Кіріспе

Кэмпбеллтон – Канаданың Нью-Брансуик провинциясының Рестигуш округіндегі қала. Квебектің Пуант-а-ла-Круасына қарсы Рестигуш өзенінің оңтүстік жағалауында орналасқан Кэмпбеллтон 1889 жылы ресми түрде құрылып, 1958 жылы қала мәртебесіне ие болды. Орман шаруашылығы және туризм аймақтық экономиканың маңызды салалары болып табылады, ал Кэмпбеллтон қауымындағы Атолвиллдегі қағаз целлюлоза зауыты аймақтағы ең ірі жұмыс беруші болып есептеледі. Туризм "саласының" бір бөлігі ретінде, Атлантикалық лососьты іздейтін бай спорт балықшылары әр жазда көркем Рестигуш аңғарына келеді. Аймақта жыл сайын көп қар жауады. Sugarloaf провинциялық паркіндегі альпілік және скандинавиялық шаңғы трассалары келушілер мен жергілікті тұрғындар үшін қысқы демалысқа мүмкіндік береді. Кэмпбеллтон сонымен қатар жергілікті сауда және қызмет көрсету орталығы болып табылады. 2023 жылдың 1 қаңтарында Кэмпбеллтон Атолвилл және Тайд-Хед ауылдарымен, Гленко жергілікті қызмет көрсету ауданымен (LSD) және тағы төрт LSD-нің бөліктерімен біріктірілді. Қосылған қауымдастықтардың атаулары ресми түрде қолданылады.

Тарих

Қазіргі қаланың айналасындағы аймақты француздар шамамен 1700 жылы Мигмактармен балық аулау және тері саудасына негізделген сауда бекетімен қоныстанды. 1758 жылы Луибурдың капитуляциясы нәтижесінде Иль-Сен-Жан француздардан қолдан шығып, одан кейін мұнда көбірек қоныс аударушылар келді. Бұл аймақтың ғасырлар бойы көптеген атаулары болды: бастапқыда бұл аймақты мекендеген Мигмактар оны Висиамкик (балшықты орын) деп атады, содан кейін 1700 жылы француздар оны Пойнт-де-Саваж деп атады, кейін Пойнт-Рошель, Кавеник мүйісі, Каванаг мүйісі, Китон мүйісі және Мартин мүйісі деп аталды, соңында 1833 жылы губернатор-лейтенант сэр Арчибальд Кэмпбеллдің құрметіне қазіргі атауымен бекітілді.

Елді мекеннен қалаға

Рестигуш округінің негізін қалаушы саналатын Роберт Фергюсон 19 ғасырдың бірінші жартысында Солтүстік Нью-Брансуиктің дамуын бақылауға алды. 1803 жылы Фергюсон ағасының бизнесін мұраға алды және тез арада Рестигуштегі ең ірі саудагерге және балық экспорттаушысына айналды. 1840 жылдарға дейін ол жылына 1200 мен 1400 баррель тұздалған лосось тасымалдады. Ол аймақтағы ең маңызды жер иесі болды. Ол сонымен қатар ұн тарту және ағаш кесу фабрикаларын басқарды, сондай-ақ ағаш экспорттады. Ол тіпті қазір Атолвилл деп аталатын ауылда өзінің қайықтарын да жасады. 1812 жылы ол Шотландиядағы туған жерінің құрметіне Атол үйі деп атаған әсем резиденция салды. 1875 жылы колонияаралық теміржолдың салынуы және 1876 жылы Кемпбеллтонға тұрақты теміржол станциясы ашылуы қалаға үлкен әсер етті. Халқы тез өсіп, 1891 жылы 1800 адамға жетті, ал елді мекеннің дамуы батысқа қарай жылды. 1889 жылы Кемпбеллтон қала болып тіркелді, ал 1880-ші жылдардың соңында Қасиетті Жозефтің діни қызметкерлері, көптеген қалаларда ауруханалар мен мектептер ашқан, "Отель Дье" (Hôtel Dieu) құрды.

