DeLorean Motor Company: Тарихы мен құлауы

Кіріспе

Құрып кеткен американдық автомобиль өндірушісі (1975–1982) бастапқы компания.

DeLorean Motor Company (DMC) – 1975 жылы автомобиль өнеркәсібінің басшысы Джон ДеЛореан құрған американдық автомобиль өндірушісі. Ол 1981 жылдың басынан 1982 жылдың соңына дейін тек бір модельді – тот баспайтын болаттан жасалған, қанатты есіктері бар DeLorean спорттық көлігін ғана шығарды. Оның тарихы қысқа да, алабұрлы болды, 1982 жылы тарап, банкротқа ұшырады. 1982 жылдың қазан айында Джон ДеЛореан есірткі саудасын қаржыландыруға келіскенін көрсететін жасырын түсірілім жасалды, бірақ ол кейін сотта оны құрлыққа салу арқылы ақтады. DeLorean көлігі «Болашаққа саяхат» (1985, 1989 және 1990) фильмдер трилогиясында эксцентрикалық ғалым Док Браунның уақыт машинасына айналған көлік ретінде көрсетілді, бірақ компания бірінші фильм түсірілмес бұрын жабылды. 1995 жылы Ливерпульде туған механик Стивен Уинн Техас штатындағы Хэмбл қаласында орналасқан, түпнұсқа компаниямен байланысы жоқ, жаңа DeLorean Motor Company (Техас) компаниясын құрды. Ол көп ұзамай қалған қосалқы бөлшектерді сатып алып, DeLorean Motor Company (Техас) компаниясының «DMC» логотипінің өзінің стильді нұсқасын тіркеді.

Басталуы

Джон ДеЛореан 1975 жылғы 24 қазанда Мичиган штатының Детройт қаласында DeLorean Motor Company компаниясын құрды. Ол автомобиль өнеркәсібінде қабілетті инженер, бизнес-инноватор және General Motors компаниясының басшысы болып тағайындалған ең жас адам ретінде бұрыннан танымал болды. Инвестициялық капитал негізінен Bank of America банктерінен бизнес-заемдар түрінде, сондай-ақ серіктестіктер мен таңдалған тараптардың жеке инвестициялары арқылы тартылды, олардың ішінде The Tonight Show жүргізушісі Джонни Карсон, әртістер Рой Кларк және Сэмми Дэвис-младший болды. Капитал дилерлік инвестициялық бағдарлама арқылы да жиналды, онда ДеЛореанның машиналарын сатуға ұсынған дилерлер компанияның акционерлеріне айналды. ДеЛореан өндіріс орындарына төлеу үшін үкіметтер мен экономикалық ұйымдардан тиімді жеңілдіктер іздеді, сондықтан ол өзінің алғашқы зауытын жұмыссыздықтың ерекше жоғары деңгейдегі аймақта салуды жоспарлады. Ирландия Республикасының сол кездегі өнеркәсіп және сауда министрі Десмонд О’Малли (ТД) жобаны қолдамау туралы шешім қабылдады. Пуэрто-Рикода келісімге қол жеткізуге жақын тұрған ДеЛореан Солтүстік Ирландияның өнеркәсіптік даму кеңесінен түскен ұсынысты қабылдады. Голливуд жұлдыздарынан алған бастапқы капиталдан басқа, DeLorean Motor Company компаниясының 200 миллион долларлық бастапқы шығындарының шамамен 120 миллион долларын британ үкіметінен алғанын The Times газеті хабарлады. Британ үкіметі Солтүстік Ирландиядағы сектанттық зорлық-зомбылықты азайту үшін жұмыс орындарын құруға мүдделі болды. ДеЛореан британ үкіметі осы ұсыныстың бір бөлігі ретінде оның компаниясына экспорттық кредитпен қаржыландыруды ұсынады деп ойлады. Бұл көлік құралдарының көтерме бағасының 80% (20 000 АҚШ доллары) жеткізілім аяқталғаннан және тасымалдауға дайын болғаннан кейін несие ретінде беріледі.

