Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон саясаткері (1924–2000)
Japanese politician (1924–2000)
Нобору Такешита (竹下 登) – 1987 жылдан 1989 жылға дейін «көпіршік экономикасы» кезінде Жапонияның премьер-министрі болған жапон саясаткері. Такешита 1980-жылдардан бастап 2000 жылы қайтыс болғанға дейін Какуэй Танакадан мұрагерлік еткен Либералды-демократиялық партияның сол кездегі ең ірі фракциясын басқарды. Жапон саясатындағы сыртқы ықпалы үшін оны «соңғы көлеңкелі шогун» деп атады. Ол император Сёваның ұзақ билігі кезінде қызмет еткен соңғы премьер-министр болды. Ол музыкант және актер Дайгоның әкесі.
Noboru Takeshita (竹下 登) was a Japanese politician who served as Prime Minister of Japan from 1987 to 1989 during the bubble economy. Takeshita led the largest faction at the time in the Liberal Democratic Party, which he inherited from Kakuei Tanaka, from the 1980s until his death in 2000. He was dubbed the "last shadow shogun" for his behind the scenes influence in Japanese politics. He was the last prime minister to serve during the long rule of Emperor Shōwa. He is the grandfather of musician and actor Daigo.
Ерте өмір және білім
Нобору Такешита 1924 жылғы 26 ақпанда қазіргі Унан қаласында, Шимане префектурасында дүниеге келді. Оның отбасы ұрпақтан-ұрпаққа саке жасаумен айналысып келген, ал Такешита – Такешита саке жасаушы әулетінің 20-шы басшысы болды. Оның әкесі Юдзо және атасы Гизо аймақта зор беделге ие болған, ал Такешита олардың жолын жалғап, орта мектепте оқып жүрген кезінде саясаткер болуға шешім қабылдады. Такешита Токиодағы Васеда университетінде білім алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде императорлық жапон армиясына нұсқаушы болып қызмет етуге түсер алдында Масае Такеучиге үйленді. Такешита қаржы министрі болған жылдары иеннің құны басқа халықаралық валюталарға қатысты өсті. Иеннің күшеюі (энка) Жапонияның қаржылық держава ретіндегі беделін арттырып, 1980-ші жылдардағы жапон активтерінің бағасының көтерілуіне (көпіршікке) әкелді. Танака инсульттен кейін ешқашан толыққанды қалпына келмеді, ал 1987 жылғы шілдеге қарай Такешита фракциясы 143 Танака фракциясының мүшесінің 113-ін қамтыды, ал тек он үш мүше ғана Такешитаның қарсыласы Сусуму Никаидоны қолдады. Такешита фракциясына ауысқан Танака фракциясының мүшелеріне Ичиро Озава, Цутому Хата, Рютаро Хашимото, Кейдзо Обучи және Козо Ватанабе кірді. 1986 жылғы шілдеде Такешита үкіметтен кетіп, партияның бас хатшысы болып тағайындалды. 1987 жылғы қарашада Такешита Либерал-демократиялық партияның (ЛДП) президенті болып сайланды және Ясухиро Накасонеден кейін Жапонияның премьер-министрі болды. Такешита үкімет басшысы болған кезеңдегі маңызды оқиғалардың бірі – Жапонияның Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде агрессор болғанын мойындауы болды. Бұл мәлімдеме жапон парламентіне (Диет) жасаған сөйлеуінің бір бөлігі болды. Такешита сонымен қатар әлемнің басқа елдерімен дипломатиялық қарым-қатынастарды дамытты, бірнеше батыс елдеріне сапарлар жасады және дамып келе жатқан елдерге қарыздарды кешіру мәселелерін талқылады. Такешитаның алғашқы кезеңі сол кездегі жапон экономикасының тұрақты өсуіне байланысты салыстырмалы түрде жеңіл болды, бірақ жақын арада оның үкіметі бірқатар мәселелерге тап болды. 1986-1988 жылдар аралығында біліктілігі жоқ шетелдік жұмысшылардың саны (мысалы, Филиппин және Бангладештен келгендер) екі есеге өсті, ал АҚШ үкіметі Жапониядан импортқа қауіп төндіретін «Кешенді сауда заңын» қабылдады. Сонымен қатар, Такешитаның дипломатиялық әрекеттеріне қарамастан, Батыс Еуропа және Шығыс Азиямен сауда теңгерімсіздігі ушыға түсіп, жапон және шетелдік үкіметтер арасында шиеленіс тудырды. Алайда, ол Жапонияда елдің тұңғыш тұтыну салығын енгізгенімен есімдеріне ішкен, оны оның үкіметі 1988 жылы халықтың қарсылығына қарамастан Диет арқылы қабылдауға мәжбүр болды.
