Кіріспе

Қасиетті Омер (sɛ̃. t‿omɛʁ; ; Picard: Saint Onmé) – Франциядағы коммуна және Па-де-Кале департаментінің субпрефектурасы. Ол Лилльдің батыс-солтүстігінде, Кале темір жолы бойында орналасқан және Артуа провинциясында жатыр. Қала әулие Аудомардың құрметіне аталған, ол осы аймаққа христиан дінін әкелген. Aa өзенінің кеме жүзе алатын бөлігі Қасиетті Омерден басталып, Францияның солтүстігіндегі Гравелин қаласына дейін Солтүстік теңізіне жетіп саналады. Өзеннің қабырғаларынан төмен, Aa өзені Лис өзеніне қосылатын Neufossé каналымен байланысады.

Тарих

Сент-Омер алғаш рет 7 ғасырда Ситиу (Sithieu немесе Sitdiu) деген атпен, Аудомардың бастамасымен құрылған Сент-Бертин аббаттығының төңірегінде жазылған еңбектерде кездеседі. Thérouanne епископы Омер 7 ғасырда Сент-Бертин аббаттығын құрды, ол Нотр-Дам аббаттығының бастауы болды. Екі монастырь арасында француз төңкерісіне дейін созылған бәсекелестік пен келіспеушіліктер тез арада туды, әсіресе 1559 жылы Сент-Омер епископтық орынға айналып, Нотр-Дам собор дәрежесіне көтерілгенде. 9 ғасырда монастырьлардың маңында өскен ауыл Сент-Омер деп аталды. Нормандар 860 және 880 жылдары осы жерді қиратты. Он жылдан кейін қала мен монастырь қоршау қабырғаларын салып, олардан қорғалды. Француздар, фламандтар, ағылшындар және испандықтар жиі таласқан аймақтардың шекарасында орналасқан Сент-Омер тарихының көп бөлігінде қоршаулар мен әскери шабуылдарға ұшырады. 932 жылы Фландрияның Арнульфы Артуа графтығын бағындырды және Сент-Омер (голланд тілінде Sint Omaars) келесі үш ғасыр бойы Фландрия графтығының бір бөлігі болды. 1071 жылы Филипп I және Фландрияның жас графы Арнульф III Сент-Омерде Арнульфтің ағасы және бұрынғы қорғаушысы Роберт Фризиялықтан жеңіліске ұшырады, ол кейіннен 1093 жылы қайтыс болғанға дейін Фландрия графы болды. Сент-Омер 12-13 ғасырларда мата өнеркәсібімен бірге гүлденді. 1127 жылы қала граф Уильям Клитодан коммуналық харта алды, бұл Батыс Фландриядағы қала құқығына ие болған алғашқы қала болды. Кейіннен қала мата өндірісіндегі жетекшілігін Брюггеге жоғалтты. Бальдуин I графтың күңкіреуінен кейін Фландрия графтығы әлсіреп қалды. 1214 жылы Франция королі Филипп II Балдуиннің қызы Жоанна мен оның күйеуі Фландрия графы Фердинандты тұтқындап, оларды Понт-а-Венден шартына қол қоюға мәжбүр етті, онда Артуа Францияға берілді. Фердинанд бұған келіспеді, император Отто IV және Англия королі Джонмен одақтасып, Бувинде Филипп II-ге қарсы шайқасты, бірақ жеңіліске ұшырады. Келесі 170 жыл бойы саяси бөлінуге қарамастан, қала Фландрияның экономикалық желісінің бір бөлігі болып қала берді. 1340 жылы қала маңында ағылшын-фламанд әскері мен Бургундия герцогы Эуд IV басқарған француз әскері арасында ірі шайқас болды, нәтижесінде ағылшын-фламанд әскері кері шегінуге мәжбүр болды. 1384 жылдан бастап Сент-Омер Бургундиялық Нидерландтың, 1482 жылдан Габсбург Нидерландтың және 1581 жылдан 1678 жылға дейін Испаниялық Нидерландтың құрамына кірді. Француздар 1551 және 1596 жылдар аралығында қалаға қарсы сәтсіз әрекеттер жасады. Отыз жылдық соғыс кезінде француздар 1638 жылы (кардинал Ришелье басшылығымен) және 1647 жылы шабуыл жасады. Ақыры 1677 жылы он жеті күндік қоршаудан кейін Людовик XIV қаланы капитуляцияға мәжбүр етті. 1678 жылдың күзінде қол қойылған Нимгеген бейбіт шарты Францияның басып алуын және оны қосып алуын бекітті. 1711 жылы Сент-Омерді Марлборо герцогы қоршап алды. Қалада ашаршылық болғандықтан, Жаклин Робин қалаға азық-түлік жеткізу үшін өмірін қауіпке тігіп, 1884 жылы собордың алдында оның үлкен мүсіні орнатылды. Сент-Омер колледжі 1593 жылы ағылшын иезуиті Роберт Персонс С.Ж. ағылшын католиктерін оқыту үшін құрды. Протестанттық реформациядан кейін Англияда Рим-католик білім беруіне қарсы қылмыстық заңдар қабылданды. Колледж 1762 жылға дейін Сент-Омерде жұмыс істеді, содан кейін Брюггеге, ал 1773 жылы Льежге көшіп барды. Ақырында 1794 жылы Англияға көшіп, Ланкаширдегі Стонихерсте орналасты. Сент-Омер колледжінің бұрынғы студенттері Джон Кэрролл, оның інісі Дэниел және оның туысы Чарльз. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1914 жылдың 8 қазанында британдық Корольдік әуе корпусы (RFC) Сент-Омерге келді және жергілікті жарыс алаңының жанында штаб құрылды. Келесі төрт жыл ішінде Сент-Омер RFC операцияларының орталық нүктесі болды. Көптеген эскадрильялар Сент-Омерді басқа жерлерге көшуден бұрын транзиттік лагерь ретінде пайдаланғанымен, база RFC-ге логистикалық қолдауды арттырғандықтан маңыздылығын арттырды. Көптеген Корольдік әуе күштері эскадрильялары осы кезеңде Сент-Омерде құрылған эскадрильяларға қатысты. Олардың ішінде: 1914 жылдың 14 желтоқсанында Сент-Омерде құрылған IX эскадрилья RAF және 1915 жылдың 10 ақпанында құрылған No. 16 эскадрилья RAF. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Люфтваффе әуеайлақты пайдаланды. Ұлыбритания шайқасының батыры Дуглас Бадер Франциядағы әуе шайқасы кезінде "Спитфайр" ұшағынан парашютпен секіріп түскенде, ол бастапқыда Сент-Омердегі Люфтваффе ауруханасында емделді. Ол құтылу кезінде жасанды аяғын жоғалтқан, ал RAF оған бомбалау шабуылы кезінде жаңа аяқ жіберді.

