Кіріспе

Батурст қаласы (/b//æ//t//ər//s//t/) – Нью-Брансуик провинциясының солтүстігінде орналасқан қала. 2021 жылғы санақ бойынша халқы 12 157 адамды құрайды және Канада Статистика бюросы анықтаған Нью-Брансуиктегі төртінші ірі қалалық аймақ болып табылады, оның халқы 31 387 адамды құрайды. Батурст қаласы Неписигуит шығанағына, Шалеур шығанағының бір бөлігіне қарап тұрады және Неписигуит өзенінің құйып кіретін жерінде орналасқан. 2023 жылдың 1 қаңтарында Батурст, Батерст, Биг Ривер, Нью-Бэндон Салмон Бич және Солтүстік Тетагуш ауылдық округтерінің бір бөлігін қосып алды. Қосылған аумақтардағы елді мекендердің атаулары әлі де мекенжайлар үшін қолданылады. 2023 жылғы жергілікті басқару реформаларына байланысты жаңартылған санақ деректері әлі жарияланбаған.

География

Батерст Неписигуит шығанағында, Калеур шығанағының бір бөлігінде, төрт өзеннің құйылатын жерінде орналасқан: Неписигуит өзені, Орта өзені, Кішкентай өзені және Тетагуш өзені. Карон Пойнт және Алстон Пойнт есімді екі тілше портты қоршап тұрады. Югалл жағажай паркі қаланың солтүстігінде жатыр. Батерст Далхаузиден оңтүстікке қарай 90 шақырым, ал Мирамичиден солтүстікке қарай 90 шақырым қашықтықта орналасқан. Батерст қаласының қоқыс жинау орталығы қаланың оңтүстігінде, Аллардвиллде орналасқан. Chaleur өңірлік қызмет комиссиясымен ұсынылатын Red Pine атты қатты тұрмыстық қалдықтарды қабылдау орталығы Батерст қаласынан өзге, Солтүстік-Шығыс Нью-Брансуик аймағындағы барлық муниципалитеттерге қызмет көрсетеді. Қаланың сарқынды суларды тазарту станциясы порт ішінде, Риверсайд Драйвтың солтүстік жағында, «Канадалық шина» дүкенінің артында орналасқан. Қала суы Орта өзенінен алынады. Батерст портының маңындағы бірнеше тұзды батпақтарда Chaleur шығанағына ғана тән бауыршақ – теңіз сақинасы (Maritime Ringlet) шілде айының соңынан тамыз айының соңына дейін ұшып жүреді.

Көрікті жерлер

La Promenade Waterfront – дүкендер, өнер галереялары, бутиктер, келушілер ақпарат орталығы және жыл бойы түрлі шаралар өткізілетін ашық павильоннан тұрады. Неписигуит шығанағына нұсқаумен жағажайлар бар. Югалл жағажай саябағында жүзуге, волейбол ойнауға және желкенмен сырғанауға болады. Батурст маринасы да жағажайдың жанында орналасқан. Батерст қаласында екі гольф алаңы бар. Батерст қонақжайлық күндері – жас және ересектерге арналған көптеген іс-шараларды қамтитын бір апталық фестиваль. Онда төрт күн концерттер өтеді, онда классикалық рок, акадия және теңіз музыкасы орындалады. Батерст камералық музыка фестивалі – Канада мен басқа елдерден келген 30-дан астам жас музыканттар мен композиторлар қатысатын жылдық бір апталық классикалық музыка фестивалі. Ол қоғамда классикалық музыкаға құрмет пен қажеттілікті арттыру мақсатымен құрылған. Батерст – Квебек теңіздік жастар хоккей лигасының «Акаде–Батерст Титаны» командасының үйі. Батерст Шығыс Канада баскетбол лигасының «Батерст аюлары» командасының да үйі.

