Кіріспе

Тұрақты суреттерге арналған пленка форматы
пленка форматы

Advanced Photo System (APS) – 1996 жылы алғаш рет өндірілген және қазір тоқтатылған тұрақты суреттерге арналған пленка форматы. Ол Eastman Kodak компаниясы Advantix тауарлық белгісімен, FujiFilm компаниясы Nexia атауымен, Agfa компаниясы Futura атауымен және Konica компаниясы Centuria ретінде сатылды.

Ақпарат алмасу

APS пленкасының ерекшелігі – бейнеден басқа да ақпаратты жазу мүмкіндігі. Бұл ақпарат алмасу көбінесе баспаның қатынасын анықтау үшін қолданылады, бірақ фотосурет түсірілген күн мен уақытты жазуға, суреттің сипаттамасын сақтауға, сондай-ақ жапқыш жылдамдығы және диафрагма сияқты экспозиция деректерін жазуға да пайдаланылуы мүмкін. Бұл ақпаратты фотобаспа жабдығы баспаның қатынасын анықтау, фотосуреттің артқы жағында (немесе сирек жағдайларда алдыңғы жағында) ақпаратты басып шығару немесе баспа сапасын жақсарту үшін оқи алады. Пленкаға ақпаратты сақтаудың екі әдісі бар: «магниттік IX» және «оптикалық IX». Оптикалық IX арзан және бір реттік камераларда қолданылады, ол бейнеге түспейтін пленканың кішкентай бөлігін жарық көзімен әшкерелейді. Бұл әдіс дайын басып шығарылған бейне-қатынасты анықтаумен ғана шектеледі. Магниттік IX қымбат камераларда қолданылады және көбірек ақпарат алмасуға мүмкіндік береді. Магниттік IX бар көптеген камералар экспозиция күні мен уақытын магниттік қабатқа автоматты түрде жазады, ал одан да жетілген модельдер пайдаланушыға фотосуретте басылатын алдын ала белгіленген сипаттаманы таңдауға, экспозиция параметрлерін жазуға, сондай-ақ баспаның қатынасын анықтауға мүмкіндік береді. Магниттік IX фотоөңдеушілерге кейбір қиындықтар туғызды, олар магниттік оқу басын жиі тазалауға немесе жабдықтарының осы ақпаратты басып шығару мүмкіндігі шектеулі екенін анықтады.

Өңдеу

135 пленкадан айырмашылығы, өңделген (дамытылған) APS пленкасы бастапқы картриджде сақталады. Анықтау үшін, APS пленкасының әрбір рулонында таңбасында алты таңбалы идентификациялық код болады, ол сондай-ақ магниттік түрде сақталады және өңделген негативтің екі шетінде де көрінеді. Бұл идентификатор әдетте әрбір жеке фотосуреттің арт жағына басылады. Бұл идентификатор фотолаборатория үшін (әрбір өңделген пленка тілімін оның картриджімен, ал әр картриджді нақты клиенттің тапсырысымен оңай сәйкестендіруге мүмкіндік береді) және тұтынушы үшін, егер қосымша фотосуреттер қажет болса, дұрыс картриджді оңай табу үшін қосымша ыңғайлылық ретінде әзірленген. Пленканы автоматты түрде өңдеуді жеңілдету үшін, пленканың әр түріне бірегей DX нөмірі тағайындалады. APS пленкасы әдетте кішкентай машинаны пайдалану арқылы бастапқы картриджден қайта жүктелетін картриджге ауыстырылады, содан кейін өңделгеннен кейін тағы бір машинаны қолдану арқылы бастапқы картриджге қайта бекітіліп, кері оралады.

