Кіріспе

Католиктерге және басқа да дінге келмейтіндерге қарсы заңдар
Ирландия мен Уэльсте қолданылған жазалау заңдары

Ағылшын тарихында жазалау заңдары – Англия шіркеуінің діни монополиясын сақтауға бағытталған, католиктер мен протестанттық дінге келмейтіндерге қарсы қабылданған бірқатар заңдар еді. Бұл заңдар міндетті түрде апта сайынғы Англия шіркеуінің қызметтеріне қатысудан бас тартқандарға түрлі мүліктік айыптар, азаматтық жазалар мен құқықтық шектеулер салған. Жалпы жазалау заңдары 19-ғасырдың басында Католиктердің құқықтарын қалпына келтіру процесінде күштен шығарылды. Жазалау шаралары азаматтық сипатта болған және ағылшын ортақ құқығының бір бөлігі емес.

Мариандық қуғын-сүргін

1553 жылы, өзінің туған ағасы Эдуард VI қайтыс болғаннан кейін және оның таңдаған мұрагері Леди Джейн Грейді тақтан ығыстырған соң, Англияның Мэри I таққа отырды. Ол көп ұзамай ағасы мен әкесі Генрих VIII-нің діни заңдарын Бірінші күшін жою заңы арқылы (1 наурыз. Сесс. 2. с. 2) жойды, соның нәтижесінде Англия, Уэльс және Ирландия Рим-католик шіркеуіне қайта оралды. Сондай-ақ, дінінен тайып кеткендерді анықтау, елден қуу, дінін өзгерту немесе қудалау үшін ағылшын инквизициясы құрылды. Оның бес жылдық билігі кезінде 300-ден астам протестант диссиденттері дін бузушы деп айыпталып, өлтірілді, ал одан да көп адамдар елден қуылды. Ол қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай ағылшын реформациясының протестант шейіттерінің тізімі жарияланды. 1554 жылдың қараша айында Мэри дін бузу актілерін жаңартты (1 & 2 Ph. & M. c. 6), барлық протестант әдебиеттерін және оның жақтастарын заңсыз деп жариялады, бірақ ол оның өлімінен бір жыл өткен соң күшін жойды.

Елизавета дәуірі

1558 жылғы Жоғарлық туралы акт (1 Eliz. 1. c. 1) Елизаветаны Англия шіркеуінің Жоғарғы басшысы ретінде бекітті және Англиядағы мемлекеттік немесе шіркеулік лауазымға кіретін кез келген адамның Англия шіркеуінің Жоғарғы басшысы ретінде монархқа адал болуға ант беруін талап ететін Жоғарлық антты енгізді. Бұл акт сонымен қатар кез келген шетелдік билеушінің, дін қызметкерінің немесе басқа да биліктің құқықтарын мойындауды қылмыс деп жариялады және Англиядағы Папаның билігін жоюға бағытталған. Кез келген шетелдік дін қызметкерінің рухани немесе шіркеулік билігін сақтағандардың барлық жылжымалы және жылжымайтын мүлігі, сондай-ақ барлық кірістері бірінші рет бұзушылық үшін тәркіленеді, ал егер олардың құны 20 фунттан төмен болса, бір жылға бас бостандығынан айырылады; екінші рет бұзушылық жасаған жағдайда praemunire санкцияларына жауап береді. Praemunire санкциялары: монархтың қорғауынан айыру, барлық жер мен мүлікті тәркілеу, монарх пен Кеңес алдында жауап беру үшін тұтқындау. 1558 жылғы Біркелкілік туралы акт (1 Eliz. 1. c. 2) ағылшын тіліндегі Ортақ дұғалар кітабында қолданылатын дұғалардың тәртібін белгіледі және барлық адамдар аптасына бір рет шіркеуге баруын немесе айып төлеуін талап етті. Бұл акт басқа қызметтерді қолданған дін қызметкерлерін қызметтен шеттетуге және түрмеге қамауға жазалады. Осы заң бойынша көптеген ағылшын шейіттері азап көрді, бұл кез келген иезуит немесе семинария діни қызметкерінің Англияда болуы үшін жасалған қастандық, ал оларды жасырған немесе көмектескен кез келген адам үшін қылмыс болып есептелді. Шетелдегі семинарияларға көмек жібергендердің барлығына praemunire санкциялары салынды, ал рұқсатсыз балаларын шетелге жібергендер әр құқық бұзушылық үшін 100 фунт айып төлеуге міндетті болды.

