Бельгияның Лимбург провинциясының астанасы – Хасселт
Hasselt
Хасселт – Бельгияның Лимбург провинциясының астанасы, 80 мыңнан астам халқы бар қала. Тарихы, географиясы және құрамына кіретін аудандар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бельгияның Лимбург провинциясының астанасы
Capital of Limburg province, Belgium
Хассельт – Бельгия қаласы және муниципалитеті. Ол Фламанд аймағындағы Лимбург провинциясының астанасы және ең ірі қаласы. 2023 жылдың 1 тамызында Хассельт қаласының жалпы халқы 80 846 адамды құрады. Хассельт қаласының ескі бөлігі Кьевит, Рункст, Баннеаксвик, Годсхайд және Рапертинген сияқты бірнеше шағын елді мекендермен қоршалған. Сонымен қатар, бұрын дербес муниципалитеттер болған Кермт, Куринген, Синт-Ламбрехтс-Херк, Спальбик, Стивворт, Стокруие және Виммертинген сияқты бірнеше кіші муниципалитеттер де бар. Географиялық тұрғыдан алғанда, Хассельт Демер өзенінің солтүстігіндегі Кампин аймағы мен оңтүстіктегі Хесбай аймағының арасында орналасқан. Демер өзені мен Альберт каналы муниципалитет аумағынан өтеді. Экономикалық аймақтар бойынша Хассельт Валония, Нидерланды және Германияның көршілес аймақтарын байланыстыратын Меуз-Рейн трансұлттық Еуроаймағының құрамына кіреді.
Hasselt is a Belgian city and municipality. It is the capital and largest city of the province of Limburg in the Flemish Region. As of 1 August 2023, Hasselt had a total population of 80,846. The old town of Hasselt is surrounded by a number of satellite hamlets including Kiewit, Runkst, Banneauxwijk, Godsheide and Rapertingen. Further away are several sub municipalities which were once within independent municipalities, including Kermt, Kuringen, Sint Lambrechts Herk, Spalbeek, Stevoort, Stokrooie, and Wimmertingen. Geographically, Hasselt is located between the Campine region, north of the Demer river, and the Hesbaye region, to the south. Both the Demer river and the Albert Canal run through the municipality. In terms of economic regions, Hasselt is within the transnational Meuse Rhine Euroregion, connecting neighbouring regions in Wallonia, the Netherlands and Germany.
Тарих
Хассельт шамамен 7-ші ғасырда Демер өзенінің саласы – Хелбек өзенінің жанында негізделген. Орта ғасырларда ол Луон графтығының еркін қалаларының біріне айналды (оның шекарасы шамамен қазіргі Лимбург провинциясымен сәйкес келді). Алғаш рет 1165 жылы бір құжатта есімдері тіркелген. 1232 жылы Арнольд IV, Луон графы, қалаға Лиеж қаласындағыдай бостандықтар берді. Борглон қаласы Луонның бастапқы астанасы болғанымен, Хассельт өзінің қолайлы орналасуы және Курингендегі Геркенродедегі граф сарайына жақындығының арқасында ірі қалаға айналды. 1366 жылы Луон графтығы Лиеж князь-епископтығының тікелей билігіне көшті және 1794 жылы Франция басып алғанға дейін осылай болды. Бірінші француз империясы кезінде Маастрихт қаласы Төменгі Маас департаментінің астанасы болды. Бұл аймаққа қазіргі Бельгиядағы Лимбург провинциясының және қазіргі Нидерландыдағы Лимбург провинциясының аумақтары кірді. 1815 жылы Наполеон жеңілгеннен кейін, қазіргі Бельгияның барлық бөлігі Нидерланд Біріккен Корольдігінің құрамына енді. Осы кезеңде король Вильгельм I Төменгі Маас департаментін орта ғасырлық Лимбург герцогтығының атымен атады. Бұл герцогтық Вестр өзеніндегі Лимбург қаласының атымен аталып, қазір Бельгияның Льеж провинциясында орналасқан, бірақ ол ешқашан Хассельт немесе Маастрихт қалаларын қамтыған емес. Бельгия 1830 жылы Нидерландыдан бөлінді, бірақ Лимбургтің мәртебесі тоғыз жылдан кейін, 1839 жылы Лимбургтің бельгиялық және голландтық бөліктерге бөлінуімен шешілді. Хассельт Бельгияның Лимбург провинциясының уақытша астанасы болды. Діни тұрғыдан алғанда, Бельгиялық Лимбург Лиеж епархиясынан тек 1967 жылы тәуелсіздік алды, ал Хассельт жаңа Хассельт епархиясының орталығына айналды.
