Кіріспе
Норвегия орман мысығы (Norsk skogkatt және Norsk skaukatt) – Солтүстік Еуропадан шыққан үй мысығының тұқымы. Бұл жергілікті тұқым өте суық климатқа бейімделген, қалың, жылтыр қылы мен жылуды сақтайтын жүн қабатына ие. Бұл тұқымның арғы тегі шамамен 1000 жылдары викингтер Норвегияға әкелген қысқа түкті мысықтардың жергілікті тұқымы болуы мүмкін, сондай-ақ олар қазіргі сібірлік және түрік ангорасының арғы тегіне жататын ұзын түкті мысықтарды да әкелген болуы мүмкін. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Норвегия орман мысығының саны азайып, жойылуға жақын қалды. Кейін Норвегия орман мысығы клубының шаруашылық жұмысы мысықтардың санын арттырды. 1970 жылдары бұл тұқым Еуропалық Халықаралық Фелиней федерациясында тіркелді, осы кезде мысықтарды ұнататын Карл Фредрик Нордане осы тұқымға назар аударып, оны тіркеуге күш салды. Бұл тұқым Норвегияда, Данияда, Швецияда, Исландияда және Францияда өте танымал. Бұл ірі тұқымды мысық, денесі күшті, сібірлік және мейн-кун тұқымдарымен ұқсас, ұзын аяқтары, қалың құйрығы және мықты денесі бар. Оның өткір тырнақтарының арқасында өте жақсы көтеріледі.
The Norwegian Forest cat (Norsk skogkatt and Norsk skaukatt) is a breed of domestic cat originating in Northern Europe. This landrace breed is adapted to a very cold climate, with a top coat of long, glossy hair and a woolly undercoat for insulation. The breed's ancestors may have been a landrace breed of short haired cats brought to Norway about A. D. 1000 by the Vikings, who may also have brought with them long haired cats, like those ancestral to the modern Siberian and Turkish Angora. During World War II, the Norwegian Forest cat was nearly extinct; then the Norwegian Forest Cat Club's breeding program increased the cat's number. It was registered as a breed with the European Fédération Internationale Féline in the 1970s, when a cat fancier, Carl Fredrik Nordane, took notice of the breed and made efforts to register it. The breed is very popular in Norway, Denmark, Sweden, Iceland, and France. It is a large breed with a strong body, similar to the Siberian and Maine Coon cat breeds, with long legs, a bushy tail, and a sturdy body. It is very good at climbing, partly because of strong claws.
Тарих
Норвегиялық орман мысығы Норвегияның суық ауа райына бейімделген. Оның ата-тегінде викингтер шамамен 1000 жылдан кейін Ұлыбританиядан Норвегияға әкелген суыққа төзімді қара және ақ британдық қысқа түкті мысықтар, сондай-ақ 14 ғасыр шамасында крестоносцылар Норвегияға әкелген ұзын түкті мысықтар болуы мүмкін. Бұл мысықтар шаруа қожалықтарындағы және жабайы мысықтармен шағылысып, нәтижесінде қазіргі Норвегия орман мысығы тұқымы пайда болған болуы мүмкін. Ресей мен Түркиядан келген ұзын түкті Сибирь және түрік ангорасы да осы тұқымның ата-тегі болуы мүмкін. Автор Клэр Бессант, скогкатт халық ертегісі қазіргі Норвегия орман мысығының ата-тегі туралы болғанын санайды. Кейбір селекционерлер мен мысықтарды ұнататын ұйымдар қазіргі тұқымды атау үшін «норвегиялық скогкатт» деген терминді қолданады. Норвегия орман мысығының ата-тегі, әдетте, викинг кемелерінде тышқан аулаушылар ретінде қызмет еткен. Бұл жергілікті тұқым көптеген ғасырлар бойы Норвегия ормандарында өмір сүрді, бірақ кейіннен олардың аң ауру дағдылары бағаланып, Норвегия шаруа қожалықтарында қолданылды, содан соң 20 ғасырдың басында мысықтарды ұнататын адамдар оларды таныды. 1938 жылы Норвегияның Осло қаласында осы тұқымға арналған алғашқы ұйым – Норвегия орман мысық клубы құрылды. Клубтың тұқымды сақтауға бағытталған қозғалысы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоқтап қалды. Соғыс жылдарында бос жүретін үй мысықтарымен будандасу салдарынан Норвегия орман мысығының саны азайып, құрып кетуге жақын қалды, бірақ Норвегия орман мысық клубы ресми селекциялық бағдарламаны жасау арқылы тұқымның қайта жандануына көмектесті. 1950 жылдары король Олав V оларды Норвегияның ресми мысығы деп жариялады. Мысық 1970 жылдарға дейін Норвегиядан шыққан жоқ болғандықтан, ол Fédération Internationale Féline (FIFe) – мысықтардың тізілімдерінің пан-еуропалық федерациясында тұқым ретінде тіркелмеді. Норвегиялық мысықтарды ұнататын Карл Фредрик Нордане осы тұқымға назар аударып, оны тіркеуге күш салды. 1978 жылы ол Швецияда ресми тұқым ретінде танылды, ал 1989 жылы Ұлыбританияның Норвегия мысық клубы оны Ұлыбританияда тұқым ретінде қабылдады. Норвегия орман мысығы Норвегия мен Швецияда өте танымал. 2003 жылдан бері ол Францияда ең көп таралған бес тұқымның біріне кіреді, онда жылына шамамен 400-500 мысық туылады.
Сыртқы келбеті
Норвегиялық орман мысығы денелі және орташа мысықтан ірілеу. Ересек аналықтарының салмағы – , аталықтарының – . Бұл тұқымның денесі ұзын, мықты; аяқтары ұзын; және құйрығы қалың. Жүні қалың, тығыз, жылтыр, су өткізбейтін сыртқы қабаттан және жұмсақ ішкі қабаттан тұрады, ең қалың жері – аяқтар, кеуде және бас. Басы ұзын, пішіні теңқабырлы үшбұрышқа ұқсас, жағы мықты, тұмсығы орташа ұзындықта; төртбұрышты немесе дөңгелек бас пішіні кемшілік саналады. Көздері бадам тәрізді және көлбеу, кез келген түсте болуы мүмкін. Құлақтары үлкен, табанында кең, жоғары орналасқан, жоғарғы жағы түкті, бастың үшбұрышты пішінінің созылмасына сәйкес орналасқан және сиыртық құлақтары сияқты шашақпен аяқталады.
Денсаулық
Джон С. Файфеа, Ребекка Л. Куржалс және басқалар жүргізген тәжірибеде, тұқымның гликогенді тармақтану ферментіндегі (GBE1) күрделі өзгеріс, IV типті гликоген сақтау ауруында жаңа туған кезде қанда қанттың төмендеуіне және кейінірек жасөспірім шағында нейромыскулярлық дегенерацияға алып келуі мүмкін деген қорытындыға келді. Бұл ауру сирек болғанымен, осы ауруға шалдыққан мысықтар үшін қауіпті болуы мүмкін. Бұл тұқымның жамбас буыны дисплазиясынан да зардап шегетіні белгілі, ол жамбас буынының сирек кездесетін, ішінара тұқым қуалайтын ауруы. Англиядағы мысықтардың тегін зерттеу нәтижесінде тұқым қуалайтын кардиомиопатияның белгілері анықталды. Норвегия орманының мысықтарында эозинофильді гранулома кешенінің 17 жағдайына қатысты зерттеу, тектік талдаудан кейін мысықтар арасында байланыс бар екенін көрсетті, бұл аурудың тұқым қуалайтын сипатын көрсетеді.