Кіріспе
Жапон саясаткері Хамагучи Осачи (Kyūjitai: 濱口 雄幸; Shinjitai: 浜口 雄幸, сондай-ақ Хамагучи Юко, 1 сәуір 1870 – 26 тамыз 1931) – жапон саясаткері, министрлер кабинетінің мүшесі және 1929–1931 жылдар аралығында Жапонияның премьер-министрі. Абыройлы мінез-құлқы мен шашының түрлілігі үшін "Арыстан премьер-министр" (ライオン宰相) деп аталған Хамагучи, соғышаралық Жапонияның "Тайсё демократиясы" кезеңінде либералды Риккен Минсейто (Конституциялық Демократиялық партиясы) мүшесі болды. Ол 1915 жылдан өліміне дейін Өкілдер палатасының депутаты болды. 1930 жылы оңшыл экстремист жасаған қастандықтан аман қалғанмен, тоғыз айдан кейін жараларына біткен бактериялық инфекциядан қайтыс болды.
Hamaguchi Osachi (Kyūjitai: 濱口 雄幸; Shinjitai: 浜口 雄幸, also Hamaguchi Yūkō, 1 April 1870 – 26 August 1931) was a Japanese politician, cabinet minister and Prime Minister of Japan from 1929 to 1931. Nicknamed the "Lion Prime Minister" (ライオン宰相) due to his dignified demeanor and mane like hair, Hamaguchi served as leading member of the liberal Rikken Minseitō (Constitutional Democratic Party) during the "Taishō democracy" of interwar Japan. He was a member of the House of Representatives from 1915 until his death. He initially survived an assassination attempt by a right wing extremist in 1930, but died about nine months later from a bacterial infection in his unhealed wounds.
Ерте өмір және мансап
Хамагучи Тоса провинциясының Нагаока ауданында (қазіргі Шикоку аралындағы Кочи префектурасының Кочи қаласының бір бөлігі) дүниеге келген. Ол жергілікті орман шаруашылығы бөлімінің қызметкері Минагучи Танехираның үшінші ұлы болды және 1889 жылы Хамагучи Нацукоға үйленгеннен кейін Хамагучи тегін алды. Хамагучи 1895 жылы Токио император университетінің құқық факультетін бітіріп, Қаржы министрлігінде бюрократ болып жұмыс істеуге кірісті. 1907 жылы Монополия бюросының директоры болып тағайындалды. 1912 жылы байланыс министрінің орынбасары, ал 1914 жылы қаржы министрінің орынбасары болды.
Саяси мансап
1915 жылы Хамагучи Като Такааки басқарған Риккен Дошикай саяси партиясына қосылды, ол 1916 жылы Кенсейкай партиясына айналды. Хамагучи 1915 жылы Кочи екінші округінен Жапон Парламентінің Төменгі палатасына сайланды және 1931 жылы қайтыс болғанға дейін осы мандатты сақтап қалды. 1924 жылдың маусым айында Хамагучи бірінші Като үкіметінде Қаржы министрі болып тағайындалды, ал 1926 жылдың қаңтар-маусым аралығында бірінші Вакацуки үкіметінде де сол қызметін атқарды. Қаржы министрі ретінде ол бюджеттік шектеулер саясатын ұстанды, үкіметтік шығыстарды 17 пайызға төмендетуді және ондаған мың мемлекеттік қызметкерді жұмыстан босатуды ұсынды. Алайда, үкіметтік бюрократтардың қарсылығына байланысты оның саясаты көлемді түрде қайта қарауға түсті. Соңынан Хамагучи 1926 жылдың маусымынан 1927 жылдың сәуіріне дейін Вакацуки кабинетінде Ішкі істер министрі болды. Қаржы министрі қызметінде бастаған еңбектерін жалғастыра отырып, Хамагучи Жапонияның сауда дефицитін азайту мақсатымен үнемдеуді және қоғамдық тұтынуды шектеуді насихаттайтын фильмдерді қолдады, арқылы моральдық науқанды ілгерілетуге тырысты. 1927 жылы Хамагучи Кенсейкай және Сейюхонто партияларының бірігуі нәтижесінде құрылған жаңа Риккен Минсейто саяси партиясының төрағасы болды.