Hasselt was founded in approximately the 7th century on the Helbeek, a tributary of the Demer river. During the Middle Ages it became one of the free cities of the county of Loon (which had borders approximately the same as the current province of Limburg). It was first named in a document in 1165. In 1232 Arnold IV, Count of Loon gave the city the freedoms like those enjoyed in Liège. Even though the city of Borgloon was the original capital of Loon, Hasselt was to become the biggest city thanks to its favourable setting and the proximity of the count's castle at Herkenrode in Kuringen. In 1366 the county of Loon came under the direct rule of the Prince Bishopric of Liège and remained so until the annexation by France in 1794. During the First French Empire, the city of Maastricht became the capital of the French Department of the Lower Meuse. This comprised not only the area of the modern province of Limburg in Belgium, but also what is now the province of Limburg in the Netherlands. After the defeat of Napoleon in 1815, all of what is now Belgium became part of the United Kingdom of the Netherlands. During this time, it was King William I who re named the Lower Meuse department after the medieval Duchy of Limburg. This Duchy was in fact named after Limbourg on the Vesdre river, now in the Liège province of Belgium, which had never encompassed Hasselt or Maastricht. Belgium split from the Netherlands in 1830, but the status of Limburg was only resolved nine years later in 1839, with the division of Limburg into Belgian and Dutch parts. Hasselt became the provisional capital of the Belgian province of Limburg. In ecclesiastical terms, Belgian Limburg became an independent entity from the Diocese of Liège only in 1967, and Hasselt became the seat of the new Diocese of Hasselt.
Этимология
Хассельт атауы герман тіліндегі Хасалут сөзінен шыққан, ол жалпы қарапайым лебізді білдіреді.
The name Hasselt is derived from the Germanic word Hasaluth which refers to the common hazel.
Қала орталығы
Орталық көбінесе автокөліктен бос және көптеген тарихи ғимараттарды қамтиды. Қала орталығындағы ең көне ғимараттардың қатарында 11-18 ғасырларға дейінгі Сент-Квентин соборы және қаланың ең көне азаматтық ғимараты – 1542 жылғы Геркенрод аббаттығының бейілі бар. Grote Markt (Ұлы базар) және жақын жердегі көшелерде мейрамханалар, сыраханалар, кафелер мен таверналар бойлап орналасқан. Demerstraat және Koning Albertstraat – ең маңызды сауда көшелері, ал Kapelstraat және Hoogstraat сәнді дүкендер мен брендтерге толы. Собордан өзге маңызды діни ғимарат – Вирга Джесси базиликасы. Дегенмен, шіркеулер қаланың көкжиегін TT wijk (TT ауданы) заманауи егіз мұнараларына ыңғайластыруға тиіс. 2003 жылы осы кешеннің жаңартылуы, қазір сауда орталығы мен қонақүйді қамтиды, орталыққа жаңа күш сыйлады. 2004 жылы Хассельт Фландриядағы «ең әлеуметтік қала» атағын алған тұңғыш қала болды.
The centre is mostly car free and contains a number of historical buildings. Among the oldest buildings in the town centre are the St. Quentin's Cathedral (11th to 18th centuries) and the Refuge of Herkenrode Abbey, the city's oldest civic building (1542). The Grote Markt (Grand Market) and the nearby streets are lined with restaurants brasseries, cafes and taverns. The Demerstraat and the Koning Albertstraat are the most important shopping streets, while the Kapelstraat and Hoogstraat house upscale shops and brands. Another major religious building besides the cathedral is the Virga Jesse Basilica. The churches must cede domination of the skyline of the city to the modern twin towers of the TT wijk (TT Quarter), however. In 2003, the renovation of this complex, now including a shopping mall and a hotel, gave the centre a new boost. In 2004, Hasselt was the first city to receive the title "most sociable city in Flanders".
Демография
1977 жылы Хассельт бірнеше көршілес муниципалитеттермен бірікті, оның ішінде Кермт, Куринген, Синт-Ламбрехтс-Херк, Стевоорт және Виммертинген қазіргі кіші муниципалитеттері қосылды. Бұл 1977 жылы 40 446 тұрғыны бар қаланың халқын 22 309 адамға арттырды. 2023 жылдың 1 тамызына қарай Хассельттің жалпы халқы 80 846 адамды құрады (39 589 ер адам және 41 257 әйел адам).
In 1977, Hasselt merged with several surrounding municipalities attaching the current sub municipalities of Kermt, Kuringen, Sint Lambrechts Herk, Stevoort and Wimmertingen and adding 22.309 inhabitants at the time to its 1977 population of 40.446 inhabitants. As of 1 August 2023, Hasselt had a total population of 80,846 (39,589 men and 41,257 women).