Өндірістік нысан

1978 жылдың қазанында Солтүстік Ирландияда алты ғимараттан тұратын өндіріс зауытының құрылысы басталды. Ол Бэлфаст қаласындағы Brodie & Hawthorn архитекторлар бюросымен жобаланып, басқарылды және Farrans, McLaughlin & Harvey компанияларымен 16 айда салынды. Зауыттың жанына сынақ трассасы да салынды. Ресми түрде DMCL (DeLorean Motor Cars, Ltd.) деп аталған зауыт Белфаст қаласының оңтүстік-батыс шетіндегі Данмурри қалашығындағы The Cutts ауданында орналасқан. Өндіріс 1979 жылы басталмақ болған, бірақ инженерлік кешігулер мен бюджеттің жоспардан асып кетуіне байланысты құрастыру желілері 1981 жылдың басында ғана іске қосылды. Зауыттағы жұмысшылардың көпшілігі тәжірибесіз болды; DMC-ге келмес бұрын жұмыс тәжірибесі жоқ адамдар көптеп жұмысқа қабылданды. Бұл алғашқы өндіріс үлгілеріндегі сапа мәселелеріне және одан кейін әртүрлі дилерлік орталықтарда Сапаны Қамтамасыз ету орталықтарының (QAC) құрылуына ықпал еткен болуы мүмкін. Калифорния, Нью-Джерси және Мичиган штаттарында QAC орталықтары ашылды, онда дилерлерге жеткізу алдында сапа мәселелерін анықтап, жою жұмыстары жүргізілді. Мәселелердің кейбіреуі корпус панельдерін орнатуға, қуаты жоғары генераторларға және «қанат» есіктерін реттеуге қатысты. Зауытта сапаны жақсарту жұмыстары мен QAC орталықтарындағы сапа бақылау шараларының нәтижесінде жағдай жақсарды, бірақ кейде жұмыс сапасы туралы шағымдар түсіп тұрды. 1981 жылғы DeLorean автомобильдері 12 айлық, 19312 шақырымдық (12000 миль) кепілдікпен сатылды. 1982 жылға қарай, компоненттердің жақсаруы және жұмысшылардың тәжірибесі артуы өндіріс сапасын едәуір арттырды. Кейіннен дилерлер мен тұтынушылар арасында келіспеушіліктер туды, себебі көптеген дилерлер өтемақы алмағандықтан кепілдік бойынша жұмыстарды орындаудан бас тартты.

Төмендеу және банкроттық

Сұраныс жетіспеушілігі, шығындардың жоспардан асуы және қолайсыз валюта бағамы 1981 жылдың соңында DMC-дің ақша ағынына кері әсер ете бастады. Компания өзінің шығынсыздық шегін 10 000 мен 12 000 бірлік аралығында деп бағалаған, бірақ сатылған автомобильдер саны шамамен 6 000 болды. Кірістің жетіспеушілігіне жауап ретінде жаңа "DeLorean Motors Holding Company" құруды көздеген қайта құру жоспары жасалды, бұл компания DMC және оның барлық еншілес кәсіпорындарының корпоративтік бас компаниясы болар еді: DeLorean Motor Cars Limited (өндіруші), DeLorean Motor Cars of America (АҚШ-тағы дистрибьютор) және DeLorean Research Partnership (зерттеу және әзірлеу компаниясы). 1982 жылдың қаңтарында АҚШ-тың Қағаздар және биржалар комиссиясының компанияның өміршеңдігіне қатысты сұрақтарына байланысты, компания Делореанның 27 миллион доллар көлемінде қаржы жинауды үміттене білген холдинг компаниясының акцияларын шығарудан бас тартуға мәжбүр болды. Джон Делореан британ үкіметінен көмек сұрады, бірақ басқа инвесторлардан теңдестірілген сома табу мүмкін болмағандықтан көмек көрсетілмеді. Одан кейін болған оқиғалар британ үкіметі, АҚШ Федералдық тергеу бюросы (ФБР), Есірткі құралдарына қарсы күрес басқармасы (DEA), Делореан, оның инвесторлары және АҚШ сот жүйесі арасындағы пікірталас нысаны болып табылады. 1982 жылы Джон Делореан есірткі сатушыларды ұстауға бағытталған ФБР-дің жасырын операциясының нысанасына айналды. 1982 жылдың қазанында ол ұсталды және АҚШ-қа 24 миллион долларлық кокаинды контрабандаға қатысқандығы айыпталды. Сотқа ұсынған негізгі дәлел – ФБР-дің жасырын агенттері Бенедикт (Бен) Тиса мен Уэстпен есірткі туралы келісімдерін көрсететін бейнежазба болды, бірақ Делореанның адвокаты Говард Вайцман агенттердің бастапқыда оған заңды инвестор ретінде ұсынып, келісімге қатысуға мәжбүр еткенін сотқа сәтті дәлелдеді. Ол барлық айыптардан ақталды, бірақ оның беделі түгелдей құлдырады. Соттан кейін және ақталудан кейін Делореан: "Менен қолданылған машина сатып алар ма едіңіз?" деп әзілдеді. Ақырында компанияны аман сақтау үшін жеткілікті қаржы жинау мүмкін болмады. 1982 жылы DMC банкротқа ұшырады, 2 500 жұмыс орны мен 100 миллион доллардан астам инвестицияны жоғалтты. Британ үкіметі өндіріс орнының пайдалы бөліктерін қайта жаңғыртуға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады, ал Данмюрри зауыты жабылды. Делореан Нью-Джерсиде зейнеткерлікке шықты, ал ол британ лейбористік үкіметін таң қалдырған Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстардың күлінен өркендеген өнеркәсіп туралы арманы құлап түсті. Ол DMCL саяси себептермен әдейі жабылғанын және жабылған кезде банкінде миллиондаған долларлары мен екі жылдық дилерлік тапсырыстары бар толыққанды өміршең компания болғанын мәлімдеді. 1981 жылдың қаңтарынан 1982 жылдың желтоқсанына дейін шамамен 9 000 автомобиль жасалды, бірақ нақты өндіріс көрсеткіштері белгісіз және бағалаулар әртүрлі. 1982 жылы жасалған, бірақ штаттарға жеткізілмеген (DMC-нің АҚШ-тағы бөлімінің Солтүстік Ирландиядағы зауыттан автомобильдерді "сатып алуға" ақшасы болмағандықтан), 15XXX және 16XXX көлік құралдарын анықтау нөмірлері бар автомобильдер шын мәнінде 1982 жылғы модельдер, оларға Consolidated International (қазір Big Lots деп аталады) компаниясы кейінірек 1983 жылғы VIN нөмірін берді, бұл компания DMC-мен кері сатып алу бағдарламасына ие болды және банкроттықтан кейін қалған сатылмаған автомобильдерді және зауытта қалған пайдаланылмаған бөлшектерді сатып алды. Делореан құрастыру зауытын ақырында француздық автомобиль жеткізушісі Montupet иеленді, ол 1989 жылы Данмюрри зауытында автомобиль қозғалтқыштары үшін алюминийден құйылған цилиндр бақтарын шығара бастады. 2015 жылы Montupet сатып алған кезде зауытта 600-ден астам адам жұмыс істеді. Қазіргі уақытта нысан Linamar Corporation еншілес компаниясы Montupet UK ретінде жұмыс істейді.

