Кіріспе

Хунань провинциясы, Қытайдағы университет
Юэлу академиясының ізбасары

Юэлу академиясы (сонымен қатар Юэлу академиясы классикалық білім, Юэлу академиясы деп те аталады) Хунань провинциясының Чанша қаласында Юэлу тауының шығыс жағында, Сян өзенінің батыс жағалауында орналасқан. Қытайдағы соңғы 1000 жылдағы ең беделді төрт академияның бірі ретінде Юэлу академиясы Солтүстік Сун әулеті кезінде ресми түрде құрылғаннан бері жоғары білім берудің әйгілі мекемесі және академиялық іс-шаралар мен мәдениеттердің орталығы болып келді. 1903 жылы академия Хунань жоғары оқу орнына айналды. Кейіннен Хунань педагогикалық колледжі, Хунань мемлекеттік политехникалық мектебі және, ақыры, 1926 жылы Хунань университеті болып қайта аталды. Юэлу академиясы бір кезде Қытайда Конфуций ілімінің орталығы болған.

Тарих

Академия 976 жылы, Сун әулетінің тоғызыншы жылы (960–1279) император Тайцзу (960–976) тұсында құрылған және ең танымал шуюаньдың (жоғары білім академиясы) бірі болған. Атақты конфуцийшіл ғалымдар Чжу Си мен Чжан Ши академияда дәріс берді. Цин әулеті (1644–1911) тұсында академия өзін-өзі тексерудің қатаң философиясын, сондай-ақ әлемді соңғы кездердегі бұзылудан құтқаруға деген ұмтылысты қалыптастырды. Академия Сун әулетінің неоконфуций мектебінің қағидаларына адал болды, ол моральдық өзін-өзі жетілдіруге, қоғамдық бірлікке және әлеуметтік иерархияға баса назар аударды. Оның көрнекті түлектерінің ішінде Ван Фучжи және Ян Руйи болды. Бірақ 19 ғасырдың басында академия ғалымдары әскери инженерия, саяси экономика, су шаруашылығы және бюрократияны басқару сияқты практикалық пәндерді зерттеуде ешқандай қайшылық көрмеді. Олар осы білімдерді «цзин» (басқару) және «ши» (істер, немесе «әлем») таңбаларынан құралған «цзинши» (мемлекеттік басқару) деп атады. 19 ғасырдың басында бір тарихшы айтқандай, олардың түлектері «мессиандық түлектер желісін» құрады. Олардың қатарында астық тасымалдау жүйесін және тұз монополиясын реформалаған Тао Чжу, Батыс географиясы бойынша еңбектерді (Теңіз елдері туралы суреттелген трактат), Циннің экспансионистік науқандарының ерліктерін және мемлекеттік эсселердің негізгі жинағын жинақтаған Вэй Юань, Бао Шичен және ең танымал Тонгчжи жаңартуының архитектор және Сян әскерінің басшысы Цзэн Гуофан болды. Кейінгі 19 ғасырдың түлектеріне реформаторлық топтың (Янву) өкілі Зуо Зонгтанг, Ху Линьи, Қытайдың шетелдегі алғашқы елшісі Гуо Сонгтао, Ұлттық қорғаныс соғысы кезеңінде Қытай Республикасын қорғаудағы маңызды көшбасшы Цай Э кірді. 1903 жылы академия университетке айналды, ал 1926 жылы ресми түрде Хунань университеті деп аталды. Юэлу академиясынан Хунань университетіне жасалған тарихи өзгеріс Қытайдың жоғары білімінің дамуының символы ретінде қарастырылуы мүмкін. Бұл өзгеріс Қытайдың білім беру жүйесіндегі ауытқуларды көрсетеді. Хунань университетінің құрамында академия қазіргі уақытта жарияланымдар мен зерттеулер орталығы болып табылады. 1988 жылы Қытай Мемлекеттік кеңесі оны «Хунаньдағы маңызды ұлттық тарихи және мәдени орындар» тізіміне енгізді.