Тілдер
Гасселттегі голланд тілінде көбінесе ерекше Лимбург акценті мен сөздік қоры қолданылады, оны Лимбург тілімен шатастыруға болмайды. Лимбург тілі (немесе Лимбург диалектісі) – Бельгия мен Нидерландтың Лимбург провинцияларында таралған тональды диалекттерді біріктіретін жалпы атау. Хасселт диалектісі – Лимбург диалектісінің көптеген нұсқаларының бірі ғана. Лимбург тілі – дербес тіл, ол Нидерланд Лимбургы мен Бельгия Лимбургында сөйленетін голланд тілінің аймақтық нұсқаларынан өзгеше. Лимбург тілі әлі де көптеген тұрғындардың ана тілі болғандықтан, лимбург тілінің грамматикасы, сөздік қоры және айтылу ерекшеліктері жергілікті халықтың голланд тіліндегі сөйлеуіне елеулі әсер етеді. Француз тілі бұрын қала тұрғындарының арасында, тірі адамдардың естелігінде сақталған кезеңде қолданылған.
Dutch in Hasselt is often spoken with a distinctive Limburgish accent and vocabulary, which should not be confused with the Limburgish language. Limburgish (or Limburgian) is the overlapping term for the tonal dialects spoken in the Belgian and Dutch provinces of Limburg. The Hasselt dialect is only one of many variants of Limburgish. Limburgish is a language, and not the same as the regional variation of Dutch spoken in Dutch Limburg and Belgian Limburg. Since Limburgish is still the mother tongue of many inhabitants, Limburgish grammar, vocabulary and pronunciation can however have a significant impact on the way locals speak Dutch in public life. French was historically spoken by some of the city population within living memory.
Дін
Хассельт – Бельгияның Лимбург провинциясының барлық аумағын қамтитын Хассельт диоцезінің бас кеңсесі. Басты шіркеу – Сент-Квентин соборы. Хассельтте шамамен 30 приход бар. Католик шіркеуімен қатар, Хассельтте марокколық және түрік мешіттері де орналасқан, себебі екі қауым да қала мен төңіректегі муниципалитеттерде жақсы орныққан.
Hasselt is the main seat of the diocese of Hasselt, which covers the entire Belgian province of Limburg. The main church is St. Quentin's Cathedral. Hasselt also consists of about 30 parishes. Next to the Catholic Church, Hasselt houses both a Moroccan and Turkish mosque as both communities are well established in the city and the surrounding municipalities.
Оқиғалар
Вирга Джесси фестивалі, Мәрияммен бірге нәресте Исаның тарихи ағаш мүсінімен шерумен бірге, жеті жылда бір рет тойланады, ол 2024 жылдың тамызында болады. Жыл сайынғы Jenever фестивалі Хассельттегі Jenever тарихын мерекелейді. Хассельтте карнавал тойланады, бірақ көптеген жерлерге қарағанда сәл басқа күні. Киевит қалашығында жыл сайынғы Pukkelpop (Pimple Pop) фестивалі өтеді, бұл Еуропаның ең ірі балама музыка фестивальдерінің бірі, онда жүзден астам концерт өтеді. Rimpelrock (Wrinkle Rock) – үлкен көрермендерге арналған музыка фестивалі, ол осы жерде бір апта бұрын өткізіледі. Бельгияның көптеген қалаларындағыдай, жергілікті шіркеудің қасиеттісі – Әулие Ламберт күнімен байланысты жыл сайын Кермес тойланады, ол қыркүйек айында өтеді. 2005 жылғы балалар арасындағы «Евровидение» ән байқауы Хассельтте өтті. Гран-при ван Хассельт – қараша айында өткізілетін велокросс жарысы, ол BPost Bank Trophy жарыстарының бір бөлігі. Gaz de France Stars – 2004-2006 жылдары Хассельтте өткен WTA турнирі. Дартс бойынша Еуропа чемпионаты 2015-2017 жылдары үш рет қаланың Трикско Аренасында өтті.
