Кіріспе

Йорк герцогы – Ұлыбританияның жұбайлық титулы. 15 ғасырдан бері, бұл титул берілген кезде, әдетте ағылшын (кейін британ) монархтарының екінші ұлына беріледі. Шотландия жұбайлық жүйесіндегі балама титул – Олбани герцогы. Алайда, король Георг II және король Георг III Йорк және Олбани герцогы титулдарын берді. Бастапқыда 14 ғасырда Англия жұбайлық жүйесінде тағайындалған Йорк герцогы титулы сегіз рет құрылды. Йорк және Олбани герцогы титулы үш рет құрылды. Бұл оқиғалар 18 ғасырда Англия және Шотландия Корольдіктерінің 1707 жылы бірігуінен кейін болды. Қос атау бұрынғыда бөлек болған екі аймақтың аумақтық белгісін қосу үшін жасалды. Қазіргі Йорк герцогы – Карл III-нің кіші інісі, Принц Эндрю. Ағымдағы герцогтың некесінен екі қызы дүниеге келді және ол 1996 жылғы ажырасқаннан бері үйленбеген. Принц Эндрюдің заңды ер балалары болмағанша, Йорк герцогы титулы оның қайтысынан кейін қайтадан Таққа қайта оралады.

Тарих

Орта ғасырларда Йорк Солтүстік Англияның маңызды қаласы болды және 735 жылдан бастап Йорк архиепископының резиденциясы саналды. Йоркшир – Англияның аумағы бойынша ең ірі графтығы. Йорк викингтер кезінде "Йорвик" деген атпен ерте ортағасырлық кезеңде шағын патшалық болған. Тәуелсіз Йорвиктің соңғы королі Эрик Қанды (954 ж. қайтыс болған) билігінен кейін және Йорк герцогтігінің алғаш құрылуы аралығында бірнеше Йорк графы болды. Йорк герцогы атағы алғаш рет 1385 жылы Эдмунд Лэнглиге Англия жұртының құрамында берілді. Оның ұлы Эдуард, осы атақты мұрагерлікпен алған, 1415 жылы Аженкур шайқасында қаза тапты. Атақ Эдуардтың немере інісі Ричардқа, Ричард Коннисбургтің, Кембридж графының үшінші ұлына (Хенри V патшаға қарсы қастандық жасағаны үшін жазаланды) берілді. Жас Ричард титулды қайта иеленді, бірақ одан мұрагерлікке алған үлкен ұлы 1461 жылы IV Эдуард ретінде патша болғанда, титул тәжбен бірікті. Келесі рет атақ IV Эдуард патшаның екінші ұлы Ричард Шрусбериге берілді. Ричард Тауэрдегі ханзадалардың бірі болды, ол мұрагерсіз қайтыс болғандықтан, оның аты өлімінен кейін жойылды. Үшінші рет титул Генрих VII патшаның екінші ұлы Генрих Тюдорға берілді. 1502 жылы ағасы, Уэльс принці Артур қайтыс болғанда, Генрих таққа мұрагер атанды. 1509 жылы Генрих VIII патша болғаннан кейін, оның титулдары тәжбен бірікті. Төртінші рет титул I Джеймс патшаның екінші ұлы Чарльз Стюартқа берілді. 1612 жылы оның ағасы Генри Фредерик, Уэльс принці қайтыс болғаннан кейін, Чарльз мұрагер атанды. Ол 1616 жылы Уэльс принці атағын алды және 1625 жылы титул тағы да тәжбен біріккенде I Чарльз патша болды. Бесінші рет титул I Чарльз патшаның екінші ұлы Джеймс Стюартқа берілді. Нью-Йорк, оның астанасы Олбани және Нью-Йорк қаласы осы Альбани және Йорк герцогының құрметіне аталды. 