Үлкен от

1910 жылы 11 шілдеде жағалаудағы ағаш кесетін заводтан шыққан өрт қаланың үлкен бөлігін қиратты. Жануар жапқыштар арқылы өрт қаланың ішінде кеңінен тарады. Өртке дейін қаланың халқы 4000-қа жуық адамды құрады, және оларға көмек көрсету үшін алыс-жақын жерлерден азық-түлік пен қажетті заттар жеткізілді. Көптеген адамдар жаңадан салу жоспарлары дайындалып жатқанда шатырларда тұруға мәжбүр болды. Кемпбелтон кейін қайта құрылды. Өрттен кейінгі айлар мен жылдарда көптеген жаңа (қазір тарихи) ғимараттар кірпіштен салынды, себебі Уотер-стрит "Өрт қаупі бар аудан" деп белгіленді, онда барлық жаңа ғимараттар өртке төзімді сыртқы қабырғаларымен салынуы тиіс еді.

Қаланың өсуі

Өрттен кейін темір жол станциясы Розберри көшесіне көшірілді және қаланың алғашқы жылдарында Кемпбеллтонның қалыптасуына ықпал етті. Қала Солтүстік жағалаудағы басты сауда орталығы болуға талпынды және 1920 жылдары үш банк, бес шіркеу, екі мектеп, 6 қонақ үй және ауруханаға ие болды. Осы кезде Кемпбеллтон Орталық стансада күніне 16-ға жуық пойыз қабылдады. 1928 жылы жақын орналасқан Атолвиллде қағаз өндіруші зауыт салынды, ол халық санының өсуін одан әрі жеделдетті. Кемпбеллтон халқының үнемі өсуіне байланысты қарқынды дамыды: 1911 жылы – 3817, 1921 жылы – 5570, 1931 жылы – 6505, 1941 жылы – 6714, 1949 жылы – 9257 адамды құрады. 1951 жылы Кемпбеллтон «Мемориал бақтары» атты жаңа аренасын Монреаль «Канадиенс» командасының қатысуымен көрсету ойыны арқылы ашты. 1958 жылы Кемпбеллтон қала мәртебесін алды және халқы 13 000-ға жуықтады. Осы кезеңде Квебек және Солтүстік Нью-Брансуик арасындағы байланысты жеңілдету мақсатында Ж.С. Ван Хорн провинцияаралық көпірінің құрылысы басталды. Көпір 1961 жылы аяқталды, бұл өзен арғы жағындағы Pointe à la Croix қаласының Кемпбеллтон қаласымен толыққанды сауда байланысын орнатуына мүмкіндік берді. 1967 жылы «Бөдене фестивалі» ашылды, ол туристер мен жергілікті тұрғындардың бағалайтын бір апталық танымал шара болып табылады. 1979 жылы Ричардсвилл аймағы қала құрамына енген кезде Кемпбеллтонның қалалық шекарасы кеңейтілді.

Рестигуш кеңістігі

2009 жылы қала әкімі Брюс Макинтош және Кеңес аймақтағы туризм саласын жаңғырту және қаланың жағалауын жақсарту бойынша маңызды қадамдар жасады. Олар көптен күткен "Эспланаде Рестигуш" жобасының енді іске асырылатынын жариялады. Бұл 2011 жылы басталған үш кезеңдік жоба, ол әлдеқашан көркейген жағалауды одан да жақсартып, Кемпбеллтонның туристік орталық ретіндегі беделін нығайтады. Рестигуш өзенінің орталығында Рестигуш өзенінің мұражайы және 86 тұрақтан тұратын автокөліктерге арналған тұрақ орналасқан, бұл Кемпбеллтонның аймақтық тәжірибелік туризмнің орталығы болуына көмектеседі. 2016 жылы жаңадан сайланған қала әкімі Стефани Англехард Паулин және Кеңес CCNB-мен бірлесіп Атлантикалық кулинария институтын дамытуға бекінді.

Өрт кемесi

Кемпбелтон қаласының тарихы "Бей де Шалерс шығанағының өрт кемесі" деп белгілі әйгілі "Фантомдық кеме" туралы еске салмайынша толық болмайды.

География

Кемпбеллтон, Бэй-де-Шалер шығанағының сағасынан жоғары (батысқа) қарай және Батерст қаласынан шамамен солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Қала Сент-Джон өзенінің аңғарындағы Сент-Леонард қаласынан шамамен солтүстік-шығысқа қарай, ал Сент-Лоуренс өзенінің аңғарындағы Монт-Жоли, Квебек қаласынан да шамамен бірдей қашықтықта жатыр. Кемпбеллтонды шотландтар қоныстандырған, соның ішінде Балморал, Гленко және Гленлевит сияқты айналасындағы аймақтар да осы елді мекендерге кіреді.