Жақын аймақтар

Клермарей орманының шекарасында, батпақтардың соңында 1140 жылы Альзас Тьерриі құрған аббаттың қираған қалдықтары орналасқан. Томас Бекет 1165 жылы осы жерге паналаған. Сент-Омердің оңтүстігінде, Аа өзенін бақылайтын төбеде Хельфау лагері орналасқан, ол көбінесе Сент-Омер лагері деп аталады. Қаланың жанындағы Нёфоссе каналында Ascenseur des Fontinettes гидравликалық лифті орналасқан, ол бұрын канал кемелерін Аа өзеніне дейін 12 метрлік биіктікке көтеріп, түсіретін. 1967 жылы оның орнына үлкен шлюз салынды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл аймақ V-2 зымыранын ұшыру алаңы ретінде таңдалды. Осы мақсатта Эперлектегі жақын жердегі бекініс және Ла Купольдегі жер асты кешені салынды және қазір жұртшылыққа ашық.

Мәдениет

Сент-Омер этникалық, тілдік және иммигранттық қауымдастықтардың алуан түрлілігімен ерекшеленеді. Haut Pont – Сент-Омердің батыс фламандтық аймағы, фламандтық/бельгиялық тамырлары бар. Кафедральдің оңтүстік-шығысында жаңадан құрылған түрік ауданы орналасқан; жергілікті түріктердің көпшілігі христиан дінін ұстанады (атап айтқанда, грек православтығы, грек текті немесе шығыс обрядтары мен католик дініне ауысқандар), олар діни қуғын-сүргіннен қашу үшін Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Францияға келді. Генеалогтар аймақтағы британдық, голландтық, неміс, австриялық, венгр, чех, словак және поляк мәдениеттерінің көптеген ықпалдарын атап өтті. Аймақтың кен өндіру және шыны жасау өнеркәсібі соғыстан кейінгі (Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезеңінде) халықтың қайта өркендеуіне үлкен үлес қосты деп саналады.

Қоғамдық кітапхана

Сент-Омердің қоғамдық кітапханасының сирек кітаптар бөлімінде Гутенбергтің 42 жолды Киелі кітабының француз тіліндегі үш данасының бірі сақталады, ол бастапқыда Сент-Бертин аббаттығының кітапханасына тиесілі болған. Қалған екі данасы Парижде орналасқан. 2014 жылдың қараша айында Сент-Омердегі қоғамдық кітапханада бұрын белгісіз Шекспирдің Бірінші фолиосы табылды. Кітап 200 жыл бойы кітапханада тоқталмай жатқан күйде сақталды. Алғашқы 30 беті жоғалған. Көптеген сарапшылар оның түпнұсқа екенін анықтауға көмектесті, сондай-ақ сақталған алғашқы бетіне "Невилл" деген есім жазылған, бұл оның бұрын Эдуард Скаррисбрикке тиесілі болғанын көрсетеді. Скаррисбрик католиктерге қарсы қысымға байланысты Англиядан қашып, иезуиттердің білім орны – Сент-Омер колледжінде оқыған. Оның түпнұсқа екеніне Невада университетінің профессоры және әлемдегі Шекспирді зерттеудегі ең авторитетті мамандардың бірі Эрик Расмуссен растады, ол сол кезде Лондон қаласында болған. Франциядағы Бірінші фолионың тағы бір белгілі данасы Париждегі Ұлттық кітапханада сақтаулы.

Спорт

Сент-Омер 2022 жылғы каноэ полодан әлем чемпионатының өткізуші қаласы болды.