The Virga Jesse festival, featuring a Procession of the historic wooden statue of infant Jesus with Mary, is celebrated every seven years, it will be in August 2024. The yearly Jenever Festival celebrates the history of Jenever in Hasselt. Hasselt celebrates Carnival, but at a slightly different date than most places. The suburb Kiewit is the location of the yearly Pukkelpop (Pimple Pop) festival, one of Europe's largest alternative music festivals with over a hundred concerts. Rimpelrock (Wrinkle Rock), a festival with music for an older audience, is held at the same location one week prior. As in most Belgian cities, there is an annual Kermesse on a date associated with the local church's patron saint in this case Saint Lambert , which takes place in September. The Junior Eurovision Song Contest 2005 was held in Hasselt. The Grand Prix van Hasselt is a cyclo cross race held in November which is part of the BPost Bank Trophy. Gaz de France Stars was a WTA Tour tennis tournament held in Hasselt from 2004 to 2006. The European Darts Championship was held in the city's Trixxo Arena three times from 2015 2017.
Гастрономия
Хассельт жергілікті джиневер дистиллериялары, Хассельт джиневер фестивалі, Хассельт спекулясы және шоколад өндірісінің арқасында өзін "Дәмнің астанасы" деп таныстырады.
Hasselt brands itself as the "Capital of Taste", owing to its local distilleries of Jenever, the Hasselt Jenever Festival, Hasselt speculaas, and chocolate production.
Хассельттің Женевер фестивалі
Жыл сайын қазан айының үшінші толық апта соңында екі күндік Хассельт Женевер фестивалі өтеді. Фестиваль барысында музыкалық, би және көше театрлық қойылымдар көрсетіледі, сондай-ақ Маастрихтер көшесіндегі Боррельманнеке фонтаны бір күнге су орнына Женевер құйылатын фонтанға айналады және қала орталығында официанттардың жарысы ұйымдастырылады.
Every year during the third weekend of October, the two day Hasselt Jenever Festival takes place. It includes, among other elements, musical, dance, and street theatre performances, the Borrelmanneke fountain on Maastricherstraat being transformed from a water fountain into a Jenever fountain for the day and a Waiters' Race through the city center.
Хасселт спекулясы
Hasselt speculaas – бұл Hasselt қаласынан шыққан және тек сонда ғана өндірілетін спекулястың бір түрі. Ол Бельгияның басқа аймақтарында жейтін спекулястардан қалыңдығымен, аз мөлшерде дәмдеуіш қолданылуымен (сол себепті дәмдік өзгешеліктері жұмсақ) және құрылымымен ерекшеленеді – хрустяқ қабығы мен жұмсақ, қамырлы іші бар. Спекуляс 14 ғасырдан бері Hasselt қаласында пісіріліп келеді. Дәстүр бойынша, Hasselt speculaas суытылған джинмен бірге жеуге кеңес беріледі. 19 ғасырдың басында "Spéculation de Hasselt" – Hasselt speculaas атауы пайда болды, ол тез арада Брюссель және Льеж қалаларына экспортталды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Hasselt speculaas тек Николай күніне қарай пісірілсе, содан бері жыл бойы сатылады.
Hasselt speculaas is a type of speculaas originating from and only produced in Hasselt. It differs from the type of speculaas eaten in the rest of Belgium in its greater thickness, its smaller reliance on spices which gives it a milder taste , and in its structure, with a crispy crust and soft, doughy insides. Speculaas was baked in Hasselt as early as the 14th century. According to tradition, Hasselt speculaas was eaten with chilled Jenever. The early 19th century saw the introduction of the Spéculation de Hasselt the Hasselt speculaas , which was soon exported to Brussels and to Liège, among others. Until the Second World War, Hasselt speculaas was only baked around Saint Nicholas Day, since then it has been sold throughout the entire year.
Экономика
3000 қызметкері бар Хассельттегі Jessa ауруханасы екі денсаулық сақтау кампусы мен бір логистикалық кампусы бар қаланың ең ірі жұмыс берушісі болып табылады. Еуропалық IT шешімдерін, қызметтерін және кеңестерін ұсынатын Cegeka Group та қаланың ірі жұмыс берушілерінің бірі, оның айналымы 744 миллион евроны құрайды. Қала мемлекеттік ұйымдар мен ғылыми-зерттеу институттарымен қоршалған Corda кампусы арқылы стартаптар, өсіп келе жатқан компаниялар және ірі кәсіпорындар үшін де экожүйе құдайды. Қазіргі таңдағыда бұрын Philips-ке тиесілі болған 9 акр жерде 250 компанияда 5000 адам жұмыс істеп жатыр. 2030 жылға дейін бұл жерге 150 миллион евро инвестиция салу жоспарлануда, бұл 14 акр аумақта 350 компанияда 7500 адамға жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді.