The lack of demand, cost overruns, and unfavorable exchange rates began to take their toll on DMC's cash flow in late 1981. The company had estimated its break even point to be between 10,000 and 12,000 units, but sales were only around 6,000. In response to the income shortfall, a restructuring plan was devised where a new "DeLorean Motors Holding Company" would be formed, which in turn would have become corporate parent to DMC and each of its subsidiaries: DeLorean Motor Cars Limited (manufacturer), DeLorean Motor Cars of America (distributor in the U. S.) and DeLorean Research Partnership (a research and development company). In January 1982, due to United States Securities and Exchange Commission questions about the company's viability, the company was forced to cancel the stock issue for the holding company that DeLorean had hoped would raise about $27 million. John DeLorean lobbied the British Government for aid, but was refused unless he was able to find a matching amount from other investors. What followed is a matter of debate between the British Government, the US Federal Bureau of Investigation (FBI), the Drug Enforcement Administration (DEA), DeLorean, his investors, and the US court system. At some point in 1982, John DeLorean became the target of an FBI sting operation designed to arrest drug traffickers. He was arrested in October 1982 and charged with conspiring to smuggle $24 million worth of cocaine into the US. The key element of evidence for the prosecution was a videotape showing DeLorean discussing the drugs deal with undercover FBI agents Benedict (Ben) Tisa and West, although DeLorean's attorney Howard Weitzman successfully demonstrated to the court that he was coerced into participation in the deal by the agents who initially approached him as legitimate investors. He was acquitted of all charges, but his reputation was forever tarnished. After his trial and subsequent acquittal, DeLorean quipped, "Would you buy a used car from me?" In the end, sufficient funds could not be raised to keep the company alive. DMC went bankrupt in 1982, taking with it 2,500 jobs and over $100 million in investments. The British Government attempted to revive some usable remnants of the manufacturing facility without success, and the Dunmurry factory was closed. DeLorean himself retired in New Jersey, and the dream with which he had mesmerized Britain's Labour government, of industry rising out of the ashes of The Troubles in Northern Ireland, was shattered. He claimed that the DMCL was deliberately closed for political reasons, and at the time of closing was a solidly viable company with millions of dollars in the bank and two years of dealer orders on the books. Approximately 9,000 cars were made between January 1981 and December 1982, although actual production figures are unclear and estimates differ. Some of the cars manufactured in 1982, but not shipped to the states (as the US arm of DMC had no money to 'buy' the cars from the factory in Northern Ireland), with 15XXX and 16XXX Vehicle Identification Numbers are actually 1982 models that were given later VINs, dated 1983, by Consolidated International (now known as Big Lots), a company that had a buyback program with DMC and had bought out the remaining unsold cars and also the inventory of unused parts left in the factory after the bankruptcy. The DeLorean assembly plant was eventually occupied by the French automotive supplier Montupet, which began to manufacture cast aluminum cylinder heads for automobile engines at the Dunmurry facility in 1989. As of Monputet's acquisition in 2015, the factory employed more than 600 people. The facility is currently operated as Montupet UK, a subsidiary of Linamar Corporation.