Үкімет және саясат

Батерст қаласында әкім-кеңесшілік басқару жүйесі бар, онда 7 кеңесші жалпы сайлау арқылы тағайындалады. Сайлаулар 2004 жылдан бері Нью-Брансуиктегі барлық жергілікті басқару органдары сияқты төрт жылда бір рет мамыр айында өтеді. Қала әкімі Фонгеми 4 үміткердің ішінде 3,064 дауыспен жеңіске жетті; екінші үміткер 1,831 дауыс жинады. 2016 жылы 21 кандидат өзін сайлауға түсірді. Сайлауға қажетті ең төменгі дауыс саны 2,347 болды. Кеңесші Стьвер қала әкімінен көп дауыс алды, ал Шила Роджерс 2016 жылдың мамыр айында сайланды. École Secondaire Népisiguit (ESN): ESN-де 9-12 сыныптар француз тілінде оқытылады. Мектеп округі әкімшілік тұрғысынан «Франкофондық Солтүстік-Шығыс 4-ші ауданы» деп белгіленеді, ал Дэнни Комоу 2016 жылдың мамырында оған сайланды.

Қасқыр кемесі туралы аңыз

Халеур шығанағы екі ғасырдан астам уақытқа сонатын, көрініс кеме туралы аңызбен танымал. Әңгімеге сәйкес, қаланың солтүстігіндегі суларда, мүмкін Рестигуш шайқасы кезінде, желкенді кеме өртенген және кейбір ауа райы мен жарық жағдайында оның әуесі мен экипажының көрінісі бүгінгі күнге дейін су бетінде көрінеді. Бірқатар адамдар бұл Рестигуш шайқасынан қалған әуе кеме деп санайды, ал енді біреулері оның себебін жылу толқындары, шағылысулар немесе көріністерге байланысты деп түсіндіреді. Қаланың ескі құттықтау тақтасында зәкір ұстаған әуе мен екі қауіпті теңізшінің суреті бейнеленген.

Климат

Жағалауда орналасқандығына қарамастан, Батерст ылғалды континенттік климатқа (Кёппен климаттық жіктелуі Dfb) ие, онда температураның айтарлықтай маусымдық өзгеруі байқалады. Жазда ауа-райы жылы әрі ылғалды. Қыста көбінесе суық, желді және қар жауады. Көктем мен күзде ауа-райы салқыннан жылыға дейін өзгереді. Күзде "үнді жазы" деп аталатын кейінгі жылу толқындары жиі болады. Қыс айларында қар әдетте желтоқсаннан сәуірге дейін жерде жатады. Батерст қаласындағы ең жоғары температура 2003 жылдың 27 маусымында тіркелген.

Тарих

Батерст Еуропалықтар қоныстанғанға дейін жыл сайынғы Микмак жазғы жағалау қауымы Неписигуиттің орналасқан жері болған. Еуропалықтар алғаш рет 1534 жылы Жак Картье осы теңізге ат қойған кезде Баи-де-Шалер жағалауына жеткен. Франциядан келген алғашқы қоныс салушылар 17 ғасырда Акадия колониясының бір бөлігіне айналған аймаққа келді. 1607 жылы Самуэль де Шамплен Мирамичиге келді, ал француз Баск елінен шыққан Жан Жак Эноға 1638 жылы кейін Альстон Пойнт деп аталған портың оңтүстік-шығыс бөлігінде иелік берілді. Уильям Фрэнсис Ганонның Батерст портының картасында Николас Денистің және Гобиннің иелігі көрсетілген. Николас Денис 1688 жылы қайтыс болғаннан бастап, 1713 жылғы Утрехт шартына дейін (сол арқылы Людовик XIV Акадия аумағын Ұлыбритания патшайымы Аннаға өткізген) аймақ туралы көп мәлімет жоқ. Неписигуит өзені шығанақ ретінде көрсетілгенімен, 1744 жылғы британдық картада ол белгіленбеген, бірақ 1755 жылы Томас Джеффрис «Ниписики өзені» мен «Ниписигит шығанағын» суреттеген. Тарихшылар 1760 жылғы маусымдағы Рестигуш шайқасын (Жеті жылдық соғыстың соңғы оқиғаларының бірі) Баи-де-Шалерде және Nouvelle France колониясының жойылуымен байланысты басқа да оқиғаларды атап көрсетеді. Губернатор Мюррейден рұқсат алған саудагер Гамалиел Сметхерсттің сөзіне сүйенсек, 1761 жылғы қазан айының соңында британдықтар Неписигуит бассейні мен Каракеттен қалған шашыраңқы акадиялықтарды көшіруге тырысқан. 1763 жылғы Париж шарты бойынша Акадияның осы бөлігі британдықтардың бақылауына өткеннен кейін, аймаққа көптеген ағылшын және шотланд қоныс салушылары келді, олар аймақтың табиғи ресурстарын пайдалануға құштар болды. Кейбір жерлер патшаның қарулы күштеріндегі жақсы және адал қызметтері үшін сыйлық ретінде берілді: мысалы, Корольдік теңіз жаяу әскерінің капитаны Артур Гоулдқа 1784 жылғы 9 қыркүйекте Неписигуит өзенінің аузының екі жағында 2000 акр жер берілді, қазіргі кезде бұл жер Шығыс Батерст деп белгілі.

