бірінші болып 21 ұпайға жетуіне қарамастан аяқталады.
Қызмет
Сервистің стилі ойыншыдан ойыншыға күрт өзгереді. Жалпы, олар екі түрге бөлінеді: шабуылдық және қорғаныс. Көптеген ойыншылар бірінші серу үшін шабуылдық серуді, ал екінші серуді соғу қажет болғанда қорғаныс серуді пайдаланады. Шабуылдық серулердің ең көп таралғаны – драйв. Бұл серудің мақсаты – допты төмен және жылдам екі артқы бұрышқа қарай жіберу, одан соң екі қабырғаға немесе артқы қабырғаға тиедінше екі рет секіруі. Егер қарсылас драйв серуіне бейімделсе, сервер түрлі жам серулерін қолданады. Жам серуі – бұл қарсыласты қиын бұрыштар мен сирек қолданылатын ойын алаңы арқылы тепе-теңдігінен шығаруға тырысатын шабуылдық серу. Ең көп таралған жам серуі – Z серуі, ол алдыңғы қабырғаға жақын, бүйір қабырғаға тиеді. Доп жылдам бүйір қабырғадан секіріп, еденге, содан кейін шамамен 30–35 фут қашықтықтағы қарсы бүйір қабырғаға тиеді. Сервер Z серуіне қандай айналыс бергеніне байланысты, нәтижесіндегі соққы болжаусыз және қайтару қиын болуы мүмкін. Бүйірлік айналыс допты артқы қабырғаға параллель секіруге мәжбүрлеуі мүмкін. Пинч серуі драйв серуіне ұқсас; алайда, доп сервистік алапқа өте төмен және жақын қабырғаға тиеді. Дұрыс айналыс болғанда, доптың секіруі аз болады және оны қайтару қиын. Сәтті серу қысқа сызықтан бұрын бүйір қабырғаға тиіп, қысқа сызықтан кейін еденге түсуі мүмкін. Егер ойыншы бірінші серуде қателік жасаса, ол әдетте қорғаныс серуін соғады. Қорғаныс серулері көбінесе эйс ала алмайды, бірақ олар қарсыластың әлсіз қайтарымын жасауға арналған, осылайша серверге ұпай алуға мүмкіндік береді. Көптеген қорғаныс серулері – түрлі лоб серулері. Қарапайым лоб серуі – бұл екі артқы бұрыштың кез келгеніне ұзын, биік аркамен соққы берілген доп. Мақсат – допты артқы қабырғаға мүмкіндігінше жақын жерге түсіру, қарсыластың қатты қайтарым жасауына тыйым салу. Жүнк лоб көлбеу аркамен төмен түсіп, нүктелі сызық пен артқы қабырғаның арасындағы жақ қабырғаға жақын жерге түседі. Бұл серу қарсыласты оңай жеңіске жете аламыз деп алдауға арналған. Алайда, доп терең аймақта болғандықтан, ол серверді шабуылға дайындауға көмектеседі.
Шабуылға арналған ұрыстар
Тура соққылар әдетте алдыңғы қабырғаға мүмкіндігінше төмен соққы беру үшін жасалады. Егер доп алдыңғы қабырғаға соншалықты төмен тисе, ол сервис сызығына жеткенше екі рет секіріп кетсе, онда бұл "өлтіру соққысы" деп аталады. Тура соққылар көбінесе қарсыластың жетпейтін жеріне соққы беру мақсатымен орындалады. Қарсыластың қайтара алмайтын жеріне жасалған тура соққылар "сызық бойы" және "алып жүру соққысы" деп аталады. Көбінесе, "өлтіру соққылары" доп алдыңғы қабырғаға қарай жылжып келе жатқанда артқы қабырғаға жақын қайтарылады. "Қысым" және "шалақ" соққылары – бұл алдыңғы қабырғаға тимес бұрын бүйір қабырғаға тиетін соққылар. Бұл көбінесе допты екі рет жылдам секіріп, ойынды аяқтауға мүмкіндік береді. "Қысым" соққылары әдетте алдыңғы қабырғаға қарай, одан бірнеше сантиметр қашықтықта соғылады. "Шалақ" соққысы – бұл соққының артқы бөлігіне тиетін, соққыны ұзартатын соққы. Ол көбінесе ерекше дыбыс шығарады. "Шалақтың" артықшылығы, болжамсыз бұрыштан басқа, қарсыласты алға жылжу және артқа қалу арасындағы тартысқа түсіруі. "Қысым" соққылары алдыңғы немесе кері болып