With 3,000 employees, the Jessa Hospital in Hasselt is the city's biggest employer with two health care campuses and one logistical campus. Cegeka Group, a European provider of IT solutions, services, and consultancy is also one of the city's largest employers, generating a turnover of €744 million. The city also provides an ecosystem for start ups, scale ups, and major companies through its Corda Campus, surrounded by government organizations and research institutions. Currently, 5,000 people work in 250 companies over a land area of 9 acres, formerly being occupied by Philips. By 2030, an investment of €150 million at the site is planned to generate employment for 7,500 people in 350 companies on an area of 14 acres.
Жол
Хассельт бірнеше бағыттан келген маңызды көлік артерияларының тоғысқан жерінде орналасқан. Ең маңызды автожолдар – Еуропалық E313 (Антверпен – Льеж) және Еуропалық E314 (Брюссель – Аахен) бағыттары. Хассельдің ескі қаласы 2 айналма жолмен қоршалған. Сыртқы айналма жол қала орталығы мен негізгі тұрғын үй аудандарынан транзиттік көлік ағынын шығарып тұруға арналған. Ішкі айналма жол, «Жасыл бульвар» деп аталады, ол негізінен жаяу өтетін орталық болып табылатын сауда орталығының қозғалысын реттеуге қызмет етеді. Сондай-ақ, Тонгерен, Синт-Трюиден, Генк және Дист қалаларына да маңызды көлік жолдары бар. Қала Брюссель, Льеж, Антверпен, Шарлеруа, Кельн/Бонн және Дюссельдорф әуежайларына шамамен бір сағаттық жүру қашықтығында жатыр. Үш сағаттық радиуста Париж және Франкфурттың ірі хабтарына жетуге болады. Шағын жеке ұшақтар Хассельдің өзінде, Киевит әуежайына қона алады.
Hasselt lies at the junction of important traffic arteries from several directions. The most important motorways are the European route E313 (Antwerp Liège) and the European route E314 (Brussels Aachen). The old town of Hasselt is enclosed by 2 ring roads. The outer ring road serves to keep traffic out of the city center and main residential areas. The inner ring road, the Green Boulevard, serves to keep traffic out of the commercial center, which is almost entirely a pedestrian area. There are also important traffic arteries to Tongeren, Sint Truiden, Genk, and Diest. The city lies within approximately an hour's drive from the airports of Brussels, Liège, Antwerp, Charleroi, Cologne/Bonn, and Düsseldorf. Within a three hour radius, the major hubs of Paris and Frankfurt can be reached. Small private aircraft can land in Hasselt itself, on the airfield of Kiewit.
Білім
Хассельтте екі университет колледжі бар: Университет колледжі PXL және Университет колледждері Лёвен-Лимбург (UCLL). Олар денсаулық сақтау, әлеуметтік жұмыс, өнер, коммерциялық ғылымдар және мұғалімдерді даярлау сияқты курстарды ұсынады. 1971 жылы құрылған Хассельт университеті қала ішінде және көршілес Дипенбек қаласында кампустарда жұмыс істейді. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, университетте 7000-нан астам студент және 1700 академиялық, әкімшілік және техникалық қызметкер жұмыс істейді. Университетте 7 факультет, 4 ғылыми-зерттеу институты, 3 ғылыми-зерттеу орталығы және 3 докторлық мектеп бар. Times Higher Education журналының 50 жылдан кіші жастағы әлемдегі үздік университеттер рейтингінде Хассельт университеті 605 университеттің арасында 35-орынды иеленеді.
Hasselt has two university colleges: University College PXL and University Colleges Leuven Limburg (UCLL). These offer courses in healthcare, social work, art, commercial sciences, and teacher training, among others. Hasselt University, established in 1971, operates campuses in the city and in the neighbouring town of Diepenbeek and, as of 2023, has more than 7,000 students and 1,700 academic, administrative, and technical staff. The university houses 7 faculties, 4 research institutes, 3 research centres, and 3 doctoral schools. In the Times Higher Education ranking of the world's best universities under 50, Hasselt University is ranked 35th out of 605.
Спорт
Хассельт қаласында Бельгияның үздік кәсіби баскетбол командаларының бірі – «Лимбург Юнайтед» орналасқан. Команда өз үй ойындарын «Спортхал Альверберг» аренасында өткізеді. Қаланың ең ірі футбол клубы – «Спортинг Хассельт», ол өз үй ойындарын «Штеделик Спортстадион Хассельт» стадионында өткізеді. Қаланың регби клубы – RC Hasselt.
Hasselt is home to Limburg United, one of the Belgium's top professional basketball teams. The team plays its home games at Sporthal Alverberg. The city's largest football club is Sporting Hasselt, which plays its home games at Stedelijk Sportstadion Hasselt. The city's rugby club is RC Hasselt.