1664 жылы Англия королі II Карл өзінің інісі Джеймске Делавэр және Коннектикут өзендері арасындағы американдық жерді сыйлады. Англиялықтар оны басып алғаннан кейін, бұрынғы голландтық Жаңа Нидерланд және оның маңызды порты Жаңа Амстердам Джеймстің құрметіне Нью-Йорк провинциясы және қаласы деп аталды. Құрылғаннан кейін герцог колонияның бір бөлігін Джордж Картерет және Джон Берклиге берді. Гудзон өзеніндегі 150 миль (241 км) солтүстікке орналасқан Форт Оранж, Джеймстің шотландтық титулының құрметіне Олбани деп аталды. Оның ағасы II Карл патша мұрагерсіз қайтыс болғаннан кейін, Джеймс Англияның II Джеймс және Шотландияның VII Джеймс патшасы болды, ал титул тағы да тәжбен бірікті. 18 ғасырда Ұлыбритания жұртында Йорк және Олбанидің қос герцогтігі бірнеше рет құрылды. Бұл титулды алғаш рет I Георг патшаның кіші інісі, Оснабрюк епископы, Брансвик-Люнебург герцогы Эрнест Август иеленді. Ол мұрагерсіз қайтыс болды, ал титул тәжге қайта оралды. Екінші рет қос герцогтік титулы III Георг патшаның кіші ағасы Эдуард ханзадаға берілді, ол да мұрагерсіз қайтыс болды, ешқашан үйленбеген. Титул тағы да тәжге қайта берілді. Үшінші және соңғы рет қос герцогтік титулы III Георг патшаның екінші ұлы Фредерик Август ханзадаға берілді. Ол көп жыл бойы Британ армиясының бас қолбасшысы болды және танымал өлеңдегі "Ескі Йорк герцогы" болды. Ол да заңды мұрагерсіз қайтыс болды, титулды тағы да тәжге қайтарды. Йорк герцогтігінің алтыншы рет құрылуы (Олбанимен біріктірілмей) болашақ VII Эдуард патшаның екінші ұлы Джордж ханзадаға берілді. Ол ағасы Кларенс және Авондейл герцогы Альберт Виктордың қайтысынан кейін Йорк герцогы болды. Титул Джордж V патшасы атасынан кейін тәжбен бірікті. Жетінші рет титул V Георг патшаның екінші ұлы және болашақ VIII Эдуард патшаның кіші інісі Альберт ханзадаға берілді. Альберт ағасы тақтан бас тарғанда күтпеген жерден таққа отырды және VI Георг деген есімді алды, содан кейін герцогтық тәжбен бірікті. Титул VIII рет Елизавета II патшайымның екінші ұлы Эндрю ханзадаға берілді. 2022 жылдың қазіргі күнінде оның заңды ұрпақтары – Йорк герцогинясы Сарамен некесінен туған екі қызы ғана. Егер оның болашақта (заңды) ұлдары болмаса, титул тағы да жойылып, оның өлімінен кейін тәжге қайта оралады. Бірінші рет құрылғаннан басқа, Йорк герцогтігі әрқашан тек бір иесі болды, ол адам таққа мұрагерлікпен ие болды немесе еркек мұрагерсіз қайтыс болды.

Үміткерлер

15 ғасырдың аяғында Перкин Уорбек Ричард Шрусберидің, 1-ші Йорк герцогы екенін мәлімдеп, таққа таласуға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. 18 ғасырдың басында, құлатылған король Джеймс II және VII-нің үлкен ұлы, сонымен қатар Якобтықтардың таққа талапкері Джеймс Фрэнсис Эдвард Стюарт, қарсыластары арасында "Ескі талапкер" деп белгілі болды. Ол өзінің екінші ұлы Генриге, король Джеймс III және VIII ретіндегі билігін пайдаланып, "Йорк герцогы" (Якобтық пэражда) атағын берді. Кейін Генри католик шіркеуінің кардиналы болды және осылайша "Йорк герцогы-кардинал" ретінде танылды. Джеймс ағылшын заңдары бойынша король ретінде мойындалмағандықтан, бұл атақ та заңды деп есептелмейді.

Америка Құрама Штаттары

Нью-Йорк, АҚШ штаты. Нью-Йорк қаласы – Нью-Йорк штатының ең ірі қаласы.