жіктеледі. Оң жақтан ойнайтын ойыншы оң жақ бұрышқа форхендпен соққы берсе, ол алдыңғы жақтан "қысым" соққысын орындайды. Оң жақтан ойнайтын ойыншы сол жақ бұрышқа соққы берсе, ол кері "қысым" соққысын орындайды. Оң жақтан ойнайтын ойыншы сол жақ бұрышқа кері форхендпен соққы береді және оң жақ бұрышқа кері екі "қысым" соққысын орындайды. Сол жақтан ойнайтын ойыншы үшін бәрі керісінше. "Динк" – бұл ойынды аяқтауға арналған тағы бір тиімді шабуылдық соққы. Бұл соққы алдыңғы қабырғаға өте төмен және өте жұмсақ соғылады, осылайша қарсылас жеткенше екі рет секіріп кетеді. "Динк" соққысы қарсылас корттың терең бөлігінде тұрғанда тиімді. Тағы бір маңызды соққы түрі – "Z" соққысы. Бұл соққы қарсыласты шатастыруға және шаршатуға тиімді. "Z" соққысын орындау үшін, допты бүйір қабырғаға қатты және жоғары соққылап, оның алдыңғы қабырғаға, содан кейін екінші бүйір қабырғаға, содан кейін бастапқы бүйір қабырғаға қайта соғылуын қамтамасыз ету керек. Дұрыс орындалса, доптың траекториясы Z әрпіндей болады. Бұл соққы қарсыластың ойынды болжауын қиындатады. Дұрыс орындалса, "Z" соққысы соңғы секіруде допқа айналу береді, осылайша ол екінші қабырғаға перпендикуляр секіріп, артқы қабырғаға параллель түседі, қаншалықты жақын болса, соншалықты жақсы. Бұл "Z" соққысын қайтаруды өте қиын етеді.
Қорғауды қорғау
Қорғаныс атулары – бұл алдыңғы қабырғаға төмен қайтарылмайтын атулар деп анықталады. Төбеге тигізілетін доп – негізгі қорғаныс атуы болып табылады. Бұл ату алдыңғы қабырғаның үстіндегі төбеге тиеді. Доп алдыңғы алаңға бір рет секіріп, содан кейін жоғары доғамен артқы қабырғаға мүмкіндігінше жақын және тік бұрышпен жетіп келгені жөн. Көбінесе бұл доп бұрышқа бағытталады, бұл қарсыластың кері соққы беруін қиындатады, себебі ол ракетканы толық айналдыра алмайды. Дегенмен, егер доп артқы қабырғадан тым алыс немесе тым жақын жерге түсетін болса, қарсыласына допты бірден ұрып беруге мүмкіндік туындайды. Тағы бір қорғаныс атуы – жоғары Z атуы. Қорғаныс ойыншысы алдыңғы қабырғаға жақын болғанда қолданылады, жоғары Z атуы он фут не одан да биікке көтеріліп, алдыңғы қабырғаның бұрышына бағытталады. Доп содан кейін бүйірлік қабырғадан секіріп, қарсы жаққа дейін барады, көбінесе қарсыластың үстінен өтіп, бүйірлік қабырғаға айналып соғылады. Бұл айналу доптың қарсы қабырғадан дерлік тік бұрышпен ұшып кетуіне себеп болады. Бұл тәжірибесіз қарсыластарды шатастыруы мүмкін, бірақ ең маңыздысы, егер доп артқы қабырғаға өте жақын және параллель болса, кері соққы беруді қиындатады. "Әлемді айналдыру" немесе "3 қабырға" қорғаныс атуы – бұл қысқа соққы сияқты, бірақ қабырғаға жоғары, төбеге қарай бағытталады. Ол жоғары траекториямен алаңды айналып өтеді және төбеге тигізуге балама болып табылады. Басқа екі қорғаныс атуы да қолданылады, бірақ олар тиімділігі төмен. Егер қорғаныс ойыншысы артқы алаңда болса, бірақ қорғаныс емес соққы үшін дұрыс позицияға тұра алмаса, допты артқы қабырғадан соғуы мүмкін. Доп көбінесе күшсіз қайтарылады және оңай қайтарылады. "Әлемді айналдыру" соққысы алдымен бүйірлік қабырғаға жоғары соғылады, содан кейін доп алдыңғы қабырғаға, одан кейін екінші бүйірлік қабырғаға тиеді, нәтижесінде алаңды айналып өтеді. Оны оңай тоқтатуға болады және қазіргі уақытта сирек қолданылады.