Кларендон коды

Қылмыстық заңдардың кейбіреулері бұрынғыдан да ескі болғанымен, олар Карл II билік құрған кезеңде, әсіресе Кларендон кодексі және Тест актісі деп аталатын заңдар тұсында ең қатаң түрін алды. Кларендон кодексі деп жалпылама аталатын төрт қылмыстық заң Карл II-нің бас министрі Эдвард Хайдтың құрметіне аталған, бірақ Кларендон олардың авторы да емес, толыққанды қолдаушысы да емес. Олардың ішінде: 1661 жылғы Корпорация актісі барлық муниципалитет қызметкерлерінің Англикан қауымына қатысуын және 1643 жылғы Салтанатты Лига мен Келісімді ресми түрде қабылдамауын талап етті. Бұл актінің салдары – конформист еместерді мемлекеттік қызметтен шеттету болды. Заңнама 1828 жылға дейін күшін жоймағанымен, оны қолданудың құқықтық негізі 1663 жылы жойылды, сондықтан көптеген қызметтен алынған шенеуніктер бірнеше жылдан кейін лауазымдарына оралды. 1662 жылғы Бірлік актісі діни қызметтерде «Ортақ дұғалар кітабын» міндетті түрде пайдалануды енгізді. Екі мыңнан астам дін қызметкері осы талапқа бағынбай, өз қызметтерінен (Ұлы қуу) кетуге мәжбүр болды. Актінің ережелері 1872 жылғы Бірлік актісіне түзетулер енгізу арқылы өзгертілді. 1664 жылғы Конвентикула актісі бір үйдің мүшелері емес, бес адамнан астам адамдардың рұқсатсыз құдайға табыну үшін жиналуын (конвентикула) тыйымлады. Бұл мақсатта диссиденттік діни топтардың кездесуіне кедергі келтіру болды. 1665 жылғы Бес мильдік актісі конформист емес дін қызметкерлеріне қалаларға немесе олардың бұрынғы қызмет еткен жерлеріне бес мильге жақындауға тыйым салды. Оларға сондай-ақ мектептерде оқытуға тыйым салынды. Актінің көптеген әсерлері 1689 жылы жойылды, бірақ ол 1812 жылға дейін ресми түрде күшін жойған жоқ. 1673 жылғы Тест актісімен біріктірілген 1661 жылғы Корпорация актісі барлық конформист еместерді мемлекеттік немесе әскери лауазымдарды атқарудан шеттетуге және Кембридж және Оксфорд университеттерінен диплом алуға кедергі келтірді.

Ұлыбританиядағы басқа да қылмыстық заңдар

17 және 18 ғасырлардың соңында көптеген конформист емес протестанттар Тест актісімен салынған саяси шектеулерден Англия шіркеуінде қауымдасқаны арқылы табысты түрде қашып шықты, бірақ қалған уақытта конформист емес жиналыстарға қатысты. Жоғары шіркеушілер мен торилер, королева Аннаның билігінің соңында күш алғаннан кейін, 1711 жылы Кейбір сәйкестік заңын қабылдау арқылы осы мүмкіндікті жабуға тырысты, бірақ акт Хановерлік мұрагерлікке дейін күшін жойды, осымен Уиг саяси партиясы билікке оралды, олар көбінесе конформист емес протестанттармен одақтас болды. Бұл, сондай-ақ, нақты және күдікті торилердің жүйелі саяси тазалануына әкелді. 1715 жылғы Якобит көтерілісінен кейін британ Парламенті 1716 жылғы қарусыздандыру заңын қабылдады. Папистер туралы заң 1732 (6 Geo. 2. c. 5) – Ұлыбритания Парламенті Георг II билігінде қабылдаған Парламент актісі. Оның толық атауы – «Папистер жасаған мәмілелер мен өсиеттерді тіркеу үшін және протестант сатып алушылар мен жалға алушыларға көмек көрсету үшін қосымша мерзім беру туралы акт». Уигтердің бір партиялық мемлекеті Ұлыбритания империясының саяси және діни өмірінде үстемдік етіп, король Георг III таққа отырып, 1763 жылы торилерге үкіметке оралуға рұхсат бергенше жалғасты. Тіпті сонда да Уиг партиясы саяси монолит болып қалды және тек Америка және Франция революцияларына жауап ретінде ғана бөлінді.