Демография

Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Кемпбеллтонның халқы 7047 адамды құрады, олардың 3254-і 3531 жеке тұрғын үйдің ішінде тұрды, бұл 2016 жылғы 6883 халқынан өзгеше. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адам/км² болды.

Өнер және мәдениет

Рестигуш Каледония қоғамы 1898 жылдан бері Кэмпбеллтон қаласында қызмет етеді. Қоғам қиын жағдайдағы шотландтарға көмек беру мақсатында құрылған. Қоғамның алғашқы президенті сонымен қатар Кэмпбеллтонның алғашқы мэрі Джон МакАлистер болды. Қала тарихын және Рестигуш шайқасын көрсету үшін Риверсайд саябағында шайқаста қолданылған екі зеңбірек орналасқан: біреуінің түтігінде үш лилия бейнесі, екіншісінде стильдесқанқылар бейнеленген. Бұл – француз теңіз күштеріне тиесілі, шайқас кезінде Квебек жағындағы Баттери-Пойнтта орнатылған бес зеңбірек батареясынан алынған қарулар. Бастидтер отбасы шамамен 1790 жылы Баттери-Пойнтта жер алғанда, ескі батарея орнынан кем дегенде үш зеңбірек тапқан. Бір зеңбірек олардың «Бордо үйі» аталған үйінің қызыл отына орнатылған, ал қалған екеуі Атолвильдегі Атол үйіндегі туыстарына сыйланған. Көп жыл бойы Атол үйінің сыртындағы екі зеңбірек салтанатты шараларда оқ атылып тұрды. Атол үйі өртенгеннен кейін, зеңбіректер 1898 жылы Кэмпбеллтон қаласына сыйға берілгенге дейін өзен жағасында жатыр. Саябақта сондай-ақ, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қаза тапқан жергілікті сарбаздардың есімдері жазылған, қалаға сыйға берілген екі ескерткіш орналасқан. Restigouche галереясы – жергілікті галерея, ол аймақтың мәдени бағдарламасының орталығы ретінде жұмыс істейді. Галерея жаңа Брунсвик провинциясының мұражайынан келген маңызды көрмелерге қабылдаушы болып табылады және болашақта Атлантикалық провинциялардың өнер айналымына қатысушы мүше ретінде қосылуға үміттенеді. Галереяда аймақтың мәдени күшін көрсететін үш мәдениеттің тұрақты көрмесі бар, ол Кэмпбеллтонның Мигмактар, шотландтар және француз-акадиялық мұрасы арқылы әртүрлі тамырларын көрсетеді.

Оқиғалар

Қалада жыл сайынғы бірнеше арнайы іс-шаралар өтеді, олардың ішінде ақпан айындағы Қар фестивалі, маусымның соңынан шілде айының басына дейін жалғасатын Salmon Fest, қыркүйектегі Bluegrass фестивалі және күздегі Егін фестивалі бар. Туризмді көбейту үшін тағы бір шара – тот баспайтын болаттан жасалған лосось мүсіні. Мүсінге Рестигуш Сэм деген ат берілді, ол Кемпбеллтонның "лососьқа толы" Рестигуш өзенімен байланысының тарихи маңызын құрметтеу мақсатында қалаға сыйға тартылды. Қаланың көркін ашу үшін бірнеше қабырға суреттері де салынды. 2017 жылы Кемпбеллтон Salmon Fest фестивалінің және қалалық кітапхананың 50 жылдығын бірге атап өтті.

Спорт

Мемориалдық азаматтық орталық – қаланың ең маңызды спорттық инфрақұрылымы. 1992 жылы Мемориалдық азаматтық орталық Кемпбеллтон қаласының орталығында, Рестигуш өзенінің жағасында, Арран көшесінде орналасқан 1950 жылдарғы Мемориалдық аренаның өртенуінен кейін ашылды. Олимпиадалық мөлшердегі мұз айдыны бар, 3500 орындық көп мақсатты арена Maritime Junior Hockey League лигасының Junior A хоккей командасы – Campbellton Tigers командасының үйі. Бұл кешен жергілікті, аймақтық немесе ұлттық деңгейдегі спорттық іс-шараларды, ойын-сауық шараларын, коммерциялық іс-шараларды және сауда көрмелерін қабылдауға жабдықталған. 2003 жылғы Канаданың қысқы ойындары осы кешенде өтті, ал Сидни Кросби өз туған жері Новая Шотландия атынан мұз үстіндегі хоккей спортында өнер көрсетті. 2006 жылы қала Акадия ойындарын қабылдады. 2009 жылы CBC телеарнасының «Канададағы хоккей күні» Кемпбеллтоннан тікелей эфирде көрсетілді, онда Рон Маклин мен Дон Черри Мемориалдық азаматтық орталығында «Жаттықтырушы бұрышы» сегментін түсірді. Кемпбеллтонда 18 лункалы гольф алаңы бар, Рестигуш гольф клубы 1923 жылы құрылған және Рестигуш өзеніне қарайтын жерде орналасқан.

