Кіріспе
Йорк герцогы – Ұлыбританияның жұбайлық титулы. 15 ғасырдан бері, бұл титул берілген кезде, әдетте ағылшын (кейін британ) монархтарының екінші ұлына беріледі. Шотландия жұбайлық жүйесіндегі балама титул – Олбани герцогы. Алайда, король Георг II және король Георг III Йорк және Олбани герцогы титулдарын берді. Бастапқыда 14 ғасырда Англия жұбайлық жүйесінде тағайындалған Йорк герцогы титулы сегіз рет құрылды. Йорк және Олбани герцогы титулы үш рет құрылды. Бұл оқиғалар 18 ғасырда Англия және Шотландия Корольдіктерінің 1707 жылы бірігуінен кейін болды. Қос атау бұрынғыда бөлек болған екі аймақтың аумақтық белгісін қосу үшін жасалды. Қазіргі Йорк герцогы – Карл III-нің кіші інісі, Принц Эндрю. Ағымдағы герцогтың некесінен екі қызы дүниеге келді және ол 1996 жылғы ажырасқаннан бері үйленбеген. Принц Эндрюдің заңды ер балалары болмағанша, Йорк герцогы титулы оның қайтысынан кейін қайтадан Таққа қайта оралады.
Duke of York is a title of nobility in the Peerage of the United Kingdom. Since the 15th century, it has, when granted, usually been given to the second son of English (later British) monarchs. The equivalent title in the Scottish peerage was Duke of Albany. However, King George II and King George III granted the titles Duke of York and Albany. Initially granted in the 14th century in the Peerage of England, the title Duke of York has been created eight times. The title Duke of York and Albany has been created three times. These occurred during the 18th century, following the 1707 unification of the Kingdom of England and Kingdom of Scotland into a single, united realm. The double naming was done so that a territorial designation from each of the previously separate realms could be included. The current Duke of York is Prince Andrew, the younger brother of Charles III. The present Duke's marriage produced two daughters, and he has remained unmarried since his 1996 divorce. As long as Prince Andrew has no legitimate male heirs, the title Duke of York will again revert to the Crown upon his death.
Тарих
Орта ғасырларда Йорк Солтүстік Англияның маңызды қаласы болды және 735 жылдан бастап Йорк архиепископының резиденциясы саналды. Йоркшир – Англияның аумағы бойынша ең ірі графтығы. Йорк викингтер кезінде "Йорвик" деген атпен ерте ортағасырлық кезеңде шағын патшалық болған. Тәуелсіз Йорвиктің соңғы королі Эрик Қанды (954 ж. қайтыс болған) билігінен кейін және Йорк герцогтігінің алғаш құрылуы аралығында бірнеше Йорк графы болды. Йорк герцогы атағы алғаш рет 1385 жылы Эдмунд Лэнглиге Англия жұртының құрамында берілді. Оның ұлы Эдуард, осы атақты мұрагерлікпен алған, 1415 жылы Аженкур шайқасында қаза тапты. Атақ Эдуардтың немере інісі Ричардқа, Ричард Коннисбургтің, Кембридж графының үшінші ұлына (Хенри V патшаға қарсы қастандық жасағаны үшін жазаланды) берілді. Жас Ричард титулды қайта иеленді, бірақ одан мұрагерлікке алған үлкен ұлы 1461 жылы IV Эдуард ретінде патша болғанда, титул тәжбен бірікті. Келесі рет атақ IV Эдуард патшаның екінші ұлы Ричард Шрусбериге берілді. Ричард Тауэрдегі ханзадалардың бірі болды, ол мұрагерсіз қайтыс болғандықтан, оның аты өлімінен кейін жойылды. Үшінші рет титул Генрих VII патшаның екінші ұлы Генрих Тюдорға берілді. 1502 жылы ағасы, Уэльс принці Артур қайтыс болғанда, Генрих таққа мұрагер атанды. 1509 жылы Генрих VIII патша болғаннан кейін, оның титулдары тәжбен бірікті. Төртінші рет титул I Джеймс патшаның екінші ұлы Чарльз Стюартқа берілді. 1612 жылы оның ағасы Генри Фредерик, Уэльс принці қайтыс болғаннан кейін, Чарльз мұрагер атанды. Ол 1616 жылы Уэльс принці атағын алды және 1625 жылы титул тағы да тәжбен біріккенде I Чарльз патша болды. Бесінші рет титул I Чарльз патшаның екінші ұлы Джеймс Стюартқа берілді. Нью-Йорк, оның астанасы Олбани және Нью-Йорк қаласы осы Альбани және Йорк герцогының құрметіне аталды. 