Стратегия
Ракетболдың негізгі стратегиясы – алаңның ортасын, немесе үзіліс-сызықтың артын бақылау. Бұл ойыншыға алаңның кез келген бөлігіне мүмкіндігінше жылдам қозғалуға және қорғану қиын ашық алаңдарды азайтуға мүмкіндік береді. Соққыдан кейін ойыншылар дереу ортаға қайтуы керек. Мұның керісі – ойыншының қозғалысын шектейтін және қарсыласына ашық алаң беретін қабырғаға жақын болу. Маңызды тактикаларға қарсыластың қозғалысын бақылау үшін жанама қарау арқылы оның соққысын болжау, қарсыластың әдеттегі қайтарымдарын білу және өзінің соққыларында болжамды болмау кіреді. Басқа да стратегияларға қайтарылған допты алдыңғы қабырғаға мүмкіндігінше төмен ұстау, допты жылдам қоздыру (қарсыластың реакция уақытын қысқарту) және лобтар, көлденең соққылар мен қысқа соққылар арқылы қарсыласты орталық алаңнан алыс ұстау жатады.
АҚШ ашық чемпионаты
Жыл сайын қазан айында өткізілетін АҚШ Ашық чемпионаты – ракетболдан ең беделді кәсіби жарыс. Алғаш рет 1996 жылы ұйымдастырылған АҚШ Ашық чемпионаты 2010 жылға дейін Теннесси штатының Мемфис қаласында өтті, содан кейін Миннеаполис, Миннесота штатына көшірілді. Ерлер арасында Кане Васеленчук (Канада) ең көп АҚШ Ашық чемпионатының титулын жеңіп алды – он үш рет, одан кейін Садси Мончик (АҚШ) – төрт рет жеңіске жетті. Джейсон Маннино (АҚШ) және Клифф Суэйн (АҚШ) екеуі де екі реттен жеңіп алды, ал Рокки Карсон (АҚШ) бір рет жеңімпаз атанды. Әйелдер арасында Паола Лонгория (Мексика) бес рет АҚШ Ашық чемпионатының титулын жеңіп алып, ең көп жеңіске жеткен, Ронда Раджсич (АҚШ) төрт рет жеңіске жетті, бұл Кристи Ван Хис (Канада) көрсеткен үш реттен бір артық. Мишель Гулд (АҚШ), Шерил Гудинас (АҚШ) және Джеки Параисо (АҚШ) әрқайсысы екі рет АҚШ Ашық чемпионатының титулын жеңіп алды. Керри Вахтэл (АҚШ) бір рет жеңімпаз атанды.
Басқа чемпионаттар
Ракетбол Пан Америка ойындарының, Дүниежүзілік ойындардың және Орталық Америка мен Кариб теңізі елдерінің ойындарының бағдарламасына кіреді. Сонымен қатар, Халықаралық ракетбол федерациясының аймақтық ұйымдары өздерінің құрлық чемпионаттарын өткізеді: Азия чемпионаты, Еуропа чемпионаты және Пан Америка чемпионаты.
Ракетболмен салыстыру
Ракетбол 1976 жылы ракетбол үлгісінде құрылған британдық "ракетбол" спортына өте ұқсас. Басты айырмашылықтар: британдық доп кішкентай, тығыз және секіруі аз; британдық спорт алаңы сквош алаңынан едәуір қысқа және сәл кең; сондай-ақ британдық ойындағы төбе алаңнан тыс саналады. Ракетбол алаңының ені 20 фут, биіктігі 20 фут, ұзындығы 40 фут, ал сквош алаңы ракетбол алаңынан биіктігі мен ұзындығы бойынша сәл кіші, ені 21 фут, биіктігі 15 фут, ұзындығы 32 фут.