Білім

Кемпбеллтонда екі орта мектеп бар: біреуі франкофондық қауымға (Polyvalente Roland Pépin) қызмет етеді, ал екіншісі – ағылшын қауымына (Sugarloaf Senior High School). Басқа бастауыш және орта мектептер – Лорд Бивербрук мектебі және Кемпбеллтон орта мектебі, олар ағылшын тілінде оқитын оқушыларға арналған. Алайда, олар жақын арада жаңа аймақтық ағылшын тілді мектепке алмастырылады, оның құрылысы 2019 жылы басталған деп жоспарланған еді, бірақ провинциялық үкімет 2018 жылдың желтоқсанында кем дегенде бір жылға кейінге шегерді. Жаңа франкофондық K-8 мектебі, Le Galion des Appalaches, 2018 жылдың басында салынысып ашылды, ол бұрын Атолвилл мен Кемпбеллтон қалаларындағы ескі мектептерге барган оқушыларды біріктірді. Ағылшын мектептері Ағылшын тілді Солтүстік мектеп округімен басқарылады, ал франкофондық мектептер Франкофондық Солтүстік-Шығыс мектеп округінің (District scolaire francophone Nord Est) құрамына кіреді. Нью-Брансуик қауымдастық колледжінің (CCNB) Кемпбеллтонда кампусы бар, ол ағаш өңдеу, кеңсе басқару, әлеуметтік қызмет және денсаулық сақтау салалары сияқты түрлі мамандықтар бойынша білім береді.

Көлік

Кемпбеллтон станциясын Via Rail-дың "Океан" пойзы қызмет көрсетеді, ол Монреаль-Халифакс бағыты бойынша аптасына үш рет қатынайды. Басты автобус қызметтеріне Кемпбеллтондағы Maritime Bus және Pointe à la Croix өзені ар жағындағы Orléans Express жатады. Сонымен қатар, жаз айларында қала орталығына туристік автобус та келеді. Көптеген такси компаниялары қала мен айналасындағы аудандарға тәулік бойы такси қызметін ұсынады. J. C. Van Horne көпірі Кемпбеллтонды Квебек провинциясымен байланыстырады. 11-тас жол провинцияның солтүстік бөлігіндегі Батерст және Мирамичи сияқты ірі орталықтарға, сондай-ақ Монктон мен Трансканадалық тас жолына қосылыс жасауға мүмкіндік береді. Батысқа қарай жүргенде, бұл тас жол Tide Head – Matapédia шығу орындарында 17-тас жолға айналады, ол Солтүстік жағалауды провинцияның солтүстік-батыс бөлігімен байланыстыратын жалғыз тас жол. Кемпбеллтон Шарло әуежайынан көлікпен шамамен 20 минуттық қашықтықта орналасқан, бірақ ол жерге ешқандай кестелі коммерциялық рейстер жоқ. Қала сонымен қатар Монреальға Air Canada рейстерін ұсынатын Батерст әуежайынан бір сағаттан астам жерде орналасқан.

Денсаулық сақтау

Қаланы 2 денсаулық сақтау мекемесі қамтамасыз етеді: Кемпбеллтон аймақтық ауруханасы және психиатриялық күтім бөлімі бар Рестигуш ауруханасы орталығы. Кемпбеллтон 100 төсектік Кемпбеллтон қарттар үйімен және көптеген арнайы күтім үйлері мен жеке күтім орталықтарымен қамтамасыз етілген.

Климат

Кемпбеллтонның суық, ылғалды және қарлы континенттік климаты (Dfb) бар, онда маусымдық температура айырмашылығы өте зор. Бірақ, жаз айлары Сент-Лоуренс шығанағының суық суларына жақын болғандықтан біршама жұмсақ болады. Қыс айларында бұл жұмсақтық дерлік байқалмайды, себебі ішкі аймақтан соғатын бағытты жел температураның көбінесе -20 °C (4 °F) төмен түсуіне себеп болады.