Делореан

DeLorean (DMC ішінде DMC 12 ретінде әзірленген) DMC өндірген жалғыз автомобиль болды. Қабылдау әртүрлі болды. Бастапқы көліктерге үміткерлердің үлкен тізімі болғанымен, 25 000 долларлық MSRP (2019 жылы шамамен 70 000 долларға тең) нарықтың көп бөлігі үшін, әсіресе көптеген адамдар қуаты жеткіліксіз және пайдасыз ойыншық деп санайтын нәрсе үшін тым қымбат болды. Road & Track журналы атап өткендей: "Бұл жарыс машинасы емес, 0-дан 60 миль/сағ жылдамдыққа 10,5 секундта жетады. Шындығында, бұл баға санатындағы спорттық/GT машинасы үшін онша жылдам емес". Тот баспайтын болаттан жасалған панельдері тартымды және коррозияға төзімді болды, бірақ жылтыр беті саусақ іздерін көрсетуге бейім болды және көлікті бояу қиын болды; әр DeLorean бірдей көрінді. Кейбір дилерлер көліктерін ерекшелеу үшін бояды. DMC түрлі түстер үшін мөлдір бояуды сынап көрді, сонымен қатар тот баспайтын болаттың текстурасын көруге мүмкіндік берді, бірақ зауыттан боялған панельдері бар көліктер сатылған жоқ. Бастапқыда тек автоматты беріліс қосымша опция ретінде ұсынылды. 1981 жылдың соңында стандартты қара түске балама ретінде сұр түсті интерьер ұсынылды. Жақтау тізбектері және жүк жинағыштары сияқты аксессуарлар көліктің ерекшелігін арттырды. DeLorean 1985 жылғы "Болашаққа оралу" фильмінде және оның екі жалғасында маңызды рөлде ойнады, онда ол уақыт машинасына айналдырылды. DeLorean уақыт машинасы халық мәдениетіне еніп, модельдің танымалдылығын сақтауда маңызды рөл атқарды.

DMC-24

DMC 24 – DeLorean-нің жалпы пішіні мен қанат есіктерін сақтай отырып, 4 орындық седан автокөлігінің жобасы болды. Бірнеше эскиздер дайындалды. Бір дизайнында, 2 есікті нұсқасында, есіктер мен кабина артқа кіру және артқа отыруға ыңғайластыру үшін ұзартылды. Тағы бір дизайнда артқы есіктер бөлек болды. 4 есікті дизайн ItalDesign компаниясымен Lancia Medusa концепт-кары негізінде жасалған прототип ретінде құрастырылды. DMC ItalDesign жасаған нұсқа үшін төлем жасаған жоқ, соның салдарынан ItalDesign оны Lamborghini Marco Polo концепт-көлігіне айналдырды.

DMC-44

DMC 44 – бұл Polski Fiat 126p-дан алынған қуат беру жүйесі мен басқа да құрамдастарды пайдаланатын жеңіл 4x4 жолдан өтуге арналған көлік ұсынысы болды. Дизайн француздық Lohr Fardier әскери-десанттық машинасына ұқсас, ал DeLorean зерттеу үшін оның штаб-пәтеріне бір данасын әкелді. Түтікшелі болаттан жасалған прототип жасалды, сондай-ақ компания жобаға инвесторларды тарту үшін таныстыру видеосын түсірді. Көліктің екі нұсқасы болжаныпты: біреуі – жолдан өтуге арналған, екіншісі – қалалық жолдарда жүруге жарамды.

DMC-80

DMC 80 – 1981 жылдың күзінде талқыланған автобус жобасы, түрлі 6 цилиндрлі қозғалтқыштармен және қоробкалармен жабдықталуы жоспарланған. Компания қоғамдық көлік мекемелері үшін таныстыру брошюрасын дайындады. Бұл автобус АҚШ-та өндірілген, неміс технологиясы негізінде жасалған, төмен еденді автобус болуға тиіс болған.