Пит Фаунтейн: Жаз кларнетишісінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық кларнетші (1930–2016)

Пьер Дьюи Лафонтейн кіші (3 шілде 1930 – 6 тамыз 2016), кәсіби сахналық есімі Пит Фонтейн, – американдық джаз кларнетші.

Ерте өмір және білім

Лафонтейн Пьер және Мэдленнің ұлы ретінде Нью-Орлеандағы Уайт-стритте (Дюмен және Сент-Энн көшелері арасында) орналасқан шағын креолдық коттедж стиліндегі үйde дүниеге келді. Пит француз иммигранты Франсуа Фонтейннің шөбересі болды, ол Тулонда 1796 жыл шамасында дүниеге келіп, 19 ғасырдың басында АҚШ-қа келді және 1885 жыл шамасында Миссисипи шығанағының жағалауында қайтыс болды. Питтің әкесі, жүк көлігінің жүргізушісі және кездейсоқ музыкант, отбасының тегін Фонтейн деп өзгертті. Фонтанның айтуынша:
«Мен жоғары сыныпта оқып жүргенде, тарих пәнінің мұғалімім неге көбірек оқымайтыныңды сұрады. Мен әр түнде кларнетпен шұғылданып жатырмын деп жауап бердім, және мен оған аптасына шамамен 125 доллар табыс табатынымды айтқанда, ол тіпті меннен де аз табадыны және мен толық уақыт ойнауым керек екенін айтты. Содан бастап мен кәсіби музыкант болдым деп ойлаймын». Фонтайнды Decca Records A&R директоры Чарльз "Бад" Дант шақырып алды және Дантпен бірге 42 хит альбомын жазды. Велк қайтыс болғаннан кейін Фонтайн кейде Велктердің музыкалық отбасымен қайта қосылу концерттеріне қатысатын.

Нью-Орлеанға оралу

Фонтайн Нью-Орлеанға оралып, Диксиленд герцогтерімен ойнады, содан кейін өз атымен топтарды басқара бастады. Ол 1960-1970 жылдары Француз кварталында өзінің клубының иесі болды. Кейін ол Нью-Орлеан қаласының орталығындағы Риверсайд Хилтондағы «Пит Фонтанның джаз клубын» сатып алды. Нью-Орлеан джаз клубы 1959 жылғы 19 қазанда «Пит Фонтан күнін» атап өтті, бұл шара қаланың мақтанышына арналған тойлаумен аяқталды және кешке толы концертпен жалғасты. Оның квинтетіне студияда ойнаған музыканттары – Стэн Кентонның бассисі Дон Багли, вибрист Годфри Хирш, пианист Мерл Кох және контрабасшы-драмер Джек Сперлинг кірді. Фонтайн осы музыканттарды 1963 жылы Голливуд Боулда ойнағанда жинады. Пит Голливудқа көп рет сапар шекті және Джонни Карсонның «Tonight Show» бағдарламасына 56 рет қатысты. Фонтайн 1960 жылдың көктемінде 800 Бурбон көшесінде, әйгілі Француз кварталының ортасындағы «Француз кварталы қонақүйі» клубын ашты. Оның тобында бас бассист Оливер «Стик» Феликс, пианист Джон Пробст, гитарист Пол Гума, вибрафонда Годфри Хирш және барабаншы Джек Сперлинг болды. Ұзақ өтпей, атақты әртістер де сол жерге жол тартты. Клиф Аркетт, ол Чарли Уивер ретінде танымал, және Джонатан Винтерс ашылу кешінде болды және комедиялық номерлерін орындады. Келесі бірнеше жылда клубқа Франк Синатра, Фил Харрис, Кэрол Лоуренс және Роберт Гулет, Кили Смит, Роберт Митчем және Бренда Ли, сондай-ақ тағы да көптеген жұлдыздар келді. Көптеген әртістер топпен бірге өнер көрсетті, ал Бренда Лидің қатысуы олардың дуэттік альбомын жазуға әкелді. Бенни Гудман клубқа екі рет келді, бірақ кларнетін әкелмеді. Оның ең жақын бәсекелесі – Фонтайн клубынан бір көше төмендегі трубашы Аль Херт болды. Олар бір-бірінен музыканттарды тартып алып, кейде бір-бірінің клубтарына келіп, бірге ойнайтын. Олар бірге өскен жақсы достар еді және кейін бірнеше альбом жазды. 2003 жылы Фонтайн Хилтондағы клубын музыкалық достары мен жанкүйерлерімен толы зал алдында жапты. Ол Миссисипи штатының Сент-Луис шығанағындағы «Казино Мажик» қаласында аптасына екі рет өнер көрсетуге кірісті, онда оның үйі де болған (кейіннен «Катрина» даулы оқиғасы салдарынан қирады). 2006 жылы жүрек операциясынан кейін ол «Нью-Орлеан джаз және мұра фестивалінде» өнер көрсетіп, «Bay St. Louis» казиносын қайта ашуға көмектесті. Кейін ол «Голливуд Казино» деп аталды. Ол «Голливуд Казиносында» 2010 жылғы 8 желтоқсанда соңғы концертін берді, содан кейін 2014 жылы курортты қайта ашуға көмектесу үшін оралды, ол кезде ол көбінесе зейнеткерлікке шыққан еді.