Камералар

Бұл формат 1996 жылы Kodak, Fujifilm, Minolta, Nikon, Canon және басқа да компаниялармен енгізілді. APS көбінесе бастапқы деңгейдегі әуесқой камералар үшін қолданылды, бірақ бірнеше SLR жүйелері де жасалды: Canon EOS IX, Minolta Vectis, Nikon Pronea, Nikon IX линзаларымен бірге. Олардың ішінде Canon EOS IX және Nikon Pronea бұрынғы 35 мм SLR линзаларын пайдалана алды, ал Minolta кейіннен жаңа линзалар тізімін жасауды жөн көрді, оны алғашқы цифрлық SLR-мен бөлісті. Nikon IX сериялы линзаларын жасады, олар жеңіл және кішкентай кескін шеңберіне ие болды (2004 жылдан бері қолданылып келе жатқан Nikon DX форматына ұқсас). Nikon IX линзалар сериясы Nikon 35 мм SLR-мен үйлесімсіз болғанымен, Nikon 35 мм SLR-ге арналған линзалар Nikon Pronea-мен үйлесімді болды. Қолда бар линзаларды пайдалану көрініс бұрышын шамамен 1,6 есеге азайтты, бірақ линзалардың кең таңдауының артықшылығын ұсынды. Жаңа линзалар жүйесін құрудың өзі кішкентай және жеңіл линзалар жасауға мүмкіндік берді, себебі олар жабу керек болған кескін шеңбері кішкентай болды. APS SLR камералары алғашқыда жоғары деңгейдегі әуесқойлар нарығы үшін тым қымбат болды, ал кәсіби фотографтар 35 мм камераларды таңдады, олар жоғары сапалы суреттер мен жоғары ажыратымдылықты ұсынды. Қазіргі уақытта APS C және APS H терминдері көбінесе әртүрлі цифрлық SLR брендтеріне қатысты қолданылады, оларда жоғарыда көрсетілген пленка өлшемдерімен (шамамен) тең келетін бейнелеу сенсорлары бар (көшіру коэффициентіне қараңыз). APS SLR пленкалық камераларымен қатар, кейбір өндірушілер Canon EF 22-55 мм сияқты APS пленкалық камераларында пайдалануға арналған линзаларды шығарды, олардың көрініс бұрышы 35 мм-ге қатысты көшіру коэффициентін ескере отырып, кеңейтілген. Осы линзалардың кейбіреулері сақталды және қазір сол себеппен "APS" цифрлық SLR-лерде пайдалануға ұсынылады. Цифрлық камералар контекстінде APS белсенді пикселді сенсорды білдіруі мүмкін, ол CMOS бейне сенсорының бір түрі.

Бала асырап алу

Advanced Photo System – әуесқойлар үшін фотосурет технологиясын жақсартуға жасалған әрекет болды, бірақ көп ұзамай цифрлық фотосурет оны басып озды. Қосымша мүмкіндіктеріне қарамастан, APS кәсіби фотографтардың арасында кеңінен таралған жоқ, себебі фильмнің ауданы едәуір кішкентай болды (135 мм фильмнің 58 пайызы). Кәсіби фотографтарда танымал болған түсті слайд фильмдері APS форматында сұранысқа ие болмады және көп ұзамай шығарылуы тоқтатылды (дегенмен, IX240 хромогенді қара-ақ фильм шығарыла берді). Түсті басып шығаруға арналған фильмдер көбінесе шектеулі жылдамдықтарда ғана қол жетімді болды. Бұл жағдайларға, 35 мм камераларды автоматты түрде зарядтау мүмкіндігімен APS форматындағы камералармен салыстырылатындай ыңғайлы, шағын және қолжетімді етуге болатындығы қосылғанда, APS-тің танымалдылығын арттыруына кедергі келтірді. APS камералары көбінесе тұтынушылар нарығында, «түсір және ұмыт» камералардың сегментінде сәттілікке жетті, бірақ бұл жеткіліксіз болды: формат ұсынылғаннан кейін бес жыл ішінде сатылым күрт төмендеді. Бұл негізінен цифрлық камералардың сапасының артуымен және бағасының төмендеуімен байланысты болды. 2004 жылдың қаңтар айында Kodak компаниясы APS камераларын шығаруды тоқтату туралы хабарлады. APS пленкасын шығаратын соңғы екі өндіруші – Fuji және Kodak компаниялары 2011 жылы өндірісті тоқтатты.