Кіріспе

Ат (Ат; Аат, ; ; ) – Бельгияның Эно провинциясында орналасқан Валонияның қаласы және муниципалитеті. Муниципалитет мына аудандардан тұрады: Арбр, Ат, Бувинье, Гисленгьен, Гибек, Хоутаинг, Иршонвельц, Изиер, Ланкесент, Линье, Маффл, Мэнвольт, Меслин-л’Эвек, Моулбай, Ормейнье, Остиш, Ребай, Виллер-Нотр-Дам және Виллер-Сен-Аманд. Ат жыл сайын тамыздың төртінші жексенбісінде өтетін Ducasse d'Ath мерекесінен кейін "Алыптар қаласы" деп белгілі. Ғолият, Самсон және басқа да аллегориялық тұлғаларды бейнелейтін алып мүсіндер көшелермен шеру өткізеді, сондай-ақ Ғолияттың үйлену тойы мен Дәуітпен болған атақты шайқасы қайта жандандырылады. Ат – Дендер өзенінің шығыс және батыс салаларының қосылған жері.

1500 теңгеден бұрын

Археологиялық жазбалар Ат аймағында бірнеше Галло-римдік елді мекендер болғанын көрсетеді. Алайда, Ат қаласының тарихы шамамен 1160 жылға дейін барып жетеді, осы кезде Эно графы Бодуэн IV өзінің вассалы Жиль де Тразегниестен бірнеше жерді сатып алады. Бірнеше жыл өткен соң, Бодуэн өзінің жаңа иелігін қорғау үшін Бурбант мұнарасын салдырады, оны бүгінге дейін көруге болады. Жаңа қалаға көп ұзамай жеңілдіктер берілді, ал 1325 жылы салынған базар залы (Grand Place-де) тұрғындарды тартуды бастады. Ат қаласы 1357 жылғы 4 маусымда Брабант тағының мұрагерлік дауын аяқтау үшін қол қойылған "Ат бейбіт шартының" орны болды. Осы кезде апталық Ат базары, бейсенбі күндері өткізіліп, қазір де өткізіліп келеді, одан да кеңірек аймақтан сатушыларды тарта бастады. Лен, мата, тері, алтын бұйымдар, шкафтар және мүсіндер сияқты сәнді заттардың өндірісі қарқынды дамыды. Халық санының артуына байланысты екінші қабырға салынды, ол 14 ғасырдың соңында аяқталды. 1416 жылы қалада латын тілін оқуға арналған мектеп ашылды, онда Юст Липсий оқыды. Сол кезде қаланың халқы шамамен 5000 адамды құрады.

1501 қазіргі заман

1667 жылы Ат қаласы Луи XIV әскері тарапынан бір күнде басылып алынды және испандық Нидерландының алғашқы француз қаласы атанды. Ұзақ өтпей Вобан сегіз бастионды қоса алғанда, жаңа бекіністер салды. 1745 жылы қала француз әскерінің шабуылына ұшырады. 18 ғасырдың соңында Атта шамамен 7300 тұрғын болды, бірақ 19 ғасырдың бірінші жартысында халық саны азайды. 1816 жылы екі әскери инженерлік сараптама Аттың қорғанысын күшейту қажеттігін көрсетті, британдық сараптама 3000 сарбаздан тұратын гарнизон ұсынды және құрылысқа жұмсалатын қаржы 143,599 фунт стерлинг болатындығы есептелді. Голландтықтар тағы 266,000 фунт стерлинг жұмсауды қалаған. Веллингтон герцогы голландтардың жоспарына келісті. Қаржыландыру Англия (30%), Голландия (30%) және француз соғыс өтемақысы (40%) есебінен жүзеге асырылды. 1824 жылы Вильгельм I патшаның басшылығымен голландтықтар Ферон бекінісін салды, соның арқасында қала стратегиялық маңызға ие болды. 15 қараша 1831 жылы Лондонда жасалған келісімге Нидерланды қол қоймады, ал 1839 жылғы Лондон келісімі Бельгия Корольдігін құрды. Келісім шарттарының бірінде форт, басқа нысандармен бірге, бұзылуы тиіс еді. Бос қалған жерлер қала халқының өсуіне көмектесті. 1850-1914 жылдар аралығында орман шаруашылығы, ауыл шаруашылығы (сыра қайнату, диірмендер) және тоқыма өнеркәсібінің дамуына байланысты жаңа өсім кезеңі басталды. 20 ғасырда бұл өнеркәсіптердің көпшілігі құлдырап, олардың орнына коммерциялық, әкімшілік және білім беру салалары келді. Соңғы 30 жылда бірнеше аудандар жаңартылып, дамытылды, ал қаланың ескерткіштері қалпына келтірілді немесе жаңартылды.