1-ші Хамагути әкімшілігі
1929 жылы маусымда Танака Гиичи үкіметінің құлауынан кейін Хамагучи Жапонияның премьер-министрі болып тағайындалды және негізінен Минсейто партиясының мүшелерінен тұратын кабинет құрды, ол шетелдегі әскери авантюризмге қарағанда ішкі экономикалық реформаларды қолдады. Өзінің адалдығына сенімді және қатал, жарасымсыз мінезді Хамагучи елдің игілігі үшін "қажет болса, өлуге дайынмын" деп уәде берді, сондай-ақ өзінің тағайындалу сөзінде жемқорлықтан таза үкімет құруға міндеттенді. Хамагучидің басты назарында Жапония экономикасы тұрды, ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан бері үнемі тереңдейтін дағдарыста болып, 1923 жылғы Ұлы Канто жер сілкінісінен келген зардаптардан әлсіреген еді. Хамагучи шығындарды қысқару, дефляция және өнеркәсіпті ұйымдастыруды жақтады. Ол қызметке келгеннен кейін көп ұзамай басталған 1929 жылғы Ұлы экономикалық депрессия экономикаға қосымша қысым жасады. Бастапқыда халықтың сенімі және император Хирохито мен оның кеңесшілерінің, соның ішінде генро Сайонжи Кинмочидің күшті қолдауы Хамагучиге 1930 жылғы Лондондық теңіз келісімін бекітуді қамтитын қарыздық саясатты жүзеге асыруға мүмкіндік берді, бұл әскери шығындарды шектеді. Алайда, экспортты ынталандыруға бағытталған, мысалы, жапон иенасын алтын стандартында ұстап тұру сияқты шаралары сәтсіз аяқталды. Хамагучидің экономикалық саясатының сәтсіздігі оңшыл топтардың қолына ойнады, олар үкіметтің келісімшіл сыртқы саясатына және Жапониядағы жұмыссыздық деңгейінің өсуіне наразы болған еді. Оппозициялық Риккен Сейюкай, Жапон императорлық теңіз күштерінің келісімге қарсы фракциясымен бірігіп, Хамагучиді Мейдзи конституциясымен кепілдендірілген әскерилердің "жоғарғы қолбасшылық құқығын" бұзды деп айыптады. Хамагучидің бастапқы халыққа танымалдылығы тез төмендеді, және 1930 жылдың 14 қарашасында Токио вокзалында Айкокуша ультраұлттық құпия қоғамының мүшесі Томео Сагоя жасаған қастандыққа ұшырады. (Тоғыз жыл бұрын осы жерге жақын жерде тағы бір премьер-министр Хара Такаси де қастандық құрбаны болған еді.) Айкокушаның жетекшісі Сейюкай саясаткері Огава Хейкичи болды. Жаралған жарақаттар Хамагучиді бірнеше айға ауруханада жатқызуға мәжбүр етті.
2-ші Хамагути әкімшілігі
Хамагучи 1931 жылғы наурыз айында Жапонияның премьер-министрі қызметіне екінші мерзімге қайта сайланды. Алайда, денсаулығының нашарлауына байланысты, ол Императорлық диетаның 59-шы сессиясына қатыса алмады, ол Сыртқы істер министрі Кидзуро Шидехараның премьер-министр міндетін атқарушы ретінде ашылды. Сейюкай партиясы дереу үкіметке премьер-министрдің жеке қатыспағаны және Шидехараның тіпті Минсейто партиясының мүшесі еместігіне байланысты шабуыл жасады. Шидехара Лондондық теңіз келісімін император Хирохито қолдағаны туралы мәлімдеме жасағаннан кейін дау тудырды, соның салдарынан Сейюкай Хамагучи қатыспайынша бюджет талқылауларына қатысудан бас тартты. Денсаулығы нашарлағанға қарамастан, Хамагучи диетаға қатысуға мәжбүр болды, бірақ бір айдан кейін Вакацуки Рейдзиромен ауыстырылып, отставкаға кетті. Ол сол жылдың 26 тамызында қайтыс болды және оның қабірі Токиодағы Аояма зиратында орналасқан. Томео Сагоя кісі өлтіру қылмысы үшін сотталған жоқ. Бірақ 1932 жылы судья оның атып жіберген оғы Осачидің өліміне себеп болды деген шешім шығарғаннан кейін, ол кісі өлтіруге талпыныс жасағаны үшін өлім жазасына кесілді. Йошикацу Мацуки осы қылмысқа қатысқандығы үшін 13 жылға, ал Айносуке Ивата 4 айға сотталды. Алайда, 1934 жылы Сагояға тағайындалған өлім жазасы жалпы кешіріммен өмір бойына түрмеде отыруға ауыстырылды. Ол премьер-министрлерді қоса алғанда, саяси мақсаттағы кісі өлтірулерге қатысқан көптеген адамдардың бірі болды, олардың жаза мерзімі қысқартылды. Сагоя 1940 жылы түрмеден босатылып, 1972 жылы қайтыс болды. Ол өмірінің соңына дейін оңшыл экстремистік қызметпен айналысып жүрді. 1931 жылы Хамагучи кабинеті әйелдердің сайлау құқығына қатысты заң жобасын ұсынды. Бұл заң 25 жастан асқан әйелдерге жергілікті сайлауда дауыс беруге және күйеулерінің келісімімен мемлекеттік қызметке тұруға мүмкіндік беретін болды. Заң жобасы төменгі палатада қабылданды, бірақ 1931 жылғы наурыз айында Тәуелсіздер палатасында 184 дауысқа қарсы 62 дауыспен жеңіліске ұшырады.