1664 жылы Англия королі II Карл өзінің інісі Джеймске Делавэр және Коннектикут өзендері арасындағы американдық жерді сыйлады. Англиялықтар оны басып алғаннан кейін, бұрынғы голландтық Жаңа Нидерланд және оның маңызды порты Жаңа Амстердам Джеймстің құрметіне Нью-Йорк провинциясы және қаласы деп аталды. Құрылғаннан кейін герцог колонияның бір бөлігін Джордж Картерет және Джон Берклиге берді. Гудзон өзеніндегі 150 миль (241 км) солтүстікке орналасқан Форт Оранж, Джеймстің шотландтық титулының құрметіне Олбани деп аталды. Оның ағасы II Карл патша мұрагерсіз қайтыс болғаннан кейін, Джеймс Англияның II Джеймс және Шотландияның VII Джеймс патшасы болды, ал титул тағы да тәжбен бірікті. 18 ғасырда Ұлыбритания жұртында Йорк және Олбанидің қос герцогтігі бірнеше рет құрылды. Бұл титулды алғаш рет I Георг патшаның кіші інісі, Оснабрюк епископы, Брансвик-Люнебург герцогы Эрнест Август иеленді. Ол мұрагерсіз қайтыс болды, ал титул тәжге қайта оралды. Екінші рет қос герцогтік титулы III Георг патшаның кіші ағасы Эдуард ханзадаға берілді, ол да мұрагерсіз қайтыс болды, ешқашан үйленбеген. Титул тағы да тәжге қайта берілді. Үшінші және соңғы рет қос герцогтік титулы III Георг патшаның екінші ұлы Фредерик Август ханзадаға берілді. Ол көп жыл бойы Британ армиясының бас қолбасшысы болды және танымал өлеңдегі "Ескі Йорк герцогы" болды. Ол да заңды мұрагерсіз қайтыс болды, титулды тағы да тәжге қайтарды. Йорк герцогтігінің алтыншы рет құрылуы (Олбанимен біріктірілмей) болашақ VII Эдуард патшаның екінші ұлы Джордж ханзадаға берілді. Ол ағасы Кларенс және Авондейл герцогы Альберт Виктордың қайтысынан кейін Йорк герцогы болды. Титул Джордж V патшасы атасынан кейін тәжбен бірікті. Жетінші рет титул V Георг патшаның екінші ұлы және болашақ VIII Эдуард патшаның кіші інісі Альберт ханзадаға берілді. Альберт ағасы тақтан бас тарғанда күтпеген жерден таққа отырды және VI Георг деген есімді алды, содан кейін герцогтық тәжбен бірікті. Титул VIII рет Елизавета II патшайымның екінші ұлы Эндрю ханзадаға берілді. 2022 жылдың қазіргі күнінде оның заңды ұрпақтары – Йорк герцогинясы Сарамен некесінен туған екі қызы ғана. Егер оның болашақта (заңды) ұлдары болмаса, титул тағы да жойылып, оның өлімінен кейін тәжге қайта оралады. Бірінші рет құрылғаннан басқа, Йорк герцогтігі әрқашан тек бір иесі болды, ол адам таққа мұрагерлікпен ие болды немесе еркек мұрагерсіз қайтыс болды.
The seventh creation was for Prince Albert, second son of King George V, and younger brother of the future King Edward VIII. Albert came unexpectedly to the throne when his brother abdicated, and took the name George VI, the Dukedom then merging into the Crown. The title was created for the eighth time for Prince Andrew, second son of Queen Elizabeth II. As of 2022, the only legitimate offspring are his two daughters from his marriage to Sarah, Duchess of York. Thus, if he has no future (legitimate) sons, the title will again become extinct—reverting to the Crown—upon his death. Aside from the first creation, every time the Dukedom of York has been created it has had only one occupant, that person either inheriting the throne or dying without male heirs.
Үміткерлер
15 ғасырдың аяғында Перкин Уорбек Ричард Шрусберидің, 1-ші Йорк герцогы екенін мәлімдеп, таққа таласуға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. 18 ғасырдың басында, құлатылған король Джеймс II және VII-нің үлкен ұлы, сонымен қатар Якобтықтардың таққа талапкері Джеймс Фрэнсис Эдвард Стюарт, қарсыластары арасында "Ескі талапкер" деп белгілі болды. Ол өзінің екінші ұлы Генриге, король Джеймс III және VIII ретіндегі билігін пайдаланып, "Йорк герцогы" (Якобтық пэражда) атағын берді. Кейін Генри католик шіркеуінің кардиналы болды және осылайша "Йорк герцогы-кардинал" ретінде танылды. Джеймс ағылшын заңдары бойынша король ретінде мойындалмағандықтан, бұл атақ та заңды деп есептелмейді.
Америка Құрама Штаттары
Нью-Йорк, АҚШ штаты. Нью-Йорк қаласы – Нью-Йорк штатының ең ірі қаласы.
New York City, the largest city in the state of New York.