Fountain returned to New Orleans, played with the Dukes of Dixieland, then began leading bands under his own name. He owned his own club in the French Quarter in the 1960s and 1970s. He later acquired "Pete Fountain's Jazz Club" at the Riverside Hilton in downtown New Orleans. The New Orleans Jazz Club presented "Pete Fountain Day" on October 19, 1959, with celebrations honoring the pride of their city, concluding with a packed concert that evening. His Quintett was made up of his studio recording musicians, Stan Kenton's bassist Don Bagley, vibeist Godfrey Hirsch, pianist Merle Koch, and the double bass drummer Jack Sperling. Fountain brought these same players together in 1963 when they played the Hollywood Bowl. Pete would make the trek to Hollywood many times, appearing on The Tonight Show Starring Johnny Carson 56 times. Fountain opened his club, the French Quarter Inn, located in the heart of the famed French Quarter district, at 800 Bourbon Street, in the spring of 1960. His group members were Oliver "Stick" Felix on bass, John Probst on piano, Paul Guma on guitar, Godfrey Hirsch on vibes, and Jack Sperling on drums. In no time at all, major entertainers found their way there. Cliff Arquette, popularly known as Charley Weaver, and Jonathan Winters were there on opening night and performed their comedy routines. Over the next few years Frank Sinatra, Phil Harris, Carol Lawrence and Robert Goulet, Keely Smith, Robert Mitchum, and Brenda Lee, among many others, came to the club. Many would perform with the band, and Brenda Lee's sit in resulted in a duet record album recorded by her and Pete. Benny Goodman came to the club twice, but without bringing his clarinet. His greatest friendly rivalry was with trumpeter Al Hirt, whose club was down the street from Fountain's. They stole musicians from each other, and sometimes came into each other's clubs and played together. They were good friends who came up together and later recorded several albums together. In 2003, Fountain closed his club at the Hilton with a performance before a packed house filled with musical friends and fans. He began performing two nights a week at Casino Magic in Bay St. Louis, Mississippi, where he also had a home (later destroyed by Hurricane Katrina). After heart surgery in 2006, he performed at the New Orleans Jazz and Heritage Festival and helped reopen the Bay St. Louis casino. It has since been renamed the Hollywood Casino. He performed his last show at Hollywood Casino on December 8, 2010, before returning to help reopen the resort in 2014, by which point he was mostly retired.

Жартылай жылдам жүру клубы

Фонтайн Half Fast Walking Club-тың негізін қалаушы және ең белгілі мүшесі болды, бұл Марди Гра күні Нью-Орлеан қаласында шеру өткізетін ең танымал тәуелсіз маршырушілер тобының бірі. Алғашқы атауы "Жартылай есек сияқты жаяу жүру клубы" болған, және бұл парад жолымен "көңілді" музыкалық саяхаттауға мүмкіндік берді. Пит парад ұйымдастырушыларының талабымен атауын өзгертті. 2007 жылы Марди Гра күні Пит денсаулығына байланысты 2006 жылы қатыса алмаған Half Fast Walking Club-қа қайта қосылды.

Музыкалық стиль

Фонтайнның кларнетте орындауы тәтті әрі ағыншақ дыбысымен ерекшеленді. Ол өзінің атымен 100-ден астам пластинка мен CD жазды, олардың кейбіреулері Диксиленд стилінде болса, көптегені аспаптық поп-музыка жазбалары еді, джаздың кез келген түрімен тым байланысы болмады. Дегенмен, 1997 жылы Jazz Times журналының сыншысы Даг Рамси Фонтайнды бағаланбаған музыканттар тізіміне қосты, былай деп жазды: «Оның гармонияға деген сезімі мен уақытты меңгеруі – джаздағы жақсы сақталған құпиялардың бірі, себебі ол жылдар бойы өзін ыңғайлы сезінетін репертуар мен музыканттарды таңдады». Фонтайнның ерекше дыбысы – көбіне ағаш тәрізді – 1949 жылдан бері қолданған кристалдан жасалған мундштуктарынан туындады, бұл резеңке мундштуктарға қарағанда сирек кездесетін еді. Оның алғашқы кристал мундштугі Ирвинг Фазолаға тиесілі болған, Фазоланың анасы оны Фаздың қазасынан кейін Питке сыйлаған, себебі ол оның ойнағанын естіп, ұлына ұқсайтынын байқаған. Сол мундштук бір күні оркестр сахнасында сынды, Пит солосын ойнап болғаннан кейін, трубашы Джордж Жирард өзінің солосын ойнап жатқанда, Жирард трубасын мундштук үстіне кенеттен түсіріп алды. Пит сынған мундштукты сақтап алып, содан бері басқа кристал мундштуктарды қолданды. Фонтайн Пит Фонтайн Квинтетіне жетекшілік етті, ол Фонтайнның Нью-Орлеанның француз кварталындағы джаз тобы және оның креол стиліндегі музыкасы еді. «Квинтет» жылдар бойы көптеген музыканттарды қабылдады, бірақ негізінен барабаншы Джек Сперлинг, бассисттер Дон Бэгли немесе Морти Корб, вибрафоншы Годфри Хирч және пианистер Мерл Кох немесе Стэн Райтсменмен бірге жазбалар жасады.

Жеке өмір

Фонтейн 1951 жылғы 27 қазанда Беверли Лангқа үйленді; ол қайтыс болғанға дейін алпыс бес жыл бойы некеде тұрды. Олардың екі ұлы мен бір қызы бар: Кевин, Джеффри және Дахра. Дахраның күйеуі Бени Харрелл, Фонтейнның өмірінің соңғы жылдарында оның менеджері болды. Фонтейн 2016 жылғы 6 тамызда 86 жасында туған қаласында жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Ол жүрек ауруларынан зардап шегіп, қайтыс болған кезде хосписте күтім алған.

Марапаттар мен құрметтер

2006 жылы Лойола университеті (Нью-Орлеан) Фонтайнға құрметті доктор дәрежесін берді. 2007 жылдың 18 наурызында Пит Фонтайн Луизиана музыкалық даңқ залына енгізілді. 2008 жылдың 5 сәуірінде Фонтайн Луизиана штатының Ферридей қаласындағы Delta Music Museum даңқ залына енгізілді.