Экономика

Батерст кен лагері шамамен 50 жыл бойы аймақтық экономикаға көптеген жұмыс орындарын ұсынып келді. Брансуик кеніші 2013 жылдың сәуірінде жабылды. Соның салдарынан 2013 жылдың наурызында Солтүстік Нью-Брансуиктегі жұмыссыздық 20%-дан асты. Батерст Канаданың Ұлттық темір жолы желісінде орналасқан және оның станциясы бар. Via Rail екі бағытта да сәрсенбі, жұма және жексенбі күндері жолаушылар тасымалын жүзеге асырады. Экономика негізінен тау-кен өндірісі, балық шаруашылығы және орман шаруашылығына бағытталған. Басқа салалар: туризм, колл-орталықтар, өндіріс, провинциялық және федералды үкімет. Қаланың ең ірі жұмыс берушісі – қызмет көрсету секторы. Қалаға бір денсаулық сақтау мекемесі – Шалеур аймақтық ауруханасы қызмет көрсетеді. Канадалық салық қызметінің және Канадалық көлік министрлігінің теңіз қауіпсіздігі қызметінің өңірлік орталығы ескі қала орталығында орналасқан. Батерст маринасы шағын кемелер үшін ресми кіру порты ретінде тіркелген. Ол міндетті пилотаж аймасы емес. Порт басқару құқығы 2003 жылдың ақпанында жеке консорциумға берілді, ал 2006 жылдың 21 қыркүйегінде порт провинцияның Солтүстік жағалауындағы басқа порттармен бірге Канада теңіз заңынан шығарылды, олар сол кезде пайдаланылмай қалған болатын. Батерст Беллдуна терең су портынан оңтүстікке қарай 50 км қашықтықта орналасқан, онда мұнай резервуарлары паркі және көмірмен жұмыс істейтін электр станциясы орналасқан. 2010 жылдың 17 желтоқсанында көрік зауытын кеңейту жобасына қатысты экологиялық саралау қажеттігі анықталды, себебі Атлантикалық Канаданың мүмкіндіктері агенттігі жоба иесіне қаржылық көмек көрсетуді қарастырып отырды. Жобаға шамамен 297 шаршы метрлік кеңейтім салу кіреді, ол қазіргі 372 шаршы метрлік ғимаратқа қосылады. Батерст әуежайы жалпы авиация рейстерін қабылдайды. Smurfit Stone қағаз фабрикасы (бұрынғы Power Corporation of Canada империясының бір бөлігі) 2009 жылы жұмысын тоқтатты және қазірде бұзылып жатыр. 225 акрлық өнеркәсіптік дауылды жер 2010 жылдың қаңтарында Green Investment Group серіктестеріне сатылды. Олардың мақсаты – Батерст аймағы мен Солтүстік Нью-Брансуикті дамытатын инновациялық, баламалы энергия жобаларын құру. Жоспарда энергия өндіруге, баламалы отынға және қалдықтарды энергияға айналдыруға бағытталған технологияларды пайдаланатын компанияларды тарту көзделген. 2015 жылдың шілдесіне қарай мүлік қаланың қауіпті және көріксіз үй-жайлар туралы ережесін бұзды, бірақ иесі елден тыс жерде тұрады және қаладан соңғы ескерту алғаннан кейін де мүлікпен айналысуға дайын емес еді. 2015 жылдың шілдесіне қарай бұрынғы диірмен орнына байланысты 1 миллион долларға жуық салық және қоршаған ортаны қалпына келтіру шығындары жинақталды. GDF Suez компаниясы Батерсттен батысқа қарай 70 км қашықтықта орналасқан Caribou Wind Park энергия фермасын NB Power компаниясымен жасалған электр қуатын сатып алу келісімі аясында 100 МВт номиналды қуатымен басқарады.