Noboru Takeshita was born on 26 February 1924, in present day Unnan, Shimane Prefecture, His family had been sake brewers for generations, and Takeshita was the 20th head of the Takeshita brewing family. Both his father Yūzō and his grandfather Gizō had been men of high repute in the region, and Takeshita followed in their footsteps and decided to become a politician when he was in middle school. Takeshita attended Waseda University in Tokyo. He married Masae Takeuchi prior to joining the Imperial Japanese Army to serve as an instructor during World War II. In the period Takeshita was finance minister, the Yen appreciated relative to other international currencies. The rise of the strong Yen (endaka) enhanced Japan's status as a financial powerhouse and led to the Japanese asset price bubble of the 1980s. Tanaka never recovered from his stroke, and by July 1987, Takeshita's faction counted 113 of the 143 Tanaka faction members, while only thirteen supported Takeshita's rival Susumu Nikaido. The Tanaka faction members who moved to Takeshita's faction included Ichiro Ozawa, Tsutomu Hata, Ryutaro Hashimoto, Keizo Obuchi and Kozo Watanabe. In July 1986 Takeshita left the Cabinet and was named to the key post of secretary general of the party. In November 1987, Takeshita became president of the LDP and was thus elected Prime Minister of Japan, replacing Yasuhiro Nakasone. Among the highlights of the period in which Takeshita led the government, he acknowledged that Japan had been an aggressor during World War II. This statement was part of a speech in the Japanese Diet. Takeshita also pursued diplomacy in the rest of the world, including tours of several western nations as well as discussions for debt forgiveness to developing countries. Takeshita's initial tenure was relatively comfortable due to steady success in the Japanese economy at the time, but soon his administration began to see some issues. The number of unskilled foreign workers (from areas such as the Philippines and Bangladesh) doubled between 1986 and 1988, and the American government passed into law the Omnibus Trade Bill, which threatened Japanese exports to the country. Moreover, despite Takeshita diplomatic gestures, trade imbalance with both Western Europe and East Asia continued to widen, leading to friction between the Japanese and foreign governments. However, he was mainly remembered within Japan for implementing the country's first consumption tax, which his government forced through the Diet in 1988 amid public opposition.
Кейінгі жылдар және өлім
Такешита ішкі саудамен және сыбайлас жемқорлықпен айыпталғанымен, оған ешқашан ресми айып тағылмады және ол өліміне дейін парламенттегі өкілдігін сақтап қалды. Такешита 2000 жылғы маусымда бір жылдан астам ауруханада жатқаннан кейін тыныс жетіспеуден қайтыс болды. Осы уақытта ол Либераль-демократиялық партиясы (LDP) мен «Жаңа Комейто» арасындағы коалицияны «жетектеді» және аурухана төсегінен премьер-министр Йоширо Моридің сайлануын ұйымдастырды деген сөз болды. Ол 2000 жылғы жалпы сайлаудан бастап парламенттен зейнетке шығуды жоспарлаған еді, ол оның қайтысынан бірнеше күн кейін өтті. Сондай-ақ ол манга суретшісі Эики Эикимен байланысты болды. Оның кіші жартылай інісі Ватару (1946 ж.т., 2021 ж.қ.) NHK телеканалында тілші болып жұмыс істеген, кейін 1985 жылы Ноборудың көмекшісі болып жұмысқа орналасты. Ватару 2000 жылы саясатқа қатысып, 2018 жылдан 2021 жылғы қыркүйекте қайтыс болғанға дейін бұрынғы Такешита фракциясының (қазір «Хейсей Кенкюкай» фракциясы деп аталады) жетекшісі болды. Такешитаның тағы екі кіші жартылай інісі болды: Сабуро (1949 ж.т.) және Сакаэ.
Although Takeshita was accused of insider trading and corruption, he was never charged and was able to retain his seat in the Diet until shortly before his death. Takeshita himself died of respiratory failure in June 2000 after over a year in hospital, during which time he was said to have "masterminded" the coalition between the LDP and New Komeito and to have arranged the election of Prime Minister Yoshiro Mori from his hospital bed. He had planned to retire from the Diet as of the 2000 general election, which occurred just days after his death. and manga artist Eiki Eiki. His younger half brother, Wataru (b. 1946 2021) was a reporter with NHK, who then began working for Noboru as an aide in 1985. Wataru entered politics in 2000 and served as leader of his old Takeshita faction (now known as the Heisei Kenkyūkai faction) from 2018 until his death in September 2021. Takeshita also had two more younger half siblings, Saburō (b. 1949) and Sakae.