2004 жылғы 30 шілдедегі жарылыстар

2004 жылдың 30 шілдесінде Ат қаласының жанындағы Гисленгиен индустриалды паркі Бельгия тарихындағы ең ірі өнеркәсіптік апаттардың біріне ұшырады. Жергілікті уақыт бойынша сағат 8:30 шамасында, nl компаниясының (Electrolux Group еншілес компаниясы) абразивтер зауытын салушы жұмысшылар қатты газ иісі сезгенін хабарлады. Газдың Зеебрюггеден Францияға табиғи газ тасымалдайтын, Fluxys газ тасымалдау компаниясы басқаратын жоғары қысымды жер асты құбырынан шыққандығы болжануда. Өрт сөндірушілер дереу оқиға орнына келді және аумақты эвакуациялауға кіріскенде, сағат 9:00 шамасында кем дегенде екі жарылыс болды. Олардың ең күштісі жартылай салынған Diamant Boart ғимаратын қиратты, ал бірнеше басқа ғимараттарда өрт шықты. Апат салдарынан 24 адам қаза тауып, 120-дан астам адам жарақат алды. Қаза болғандардың ішінде 5 ерікті өрт сөндіруші және 1 полиция қызметкері болды.

Көрікті жерлер

12 ғасырдағы Бурбант мұнарасын Бадуин IV салған және ол көршілес Брабант графының иелігінің құрметіне аталған. Қала әкімдігі 17 ғасырға дейін салынған. 19 ғасырда өрттен кейін қайта жаңартылған Сент-Жулиан шіркеуі әлі де готикалық мұнарасын, апсидальді капелласын, сондай-ақ 16 ғасырдан жеткен әйгілі карильонды сақтап тұр. Сент-Мартин шіркеуі және сыртқы еменнен жасалған крест 16 ғасырда салынған.

Мерекелік шаралар

"Дюкасс" 15 ғасырда (алғаш рет 1399 жылы тіркелген) жергілікті Сент-Жулиен шіркеуінің қасиеттендірілуінің құрметіне ұйымдастырылған жыл сайынғы шеруден бастау алды. Бұл шеру Ескі Ғимарат, Жаңа Ғимарат, Алтын аңыз және Каролингтік циклдардан алынған оқиғаларды көрнекті етіп бейнеледі. Бүгінде "Дюкасс" – тамыздың соңы мен қыркүйектің басында бірнеше күнге созылатын, түрлі шараларды қамтитын аса танымал мереке. Көрермендердің ең көп назарына ілігетіні – алыптардың шеруі (француз тілінде: Cortège des géants), онда Дәуіт пен Голиат ең белгілі кейіпкерлер болып табылады. 2008 жылы ЮНЕСКО "Дюкасс" мерекесін Адамзаттың ауызша және материалдық емес мұрасының шедеврлері тізіміне енгізді. Бірақ 2022 жылы шеруде пайда болатын кейіпкерлердің біріне байланысты шағымдар түскеннен кейін тізімнен шығарылды: ол – қара боянып, мұрын сағасы мен тізбек киген ақ адам бейнелеген "жабайы".

Көлік

Ат N56 тас жолының бойында орналасқан.